Papieren tijger moet melktanden kwijt

    12
    302

    Leestijd: 1 minuten.

    Afgelopen nacht heeft de Poolse senaat ingestemd met het wetsvoorstel dat de hoogste rechters afhankelijk maakt van de politieke willekeur. Met andere woorden, de scheiding der machten wordt geweld aangedaan. Een zwaar punt voor de Europese Commissie, die hier bij herhaling tegen heeft geageerd.

    Immers, als de regeringspartij PiS politieke vriendjes als rechters kan benoemen, is het gedaan met een belangrijk deel van de democratische controle. Volgens de nieuwe wet benoemt het Poolse parlement de leden van de Nationale Raad voor de Rechtspraak, die dan weer de rechters benoemt.

    De wet passeerde al eerder het Poolse Lagerhuis en moet nu alleen nog worden ondertekend door president Duda. Die wilde nog een paar aanpassingen, maar zou nu bereid zijn te tekenen.

    Vice-president van de Europese Commissie Frans Timmermans heeft Warschau vorig jaar al gewaarschuwd, maar de Poolse regeringspartij Recht & Rechtvaardigheid knippert niet eens met de ogen. Het zwaarste wapen dat de Commissie in stelling kan brengen is Polen het stemrecht te ontnemen op Europese (minister)raden. Het is de vraag of het zo ver komt. Zoiets moet namelijk wel anoniem en de Hongaarse premier Orban ziet de ‘opstandigheid’ van de Polen lachend aan en heeft er zelf ook wel een handje van dwars te liggen.

    En dan is Polen nog voor de Amerikanen en Amerikaanse operaties van de geheime diensten een belangrijke NAVO-partner. Economisch doet Polen het ook goed. Kortom, geen landje om zo maar even over heen te walsen voor de Europese Commissie.

    De spanningen met Turkije kunnen de deal om vluchtelingen daar te houden in gevaar brengen, als de Europese Commissie Polen laat wegkomen staat de deur open voor andere ‘dissidenten’.  Lastige tijden weer in Brussel.

    Maar het gaat hier wel om fundamentele waarden van de rechtsstaat, de belangrijkste pijler waarop Europa is gebouwd. Europa is lang genoeg een papieren tijger genoemd.

    12 REACTIES

    1. Beste Petra, beste Piet, beste Anne Lise,
      Ik schrik een beetje van jullie reactie’s in jullie mails.
      Het lijkt alsof jullie tegenover elkaar staan. In mijn ogen
      is dat echt niet zo. Petra, jij beschrijft een dictatoriale PVV,
      heb je misschien wel gelijk in. Toch geloof ik niet dat Geert
      Wilders van onze Nederlanders twintig zetels heeft gekregen
      omdat hij een dictatuur, zoals in zijn partij, voorstaat. Piet, in
      mijn ogen ben jij een democraat, pur sang. Maar jij ziet wel
      de gevaren van een Grieks democratisch systeem. En terecht.
      Inderdaad, de kiezer bepaalt het bestaansrecht van een politieke
      partij en niet de partijleden. Dat is dus echte democratie.
      Misschien werkt dat ook niet altijd goed, maar zo moet het wel.
      Beste Anne Lise, in Polen is deze week de “trias politica” dus helaas
      verleden tijd. Toch zorgelijker dan het disfunctioneren van onze EU.
      Groet,
      Bert.

      • De “Trias Politica” is niet per se “democratisch”. Het tegendeel is eerder waar.
        Vergelijken we het met het VS systeem dan zien we dat aldaar de politiek (dus: DE KIEZER!) meer te vertellen heeft over de rechtspraak. In de EU heeft de burger/kiezer helemaal niets te vertellen over de rechtspraak vanwege onze scheiding van de machten.
        Zou de burger/kiezer in Nederland voorkeur hebben voor het ene of andere systeem?
        Ik waag het te betwijfelen. Hoe dan ook, Wij hebben er helemaal niets over te vertellen.

    2. Beste Piet,

      Je hebt helemaal gelijk als je stelt dat de grenzen van wat nou eigenlijk democratie is, opnieuw gesteld zouden moeten worden. Laten we niet vergeten dat ook Hitler democratisch aan de macht is gekomen!
      Laten we beginnen met het vaststellen welke politieke partijen mogen deelnemen aan verkiezingen. Een politieke partij zou gecontroleerd moeten worden door de leden zodat een voorman of -vrouw die ontspoort, door de leden naar huis kan worden gestuurd.
      Hierin zie je direct de fout in een PVV waarin leden niet zijn toegestaan. Inmiddels is het een publiek geheim dat Wilders, als een echte dictator, geen enkele tegenspraak duldt, zelfs geen lichte kritiek.
      Ook religieuze groepen die hun eigen religieuze voorwaarden willen opleggen aan andersdenkenden zouden uit de politiek geweerd moeten worden. Alleen zo voorkom je dat een SGP ons kan verbieden euthanasie te plegen of moslims die eisen dat vrouwen gesluierd gaan. Natuurlijk mogen ze deelnemen aan maatschappelijke debatten – maar als ze niet aan de voorwaarden voor vrijheid voor iedereen willen voldoen, mogen ze niet meedoen aan de verkiezingen.

