Is de wederopstanding van het CDA alweer voorbij?

    10
    757

    Leestijd: 3 minuten.

    Vandaag is Sybrand Buma jarig, hij is 52 geworden. Gefeliciteerd. Maar de feestvreugde bij de CDA-leider zal waarschijnlijk getemperd zijn, toen hij vanmorgen de peiling van Maurice de Hond bekeek. Want daaruit blijkt niet alleen dat de vier partijen die onderhandelen over een nieuw kabinet hun nipte meerderheid zouden kwijtraken als er vandaag verkiezingen waren (ze zakken van 76 naar 73 zetels), er komt ook uit naar voren dat dat vooral aan het CDA ligt. De christendemocraten staan op 3 zetels verlies: van 19 naar 16. Daarmee zou de helft van de winst die ze op 15 maart boekten alweer verdwenen zijn.

    Nu zijn er vandaag geen verkiezingen, dus de problemen zijn vooralsnog van hypothetische aard. Over een paar weken kunnen de beoogde coalitiepartijen er weer veel beter voorstaan. Buma kan daarom zijn schouders ophalen over de polls, maar de positie van zijn eigen partij moet hem toch aanleiding geven tot enige zorg. Want de geschiedenis leert dat het CDA weliswaar diverse wederopstandingen heeft gekend na eerst op sterven na dood verklaard te zijn, maar ook dat die wederopstandingen zich op een steeds lager electoraal niveau afspelen. En dat ze steeds korter duren.

    Ooit waren de drie partijen waaruit het CDA is voortgekomen oppermachtig in de Nederlandse politiek. Halverwege de jaren zestig beschikten ze nog over meer dan de helft van het totaal aantal Kamerzetels en konden ze desnoods zonder steun van anderen regeren. De ontkerkelijking en ontzuiling zorgden echter voor een snelle neergang. Bij de verkiezingen van 1977, toen KVP, ARP en CHU voor het eerst gezamenlijk als CDA meededen, werden er nog slechts 49 zetels behaald. Met de blik van vandaag een gigantisch aantal, maar toch heel wat minder dan de 76 die het trio in 1963 nog had weten te scoren.

    Volgens deskundigen zou het op termijn afgelopen zijn met de christendemocratie in Nederland. In een land waarin steeds minder mensen zich als gelovig beschouwden, was geen plaats meer voor een confessionele partij, voorspelden zij.

    Maar ze hadden het mis. Onder leiding van Ruud Lubbers begon het CDA in de jaren tachtig aan een opmars. In 1986 kwam de partij weer op 54 zetels, een resultaat dat in 1989 werd herhaald. “We run this country”, pochte CDA-Kamerlid Joost van Iersel. Een tikkeltje arrogant misschien, maar niet onwaar.

    Maar Lubbers hield er in 1994 na twaalf jaar mee op en maakte plaats voor Elco Brinkman. Een rampzalige verkiezingsuitslag was het gevolg. Het CDA verloor 20 zetels en belandde voor het eerst in bijna driekwart eeuw in de oppositie. Vier jaar later kachelde de partij nog verder achteruit. Niet meer dan 29 Kamerzetels hield ze over.

    Deze keer was het echt afgelopen, wisten tal van politicologen en andere wetenschappelijke duiders nu zeker. Nederland was op weg om van een politiek driestromenland (christendemocratie, sociaaldemocratie, liberalisme) een tweestromenland te worden. Zonder christendemocratie dus.

    Opnieuw werd deze prognose gelogenstraft. In het Fortuynjaar 2002 bleek het CDA opeens goed voor 43 zetels. Het werd weer de grootste partij, ging andermaal regeren en leverde met Jan Peter Balkenende de premier. Dat bleef deze tot 2010 en hij wist in die periode niet minder dan vier kabinetten op zijn naam te schrijven.

    Als het aan Balkenende had gelegen zou daar nog een vijfde bijgekomen zijn, maar de verkiezingsuitslag van 2010 maakte aan die illusie wreed een einde. Het CDA verloor voor de tweede keer 20 zetels en kwam uit op 21. In 2012 werd het nog erger. Niet meer dan 13 zetels bleken er voor de christendemocraten weggelegd.

    Was het deze keer dan echt afgelopen? Bij de laatste verkiezingen slaagde de partij, nu onder aanvoering van Buma, er toch weer in een overwinning te boeken: van 13 naar 19 zetels. Niet veel vergeleken bij de aantallen die Van Agt, Lubbers en Balkenende wisten te behalen, maar niettemin het begin van een wederopstanding. De zoveelste. Of is ze wellicht alweer voorbij?

    10 REACTIES

    1. Ach Fons, het probleem van het CDA is het probleem
      van deze tijd. Er zijn geen Christelijke idealen meer.
      Ook geen communistische, socialistische, of liberale
      idealen, toch? We leven in een tijd van neo-liberaal
      nihilisme. Ben je voor de sterkere, stem je VVD of op
      de PVV. Kom je op voor zwakkere, stem je op de SP,
      of misschien GL. Bij de PvdA weet je het niet. Maar je
      kan natuurlijk ook D66 stemmen. Een partij die zich wel
      progressief profileert in woorden, maar in een kabinet net
      zo neo-liberaal zal blijken als de VVD, alleen met een links
      sausje. En ja dan het CDA? Wat is dat momenteel voor een
      partij. Alles een beetje links, dan weer rechts van het midden.
      Wat koop je daar voor? Net als D66 een leuke partij om op te
      stemmen, als je het helemaal niet meer weet. Het is triest dat
      de Christelijk signatuur zo verdwijnt uit de Nederlandse politiek.
      En daar zal Gert Jan Segers van de Christen Unie ook niet veel
      aan kunnen doen, ben ik bang. Het is niet anders.
      Bert.
      .

