Formerende partijen 5 zetels minder

    8
    632

    Leestijd: 2 minuten.

    Vandaag weer een nieuwe peiling van Maurice de Hond. Dit schrijft hij erover: “Hoewel het verschil per partij met de uitslag van 15 maart jl. maar 1 of 2 zetels is, scoren VVD, CDA, D66 en ChristenUnie samen inmiddels 5 zetels minder dan 5 maanden geleden. Forum voor Democratie is in die periode 5 zetels gestegen.

    Bekijken we de vorming van de nieuwe regering in een historisch kader dan vormt de sterke fragmentatie van het electoraat en de grote volatiliteit met name een groot electoraal risico voor D66. Vooral als mee in beschouwing wordt genomen dat er over 7 maanden Gemeenteraadsverkiezingen zijn en D66 in 2014 heel goed heeft gescoord (in 3 van de 4 grootste gemeenten was D66 de grootste). Scores van D66 waren in veel gemeenten duidelijk hoger dan bij de recente Tweede Kamerverkiezingen. D66 loopt dus een groot risico bij deelname aan de regering, in maart 2018 haar sterke positie in veel gemeenten te verliezen.

    Daarbij zit het risico voor D66 minder in de afspraken die in het regeerakkoord worden gemaakt, en met welke bewoordingen, dat wordt beschreven, maar zal het vooral gaan om de reactie van de toekomstige regering op actuele gebeurtenissen. Dat is goed te zien bij het onderzoek van vandaag.

    Het verschil in reacties tussen kiezers van D66 enerzijds en die van VVD en CDA anderzijds op de situatie rondom de uitgezette Armeense moeder, is namelijk groot. Van de D66-kiezers vindt 63 procent dat de Armeense moeder zonder haar kinderen niet uitgezet had mogen worden. Van VVD- en CDA-kiezers vindt een kwart dat. Een even groot verschil is er ten aanzien van een mogelijke versoepeling van het kinderpardon.

    De ervaring leert dat meer da drie kwart van de partijen die in de 21e eeuw aan een kabinet meededen bij de volgende verkiezingen (fors) verloren. Ook bij de Gemeenteraadsverkiezingen en Provinciale Statenverkiezingen, die in die regeerperiode plaats vonden, deden de meeste regeringspartijen het dan niet goed. De laatste vier keer dat D66 in een regering zat bij een verkiezing (1982, 1998, 2002, 2006) verloor die partij fors.

    Het tragische is dat, doordat ook sinds de oprichting van D66, ruim 50 jaar geleden, er geen enkele echte hervorming is geweest van ons politieke stelsel, we inmiddels in een politieke en electorale situatie zijn beland, waarbij de vorming van een stabiele en krachtige regering, onmogelijk is, en er ook geen vooruitzicht is, hoe dat in de toekomst wel bereikt kan worden (met twee derde meerderheden in beide Kamers). In de bijlage van vandaag vestig ik dan ook aandacht op het Appèl uit 1966, dat aan de basis stond van de oprichting van D66 met als ondertitel “Aan iedere Nederlander, die ongerust is over de ernstige devaluatie van onze democratie”.”

    8 REACTIES

    1. Ik ben er niet zo zeker van, dat de suggestie, dat vier partijen verliezen vanwege hun deelname aan de formatie, de enig juiste is. Feitelijk klopt het zeker. Maar dan zou logischerwijs ook moeten gelden, dat de partijen die expliciet niet meeformeren winnen. Maar twee ervan, SP en GL verliezen ook. De PvdA wint, maar dat hebben ze waarschijnlijk meer te danken aan hun inzet op de lerarensalarissen dan aan hun weigering v.w.b. de formatie. En het zelfbenoemde “slachtoffer” van uitsluiting, de PVV, verliest noch wint. Maar de grote tussentijdse winnaar, FvD, wint extreem, terwijl ze methun 2 reële zetels nooit een serieuze onderhandelingskandidaat waren of zullen zijn. Er is m.i. dus iets anders aan de hand. Misschien is het verzet van FvD tegen het hele politieke systeem wel de werkelijke oorzaak van de stijgingen en dalingen en is de formatie niet meer dan een katalysator van deze stemming en minder de inhoudelijke oorzaak. Dat zou te denken moeten geven als die trend zich voortzet. Zeer de moeite waard en mijn laatste suggestie een beetje bevestigend is een artikel in Trouw van vandaag over FvD.
      De andere kleine winsten zijn m.i. de “normale” variaties a.g.v. de “waan van de dag”.

      • Terechte observaties, ik denk ook dat de stijging van FvD de enige significante verandering in de peilingen is, de rest van de winsten/verliezen zijn gebruikelijke variaties. Bij een significant verlies voor D66 of CU had ik me nog iets voor kunnen stellen, als hun achterban de komende regering in spé niet zit zitten, maar daar lijkt nauwelijks sprake van te zijn dus.

