Mutti weet het toch weer beter

    7
    293

    Leestijd: 4 minuten.

    Bij een regeerakkoord hoort steevast de vraag: wie heeft het meest binnen weten te halen en wie heeft bijgevolg het meest moeten inleveren? Het is een ritueel. Het houdt de gemoederen even bezig, het geeft de ‘winnaars’ een fijn gevoel en bij de ‘verliezers’ wordt gemokt. Daarna gaat iedereen over tot de orde van de dag. In de wetenschap dat de werkelijkheid zich zelden houdt aan een regeerakkoord.

    We zien het nu ook weer bij het akkoord dat bondskanselier Angela Merkel namens de christendemocratische CDU/CSU heeft gesloten met de sociaaldemocratische SPD.

    Merkel heeft, aldus de heersende opinie, een flinke veer moeten laten om de grote coalitie, de GroKo, met de SPD te kunnen voortzetten.’Weinig Merkel in Merkel IV’, kopte de Volkskrant.  En inderdaad, ook in de eigen gelederen klonk er gemor over het onderhandelingsresultaat. Ze had te veel weggegeven. De SPD had veel beter onderhandeld. Op het eerste gezicht valt daar weinig op af te dingen.

    De sociaaldemocraten krijgen drie sleutelministeries: financiën, buitenlandse zaken en sociale zaken en werkgelegenheid. Er gaat meer geld naar zorg, onderwijs en infrastructuur. De tijdelijke arbeidscontracten worden aan banden gelegd. Er worden mooie woorden gewijd aan Europa. Het akkoord heeft, zegt iedereen, duidelijk een sociaaldemocratisch signatuur.

    Dat is ook nodig want het moet verkocht worden aan de rond 465.000 SPD-leden die het laatste woord hebben. Bij de achterban is de GroKo niet populair. Regeren met Merkel bleek voor de SPD de afgelopen jaren een electorale aderlating. Bij elke verkiezing liepen er steeds meer kiezers weg,

    Om die tegenstribbelende achterban te paaien, moet de partijtop iets te bieden hebben. In de beeldvorming moet de SPD de grote winnaar zijn. Dat zou met dit akkoord moeten lukken. De SPD-vlag dekt inderdaad een redelijk SPD-achtige lading.

    Als we het nu eens  van de andere, de Merkel-kant bekijken? Hoe ziet het er dan uit? Dan moeten uitgaan van wat zij wilde. Heeft ze daarvoor een te hoge prijs betaald? Of valt er met de concessies te leven? En wat was voor CDU/CSU het belangrijkste?

    Merkel wilde nog een keer regeren. Net als Mark Rutte maakt het haar niet zoveel uit met wie. Haar eerste keus was een coalitie met de liberale FDP en de Groenen. Dat ging niet door. Dus moest er geswitcht worden naar de enige andere mogelijke partner de SPD. Dat is haar, ondanks de aanvankelijke tegenzin van de sociaaldemocraten, gelukt.

    Het akkoord bevat weinig punten die voor haar moeilijk te verteren zijn. Meer geld naar onderwijs, zorg, infrastructuur  etc, kan omdat het geld er is. Er is veel achterstallig onderhoud en de florerende Duitse economie maakt een grondige opknapbeurt mogelijk. Daar  is niets sociaaldemocratisch of christendemocratisch aan. Merkel is eerst en vooral een pragmaticus. De SPD moest gunstig gestemd worden. Ook dat is gelukt. De SPD-top spint van tevredenheid.

    Veel  fraaie frases over Europa zullen vooral frases blijven. Meer geld voor hervorming van de EU betekent vooral niet dat er meer geld van het spaarzame noorden naar het spilzieke zuiden vloeit. Het Europese Monetaire Fonds (EMF) bijvoorbeeld waar de Franse president Emmanuel Macron zo warm voor loopt, zal nooit een doorgeefluik van noord naar zuid worden. Het nieuwe EU-beleid blijft onder regie van Merkel en er is geen reden om aan te nemen dat het ernstig zal afwijken van het oude.

    En nu de hamvraag. Wat was het grote issue bij de laatste verkiezingen? Waar heeft de extreem-rechtse Alternative für Deutschland haar opmars en intocht in de Bondsdag aan te danken? Precies: het vluchtelingenbeleid. Merkel is, terecht of ten onrechte, zwaar bekritiseerd wegens haar openhuis-politiek. Rond de miljoen vluchtelingen. Dat  bleek uiteindelijk teveel, ondanks haar ‘Wir schaffen das’.

    In het regeerakkoord is nu een bovengrens vastgesteld op hooguit 220.000 per jaar en 1000 per maand voor familiehereniging. Die bovengrenzen waren bij de SPD taboe. Daar is krachtig tegen geageerd. En nu wordt dit onverteerbare brok toch door de sociaaldemocratische strot gewrongen.

    Dat is een belangrijke, ook symbolisch, overwinning voor de CDU/CSU. Rechts weet dat weer rekening met haar gevoeligheden wordt gehouden. Of het voldoende is om zich de AfD van het lijf te houden, zal moeten blijken.

    En zoals bij elk regeerakkoord is ook hier een relativerend woord op zijn plaats. Een regeerakkoord mag veel weg hebben van een blauwdruk, het blijkt nooit meer dan een rammelend scenario waarbij gaandeweg flink geïmproviseerd moet worden. De Britse premier Harold Macmillan (1956-’63) zou ooit op vraag:’wat kan een regering van zijn koers afbrengen’, geantwoord hebben: ‘Events, dear boy, events’, de onvoorziene en onvoorzienbare gebeurtenissen.