    2. Het is een bekend gegeven : Als de rijken armer worden lijden de armen het eerst.
      In de hele geschiedenis van de mensheid zijn er relatief rijke mensen geweest, en ook armen. De een heeft nu eenmaal meer kansen dan anderen.
      Er zijn revoluties geweest, en het was ook hard nodig dat het volk in opstand kwam tegen de toen bestaande armoede.
      Maar als er niets wordt verdiend wordt er ook geen belasting betaald. En ons systeem is mede gebaseerd op herverdeling via belastinginkomsten.
      Maar er dreigt nog een gevaar voor ons sociale systeem: momenteel zijn er teveel mensen die bijna niets of zelfs nooit iets hebben ingelegd. En juist deze mensen doen vaak levenslang samen met hun kinderen een groot beroep op onze voorzieningen. Ze vragen terecht huisvesting, voeding enz.en dat wordt betaald doordat anderen werken en belasting/premies betalen.
      Wie voor dag en dauw naar zijn werkt gaat, en ervaart dat er geen sociale huurwoning meer te krijgen is niet blij als hij ook nog moet inleveren omdat ons systeem wankelt.
      Als er niets wordt gedaan aan deze onverantwoorde onbalans is het over enkele jaren gedaan met systeem.
      Wij zijn het dichtst bevolkte land van Europa, en we zullen hoe dan ook aan een migratiestop moeten. De wereld is groot genoeg om deze mensen op te nemen.
      Door de overbevolking vervuilt ons milieu sneller dan in andere landen, onze cultuur wordt door veel migranten niet gedeeld .En de thermometer onder de bevolking loopt op.
      Ergo : Zo doorgaan is spelen met alles wat onze voorouders met hard werken hebben opgebouwd.
      De politiekcorrecte wegkijkers zadelen ons op met niet te dragen lasten, en de bevolking zal niet blijven accepteren dat ze tot hun zeventigste moeten werken en tegelijkertijd zullen verarmen.

    3. Beste Clemens,

      Je kunt er inderdaad over redetwisten of het uitsluiten van de partij die alles heeft geprobeerd af te breken (thuiszorg, sociale huren, huurbescherming, ontslagrecht, studiefinanciering, AOW-leeftijd, sociale werkplaatsen) de juiste stap was maar het was wel een eerlijke en oprechte.
      De PvdA ging vier jaar geleden te keer tegen het VVD-beleid en ging vervolgens samen regeren en hielp de VVD met het afbreken van de zorgzame samenleving.
      Ik heb enorm veel mensen gesproken die door het gedrag van de PvdA het geloof in de politiek verloren zijn en in het bijzonder het geloof in links. Daar heeft de SP, onterecht, ook erg onder geleden.

    4. Beste Piet,
      In tegenstelling tot wat bij veel partijen gebruikelijk is, hecht de SP waarde aan een verkiezingsbelofte. Als je zegt dat je regeren met de VVD niet ziet zitten wegens te grote verschillen, dan wil de SP zich hieraan houden.
      De SP heeft echter steeds een regering gewenst met o.a. de SP en het CDA. Met ook D66 (die zijn, net als CDA ook behoorlijk rechts, dus erg veel risico loopt het CDA ook weer niet) en GL en eventueel de PvdA. Zo’n coalitie zou veel meer een brede steun onder de bevolking hebben, van laag (SP) tot midden (PvdA, GL) en rechts (CDA, D66).

      • Het enige wat ik probeerde duidelijk te maken was, dat jouw bewering dat het CDA de SP uitgesloten heeft niet juist is. De SP sloot zichzelf buiten, zoals je in je reactie gelukkig ook met argumenten bevestigt.

    5. Beste Petra , het is de SP zelf die te kennen gaf niet deel te willen nemen aan deze besprekingen .
      Zoals Piet zegt er is geen CDA blokkade op geworpen .Dat de PvdA geen deel van een nieuw kabinet wil uitmaken ,is wel een rede voor te bedenken ,maar waarom SP dat niet wil ?Of komt het door een foutje van voor de verkiezingen om de VVD uit te sluiten?

    6. Ach men wordt partijen die allemaal vreselijk op elkaar lijken, als D66, PvdA, Groenlinks etc op een gegeven moment ook wel weer zat. Dan toch maar weer CDA. En terecht.

    7. Het lijkt er meer op beste Petra dat er altijd wel een stok te vinden is om in dit geval de Zwarte Piet naar Buma te schuiven maar wanneer Roemer op voorhand een partij als de VVD uitsluit terwijl met een linkse partij als de PvdA jaren geregeerd is. Het grote verlies van links is toch aan de “machtswisseling” in de PvdA te wijten plus de starre houding van Roemer die normaal gesproken had moeten winnen met de weglopers van de PvdA

    8. Maar de SP is toch uitgenodigd om in de verkenning mee te praten, maar besloot zelf dat niet te doen zolang de VVD meedoet??? Het CDA heeft toch niet besloten om de SP te blokkeren?

    9. Het CDA blokkeert de andere mogelijkheid waarbij er meer linkse partijen zoals de SP zouden aanschuiven. Christelijke waarden laten zich echter beter voegen met linkse idealen zoals de zorgzame samenleving, zorg voor de armen en de kwetsbaren terwijl het CDA nu vooral wil werken met partijen die zich laten voorstaan op egoïsme.

    Comments are closed.