        Ik ben wel benieuwd wat er zou gebeuren als de formatie klapt en er binnenkort nieuwe verkiezingen zouden zijn. Als die de huidige peilingen min of meer zouden volgen, krijg je denk ik een interessante situatie, met een wat groter FvD (dat neem ik aan nog steeds niet aan coalitie-onderhandelingen mee zou doen, gezien hun afschuw van het huidige politieke systeem).

        • Ludovica, maar dan toch geen “deel uitmaken” van het systeem in de huidige vorm? Anders begrijp ik hun functie in de Tweede Kamer niet.

          • Hun functie is dat ze de zoveelste rattenvanger zijn. Naar mijn idee willen ze inderdaad -onder het mom van meer democratie en luis in de pels- zo snel mogelijk een mooi plekje voor zichzelf veroveren. Inderdaad, in het systeem in zijn huidige vorm.

    2. Beste Redactie,
      Goede analyse; maar we worden er niet
      vrolijk van, de doorsnee Nederlander!!
      Wat moeten we nu concluderen. Dat we
      in oktober wederom een kabinet krijgen
      dat zeker niet door de meerderheid van
      de Nederlandse bevolking wordt gesteund.
      Ik vrees van wel. En kan Geertje Wilders
      dan de komende drie en half jaar opnieuw
      kakelen dat we een “nep- parlement” heb-
      ben ik vrees opnieuw van wel. En dan moet
      ik Wilders in dit geval wel gelijk geven. Hij
      is immers met zijn PVV het afgelopen half
      jaar volledig buitenspel gezet. En dat is niet
      netjes in een een democratie. De PVV was
      en is toch nog steeds de tweede grootste
      partij, na de VVD. In mijn ogen wordt Neder-
      land nu ongelooflijk gestraft voor zeer, zeer
      ondemocratisch handelen.
      En ja, sommige mensen vinden dat Rutte het
      geweldig doet. Hij verbindt het linkse en rechtse
      Nederland. In mijn ogen gaat hij alleen maar
      voor zijn neo-liberale politiek; links of rechts
      dondert hem niet. Als hij maar minister-president
      blijft. De goedwillende en zwakkeren in Neder-
      land krijgen dan opnieuw de rekening gepresen-
      teerd ten gunste van onze geweldige groei-economie.
      Ik zou op mijn oude dag nog bijna socialist worden.
      Bert.

      • Ha Bert,

        Er is niks mis mee om socialist te worden hoor, je bent van harte welkom in het linkse kamp 😉

        Ik vind het overigens wat gevaarlijk om het parlement een “nep-parlement” te noemen, het is toch gewoon democratisch gekozen afgelopen maart? Natuurlijk begrijp ik je zorgen dat de formerende partijen nu al hun meerderheid in de peilingen kwijt zouden zijn, ik denk dat we er goed aan zouden doen nieuwe manieren te verzinnen om een flexibelere en democratischer regeringsvormingsprocedure te hebben, waarin er minder onderscheid is tussen coalitie- en oppositiepartijen en (dus) meer invloed van partijen die niet in de regering zitten.

        Wat betreft de PVV: Ieder die op VVD of CDA stemde wist dat zij niet bereid waren om met de PVV in zee te gaan na hun ongelukkige avontuur in Rutte I, dus ik snap niet wat er niet democratisch is aan het feit dat ze nu niet met de PVV willen praten: Die partij heeft het er wat mij betreft zelf naar gemaakt, en volgens de afgelopen verkiezingsuitslag wil ruim 80% van de bevolking de PVV niet in de regering hebben.

        Groet!
        Jeroen

      • Het is niet zo gek, dat een tweede partij buiten de formatie wordt gehouden. Dat is trouwens wat anders dan buiten spel zetten. Zoiets, niet mee laten formeren, gebeurt in veel meer landen, omdat de grootste partijen ook vaak de grootste politieke tegenstellingen vertegenwoordigen. Met ondemocratisch handelen of oneerlijkheid heeft dat niets te maken. En dan ga ik voor het gemak nog even voorbij aan het feit, dat Wilders de meeste collega-partijen wel één keer of vaker heeft geschoffeerd, inhoudelijk en/of persoonlijk. Samenwerking wordt dan wel heel moeilijk, vertrouwen ook.
        En verder kan een coalitie rekenen op een meerderheid in he parlement. Info over draagvlak onder de bevolking is er nog niet en daar kun je bij je kwalificatie van een nog niet gevormd kabinet dan ook niet vanuit gaan.

    Comments are closed.