Dag 167

    2
    339

    Leestijd: 2 minuten.

    De belangrijkste reden waarom de kabinetsformatie zo lang duurt is, angst. Angst bij de beoogde coalitiepartners voor een afgang bij de volgende verkiezingen. Want regeren betekent in Nederland vaak zetels kwijtraken. Er zijn uitzonderingen, maar erg talrijk zijn ze niet.

    Het meest afschrikwekkende voorbeeld van wat er kan gebeuren als je in een kabinet stapt was te zien op 15 maart. De twee regeringspartijen verloren samen niet minder dan 37 Kamerzetels. Het leeuwendeel van de nederlaag kwam terecht bij de PvdA: 29 zetels. Maar ook de VVD kachelde 8 zetels achteruit, een vijfde van wat ze had. Dan bedenk je je nog wel even voor je het opnieuw probeert.

    Uit ervaring weten ook CDA, D66 en ChristenUnie dat regeren electoraal heel vervelend kan uitpakken. Het CDA verloor de laatste keer dat het in een kabinet zat 8 zetels, de keer daarvoor 20. Daar staan een paar glorierijke overwinningen tegenover, maar die dateren wel uit een al tamelijk grijs verleden.

    D66 heeft kabinetsdeelname vrijwel nooit kunnen bekronen met een overwinning bij de volgende verkiezingen, al helemaal niet in de afgelopen twee decennia. De partij deed mee aan Paars I en zakte van 24 naar 14 zetels. Na Paars II waren het er nog 7. En na regeringsverantwoordelijkheid gedragen te hebben in Balkenende II beschikte D66 over niet meer dan 3 zetels. Het zijn er inmiddels weer 19, maar de afgelopen elf jaar heeft de partij dan ook in de oppositie gezeten.

    En dan de ChristenUnie. Die maakte tot dusver slechts één keer deel uit van een kabinet: Balkenende IV. Na de val hiervan in 2010 ging de orthodox-christelijke partij van 6 naar 5 zetels, het aantal dat ze nog steeds heeft.

    Nu geven in het verleden behaalde resultaten lang niet altijd een betrouwbaar beeld van de toekomst, maar de laatste peilingen van Maurice de Hond bevatten weinig aanleiding voor optimisme. VVD, CDA en D66 raken daarin alle drie virtuele zetels kwijt. Alleen de ChristenUnie houdt stand. Zij staat al drie regeerperiodes op 5 zetels en zou die volgens De Hond opnieuw halen.

    5 zetels is niet veel, maar wie niet veel heeft kan ook niet veel verliezen. De ChristenUnie lijkt te kunnen rekenen op een kleine, maar trouwe achterban, die het niet snel laat afweten.

    Je zou dus verwachten dat deze partij de minste vrees toont om te gaan regeren. Maar die indruk wordt niet bevestigd als je partijleider Gert-Jan Segers uit de Stadhouderskamer ziet komen. Hij kijkt dan doorgaans net zo benauwd als zijn drie collega-onderhandelaars.

    2 REACTIES

    1. Lieve redactie van Frontbencher,
      Jullie constateren, in mijn ogen
      zeer terecht dat regeren bij de
      volgende verkiezingen zetels gaat
      kosten voor de regerende partij(en).
      Wat mij zeer intrigeert is, waarom
      is dat eigenlijk? Weten jullie antwoord?
      Ik snap dat eigenlijk niet echt. Fons,
      kan jij daar eens over schrijven?
      Bert.

    2. Ben benieuwd of Gert-Jan Segers nét zo slim is als Geert Wilders. In 2012 sloten VVD en CDA een akkoord, waar Wilders nog over moest nadenken. Maar de formatie naderde en Wilders moest nog even een kruisje zetten bij een nog niet helemaal overeen gekomen besluit. En daar trapte Geert natuurlijk niet in.
      Zoiets speelt nu ook bij het motorblok. Dat heeft allang vóór Segers aantrad veel akkoorden gesloten, mogelijk al in de tussentijd dat Klaver (gelukkig) vertrok en Segers zich bij het motorblok aansloot, en nu mag Segers een kruisje zetten bij hetgeen nog niet helemaal is beklonken. Zelfs niet bij het gezamenlijke etentje van Pechthold, Segers en consorten. Dus wat gebeurt er straks ná het indienen van de begroting (daar wacht Zalm dus nog even op…) door het demissionaire kabinet van VVD en PvdA over 2018? Mogen jullie invullen. Kan je best!

    Comments are closed.