Dansen aan de touwtjes van Trump

    4
    336

    Leestijd: 2 minuten.

    De reacties in Europa op het opzeggen van de Iran-deal door de Amerikaanse president Trump waren als een boer met kiespijn. Met nauwelijks verhulde afkeer werden in Londen, Parijs, Berlijn, Brussel en Den Haag de woorden onverstandig, risicovol en gevaarlijk gebezigd.

    Hier en daar wordt al geopperd dat Europa zich sterk moet maken voor een nieuwe deal waar de Amerikanen wel vrede mee hebben.  Maar dan moeten de ayatollahs wel meewerken en niet de kont tegen de krib gooien.

    Het gaat niet alleen om het opzeggen van de altijd door Trump verfoeide deal, het gaat er ook om dat de band tussen Washington en Israël hechter is dan ooit. Volgende week wordt de nieuwe Amerikaanse ambassade in Jeruzalem geopend in aanwezigheid van Trumps dochter Ivanka en schoonzoon Jared.

    De relatie met Israël lijkt dus belangrijker voor Trump dan de banden met Europa. Hij is immers vanuit Londen, Parijs en Berlijn gewaarschuwd tegen opzeggen van de deal die inhield dat Irans nucleaire programme vreedzaam zal zijn in ruil voor het stoppen van de economische sancties.

    Trump denkt dan Teheran met harde hand gedwongen kan worden het nucleaire programma helemaal te beëindigen, de Iraanse troepen uit Syrië terug te trekken en te stoppen met het trainen en bewapenen van Hezbollah en andere sjiitische milities.

    Het opzeggen van de deal betekent ook dat de VS militair de handen vrij hebben, er is immers geen overeenkomst meer. In het verleden stond Israël al eens op het punt nucleaire installaties in Iran aan te vallen. Dat hielp wel om de Iran-deal er door te krijgen.

    Een gecombineerde Amerikaanse/ Israëlische dreiging is door Teheran niet te veronachtzamen, maar zorgt tegelijk ook voor het opvoeren van de spanning in de regio. En dan is er nog Rusland, bondgenoot van Iran in de Syrisch-Iraans-Russische coalitie die Assad in het zadel houdt. Alle ingrediënten voor escalatie zijn aanwezig, zeker nu Trump haviken als John Bolton heeft genomen als nationaal veiligheidsadviseur en Mike Pompeo als minister van Buitenlandse Zaken.

    Geluiden dat het wispelturige gedrag van Trump ook de gesprekken met Noord-Korea belast (immers Trump kan een deal zo maar weer opzeggen), lijkt minder relevant. Immers een deal die Trump zelf sluit kan nooit verkeerd zijn, in zijn ogen tenminste.

    Voor de Europese hoofdsteden is de pil bitter, er wordt in Washington niet meer naar ze geluisterd en dat is een klap voor de trans-Atlantische verhoudingen. Maar ook het zoveelste bewijs dat Europa eraan moet werken militair de eigen broek te kunnen ophouden. Voorlopig kan Europa weinig anders dan tandenknarsend meebewegen met Trump en proberen langs de zijlijn reparaties uit te voeren. Want zonder de VS kan Europa ook niet.

    4 REACTIES

    1. Kleine correctie : Het JCPOA papier was/is GEEN verdrag, geen overeenkomst, maar slechts een richtlijn.
      Het was ook niet door de Senaat noch het Congres goed gekeurd.
      Het was slechts een Presidentieel Decreet.
      De Messias Obama wist ook wel dat het in de bestaande vorm NOOIT zou worden aangenomen.
      Waarvan gaarne akte.

      • Nu pas wordt duidelijk hoe weinig Obama tot stand heeft gebracht.
        Veel van zijn beleid is uitgevoerd als presidentieel decreet. Het zijn geen wetten, omdat de president geen instemming van het Amerikaanse parlement heeft gevraagd (waarschijnlijk ook niet had gekregen).
        Wellicht hoopte hij dat zijn opvolger zijn beleid toch wel zou voortzetten – dat zou ook gebeurd zijn als Clinton had gewonnen. Maar Trump zet het beleid van Obama uiteraard niet voort – integendeel, hij bouwt het af in rap tempo. Over een paar jaar is er nog maar weinig, dat aan Obama herinnert.

    2. In ieder geval spint de Europese Commissie hier garen bij. En zij die een Verenigde Staten van Europa voorstaan. Zoals de auteur al opmerkt: de Europese militaire samenwerking moet opgevoerd worden. Verder is het duidelijk dat Trump als zakenman opereert. Handel en handelsboycot wordt als (militair) wapen ingezet. Een vorm van ‘zachte’ oorlogsvoering…
      Europa zal haar eigen antwoord moeten vinden. Hoop persoonlijk dat het niet ten koste van ‘onze’ financiële soevereiniteit gaat. Want dat ten koste wordt een hulpeloze zaak op sociaal terrein. Te veel (zuiderlijke) lidstaten hebben hun financiële zaken niet op orde. ‘T zou een prachtig excuus voor Macron zijn – die graag ‘zijn’ leger voor Europa inzet – maar een ramp voor het relatieve rijke Nederland.
      Iran zal waarschijnlijk steeds meer samen gaan werken met de Russen. Da’s logisch… En wellicht komt China er straks ook nog bij, vanwege de enorme voorraden gas en olie. Natuurlijk: Trump heeft op voorhand nog het overwicht, zolang hij China nog een echte handelsoorlog bespaart…
      Daardoor kan hij juist druk op de twee nucleaire staten (waarvan één in spe) uitoefenen. Want als ze ontmantelen, Iran dus ook haar raketten, dan kan hij juist veel handel schenken en de economie van die landen versterken. Of Iran die afhankelijkheid (van Amerika) wil, betwijfel ik…
      Maar als hij met China zijn hand overspeelt en de handelsoorlog echt een feit wordt, zal Iran in het blok Rusland/China verankerd worden en zeker nucleair gaan….
      Ook dan zal Europa haar rol moeten vinden…
      Wellicht blijft zij dan toch, als vanouds, de bemiddelaar. Want anders wordt het echt een handelsoorlog op wereldschaal. Maar ik verwacht niet dat het zo ver zal komen. Als Trump echt een handelsman is… Maar ja, je weet maar nooit. Het ego is groot, en het presidentschap geeft wellicht in de psyche van de man een andere wending…
      Anderzijds. Over drie jaar zijn er weer verkiezingen. Hij kan zijn macht verliezen. Hoe anders is dat gesteld met Kim en Xi. Die zitten voor het leven en hoeven maar even, te wachten om te bezien wie het Amerikaanse volk straks kiest. En dat – de tijd en de democratie – is de zwakheid van hun anders zo (economisch en militair) zo oppermachtige tegenspeler… Drie jaar slechts en Trump kan – vanuit hun ogen – weg zijn. Als een grote sneeuwpop in en door de tijd gesmolten…

    3. Geweldig om de totale ontreddering in de EU te zien. Dat krijg je als EU als je naar de Islam buigt.

    Comments are closed.