      • Petra, ik ben het heel grondig met je oneens. En ik ben het overigens ook grondig oneens met de PVV en de SGP. Maar ik vind wel, dat zij recht van bestaan hebben en dat recht wordt bevestigd door hun kiezers. Partijleden bepalen niet of een partij goed of slecht is. Dat doen de kiezers. Ik ben min of meer blij, dat er een PVV is, want de meningen van hun kiezers wil ik niet negeren. Ik hoop wel, dat het bij deze twintig zetels blijft, of liever wat minder, want voor mij is het een teken dat er nogal wat in Nederland aan mankeert.
        Iedereen in Nederland kan zich kandidaat stellen voor de Tweede Kamer, met of zonder leden achter zich en dat is voor mij o.k. Het zegt natuurlijk wel iets over leider, maar daar moeten kiezers dan maar consequenties aan verbinden, niet de overheid. De overheid ontmoedigt met haar financieringsvorm van politieke partijen overigens wel de constructie van de PVV. Zij krijgen nauwelijks geld in de partijkas en moeten dit verder zelf regelen.

        Met de SGP heb ik veel minder moeite en veel meer respect. Zij vertegenwoordigen een kleine geïsoleerde bevolkingsgroep die er met deze partij toch helemaal bijhoort. Ze zullen nooit euthanasie en andere verworvenheden kunnen verbieden. Anderzijds zijn ze wel een prima waakhond die ervoor zorgt dat er niet al te gekke dingen gebeuren.

        Je slotzin lijkt me in strijd met allerlei democratische beginselen.

        • Piet, Petra: Het blijft een moeilijke vraag vind ik, welke vrijheid je binnen ons democratische systeem moet hebben als groep die de democratie geen warm hart toedraagt. Moet je democratisch de democratie af kunnen schaffen, zoals in Duitsland in de jaren 30 gebeurde?

          Ik vind het gedachtegoed van SGP en (met name) PVV ook verwerpelijk, en ook een groep als DENK zou ik liever niet in het parlement zien. Maar desondanks ben ik het met Piet eens dat zij recht van bestaan hebben. Liever dat de democratische meerderheid dit soort ideeën in de democratische “ring” kan bestrijden, dan dat dit soort opvattingen ondergronds gaan.

          Gelukkig is onze grondwet moeilijk te wijzigen zonder grote meerderheid, dat is denk ik wel voldoende waarborg voor het beschermen van onze democratische verworvenheden.

    3. De trias politica.. In Polen is deze scheiding der machten ‘ gemoderniseerd’ zullen we het maar noemen.
      Maar als de EU en met name Frans Timmermans zich er stante pede mee gaan bemoeien gaan bij mij de alarmbellen rinkelen. Want waar de EU altijd heel snel reageert gaat het meestal over dreigend machtsverlies voor de EU.
      Het zou kunnen dat de Polen hiermee hun piketpaaltjes zetten, buitenlandse lees Brusselse inmenging; vergeet ‘t maar.
      Ik heb begrepen dat onze rechters al voortdurend alert moeten zijn anders worden ze overruled.
      Ook in deze hebben we veel teveel weggegeven aan ‘ Brussel ‘.
      Vraagje, hoe en door wie worden onze rechters benoemd ? Ik denk dat de gemiddelde Nederlandse burger dat niet weet. Achterkamertjes ?

    4. Een wereldleider! Zeker weten!
      Wat heb ik ongelooflijk veel respect voor deze man.
      Lech Walesa (Solidariteit) die, nu 73 jaar oud, weer
      het podium beklimt, om opnieuw een (dreigende)
      dictatuur in zijn land, Polen te bestrijden. Klasse!!
      Kijk dat noem ik nu een echte wereldleider. Geen
      geouwehoer zoals in Brussel en andere Europese
      regeringssteden. Gewoon de barricaden op. We
      moeten kennelijk ver terug gaan in de tijd om de
      leiders met ruggengraat te vinden. Helaas.
      Bert.

    5. Terwijl ik dit lees komt bij mij de vraag op : hoe onafhankelijk zijn onze rechters ?
      Ze werden voor het leven benoemd, weer ‘n vraag : is dat wijsheid ?
      Tijden veranderen, en er gaan de laatste tijd steeds meer stemmen op om de rechters een tijdelijke benoeming te geven. Voor 10 jaar misschien ?
      In het bedrijfsleven wordt van tijd tot tijd getoetst of de werknemer voldoende functioneert. Waarom wordt er bij de rechters nooit gekeken naar het functioneren ?
      Ieder mens heeft zijn mening / voorkeuren.
      De vraag is dus : zit er achter elke zwarte toga echt een neutraal mens, iemand die de persoonlijke/ politieke voorkeuren resoluut kan uitschakelen ?
      Misschien moeten we voordat we anderen kritiseren eerst eens kijken of ons eigen systeem wel zo goed functioneert ?