    Niemand weet dat vermoedelijk beter dan Merkel. Ze is in haar 12 jaar als kanselier geconfronteerd met grote crises, van het Griekse debacle, de Russische bezetting van de Krim en Oost-Oekraïne tot de vluchtelingentsunami. Daarin heeft ze bewezen een meer dan bekwaam crisismanager te zijn. Zonder de vaste hand van Merkel was het in alle gevallen ongetwijfeld slechter afgelopen.

    Merkel zou nu volgens de wijsheid van de dag sterk aan macht hebben ingeboet. Dat staat nog maar te bezien. Ze is weer kanselier en heeft geen concurrentie. En vooral, ze brengt een schat aan ervaring mee. Dat zal uiteindelijk veel  zwaarder wegen dan een pak voornemens waarop ‘regeerakkoord’ staat.

    7 REACTIES

      • En… Dat er geen geld van Noord- naar Zuid-Europa gaat vloeien vind ik persoonlijk een geruststelling maar dat lijkt mij toch feitelijk nog de vraag… Vice-president Schultz (en Macron) denkt daar toch heel anders over, lijkt mij.
        Overigens: een nieuw Europees fonds = meer geld en waar zal dat dan aan uitgegeven worden? Aan het ‘rijkere’ Noorden? Ik denk het niet… Bovendien – een wezenlijk verschil met het oude fonds – Merkel geeft duidelijk aan dat dat onder de macht van de EC en haar parlement komt te vallen…
        Nu ligt de bevoegdheid nog bij de landen die het geld er in storten…
        Intergouvermentaal wordt federaal. Een niet onbelangrijk (soevereiniteits) verschil…
        En… niet te vergeten: dat oude fonds mag geld van de markt lenen met de Europese belastingbetaler als borg. Betekend dat nu dat via een nieuw fonds de EC en het Europese parlement zelfstandig geld mag lenen? Een soort EMF-bonds? Gezamelijk geborgd??
        O jee…
        Nee toch?

        • Ik zou nog iets willen toevoegen m.b.t. “het op afstand houden van de AfD.”
          De AfD is ontstaan uit protest tegen het ECB-beleid. De oprichters vonden dat de ECB aan monetaire financiering deed. Daar loopt momenteel – via het Duitse Constitutionele Hof – nog een (tweede) rechtszaak over. Indien die wordt gewonnen zou Duitsland zelfs officieel uit de Euro moeten stappen. Dat zal zo’n vaart wel niet lopen, verwacht ik. De uitspraak komt als Draghi weg is. Waarschijnlijk zetten ‘ze’ er een Duitser voor in de plaats, die Dragi’s beleid terugdraait en – mocht de rechtzaak verloren worden – blijft Duitsland onder het moto ‘sorry, maar het is voorbij’ toch in de euro.
          Helemaal (constitutioneel) zuiver is dat natuurlijk niet…
          Maar goed, realpolitiek…
          Het gevolg is evenwel dat de rentes waarschijnlijk zullen stijgen en dat veroorzaakt weer een (zuidelijke) euro-begrotingsproblematiek, wellicht zelfs een nieuwe (Italiaanse) eurocrisis?
          Ook het FDP – anti federaal Europa – won in deze verkiezingen flink.
          M.a.w. de eurosceptische krachten namen flink toe. Wonnen in die zin. De eurofiele partijen verloren juist flink. Toch zetten zij nu hun kaarten (onder druk van de grootste verliezer SPD) op de federalisering van de Unie…
          Ik verwacht – afhankelijk van de weerstand onder het Duitse volk – dat deze eurosceptische partijen (AfD en FDP) bij de volgende verkiezingen weleens heel veel kunnen winnen… Daar doet een restrictievere immigratiebeleid t.b.v. het ‘kaltstellen’ van de AfD m.i. niets aan af. Het ‘gevaar’ AfD wordt juist door de federalisatiepolitiek versterkt. Zeker als straks – door rentestijgingen Italië – via een federaal EMF-fonds ‘gesteund’ moet worden…. Immers opnieuw, via een omweg, ontstaat er dan een vorm van monetaire financiering…
          Dat is toch ‘koren op de molen’ ten gunste van de AfD.

        • De geruststellende woorden van de auteur ten spijt, in de telegraaf zijn onrustbarende geluiden te horen over het regeringsakkoord in Duitsland. Het uitgebreide Europese hoofdstuk is gelezen en econoom, redacteur Martin Visser slaat alarm in de Financiële Telegraaf.
          Er gaat juist veel, heel veel geld straks van Noord- naar Zuid-Europa, beweert hij. Nederland moet oppassen…. De transferunie is heel nabij!!
          https://www.telegraaf.nl/video/1646811/nog-meer-van-uw-geld-naar-zuid-europa

      • Mee eens! Het zou beter zijn om feitelijke formuleringen te kiezen. “Russische invloed in Oost Oekraïne” klinkt al heel anders. Hoewel ook dat discussies oproept, want Poetin ziet dat heel anders, namelijk “njet”.

    LAAT EEN REACTIE ACHTER

    Please enter your comment!
    Please enter your name here