      • Beste Anne Lise,
        Dat de politieke onafhankelijkheid van de rechters in
        Nederland best vaak ter discussie staat, is duidelijk.
        Ook in Nederland zien wij dingen gebeuren die eigen-
        lijk niet echt kloppen. Benoemingen voor het leven zijn
        inderdaad geen goede zaak. Bij disfunctioneren zal echt
        iedereen vervangen moeten kunnen worden. Maar door
        wie? En daar ontstaat nu echt het probleem in Polen.
        In de nieuwe wetgeving wil de senaat in Polen de politiek
        daartoe de macht geven. En dan komt de scheiding van
        wetgeving, uitvoering en juridische aspecten in het geding,
        zoals je ziet bij alle dictaturen: Nazi-Duitsland en nu Turkije.
        Stel je eens voor de kabinet Rutte III straks die invloed zal
        krijgen: benoemen en ontslaan van rechters. Daar moet je
        toch niet aan denken. Los van de politieke kleur!
        Kijk en dat is nu het verschil tussen dictatuur en democratisch
        denken. Liever in Nederland, dan in Rusland, Polen of Turkije.
        Bert.

    6. Waar hebben we dit meer gezien?
      Oeps, als ik dit lees slaat de schrik mij om het hart.
      Gaat Polen dezelfde kant op als Turkije?
      Geen scheiding meer tussen politiek en rechtspraak?
      Kiezen de Polen ook voor dictatuur? De politiek, die
      rechters kan benoemen en ontslaan. Vriendjes van PiS,
      of niet? Weg onafhankelijke rechtspraak. En dat om de
      corruptie te bestrijden. Wat een onzinnig argument.
      Tja, maar Polen is wel een EU en NAVO land. Dat is best
      lastig voor Brussel. Ze kunnen het niet niet alleen bij
      afkeurende woorden laten, zoals bij de slappe reactie
      naar Turkije. Papieren tijger moet melktanden kwijt,
      schrijf jij Rob. Terecht, maar als je geen echte tanden
      hebt, sta je echt letterlijk met je mond vol, beter zonder
      tanden. En daar ben ik echt bang voor in Brussel.
      Maar sanctie’s? Ik weet niet of dat helpt. Zouden de Polen
      dan een democratische regering kiezen? Wordt opnieuw het
      volk getroffen, en kruipt men nog meer tegen de regering
      aan, want dan wordt niet PiS maar de hele EU de grote boos-
      doener. Wat is wijsheid? Politieke afkeuring is niet voldoende.
      Bert.

      • Ook hier hebben we te maken met een democratisch systeem, dat helemaal volgens de regels wordt gebruikt om een situatie te creëren die strijdig is met de opvattingen van de andere EU-leden. Het lijkt mij, dat die opvattingen te weinig expliciet zijn geformuleerd en dat nooit duidelijk is gemaakt wat er gebeurt als een land er eigen opvattingen op na gaat houden, ook als die democratisch tot stand komen. Dat recht op eigen opvattingen hebben ze m.i., maar niet zonder consequenties. Dat is in een samenwerking altijd zo. Het probleem is, dat je zoiets moeilijk achteraf nog even kunt regelen. En in een Europa waar een deel van de bevolking toch al huiverig is voor al te veel afspraken is dat nog eens extra gecompliceerd.

        • Je hebt gelijk, Piet.
          Vaak wordt via “democratie” de wortel gelegd voor een dictatuur. Alert zijn, blijft geboden. Maar als dat gebeurt, moet m.i. de democratische
          wereld wel sterk reageren. Sterker dan nu gebeurt. In Polen zijn deze week de eerste stappen gezet naar een meer dictatoriaal land. Gisteren, met Walesa, grote
          demonstraties. Het kan nog, maar voor hoe lang?
          Straks zegt men in Warschau: demonstranten zijn dus terroristen, demonstraties worden “uit elkaar geslagen”, mensen opgepakt en is Lech Walesa weer een dissident.
          Gevangenen kunnen worden berecht door rechters, die door PiS zijn aangesteld. Turkse toestanden dus.
          In Brussel weet men echt wel dat de scheiding der machten de wortel, het fundament, de basis is van de Europese Unie.Ik mag dan toch hopen dat men daar niet alleen het senaatsbesluit afkeurt, maar ook probeert de oppositie in Polen te
          beschermen tegen verdergaande intimidatie of erger.
          Natuurlijk heb jij gelijk. In Brussel moet wat gebeuren. Dat
          men geen vergaande afspraken heeft gemaakt voor “binnenlandse” aangelegenheden mag geen excuses zijn.
          Bert.

    Comments are closed.