Met een beetje pech wordt 2017 een politiek verloren jaar

    0
    630
    Rutte II bij de start

    Leestijd: 1 minuten.

    Het kabinet, vandaag voor het eerst na het kerstreces weer bijeen, begint aan zijn laatste twee maanden. Tot de verkiezingen op 15 maart zal er niet veel meer uit zijn handen komen, want iedereen is druk met de campagne. Daarna biedt het kabinet zijn ontslag aan en is het demissionair.

    Dat betekent niet dat de ministers er dan meteen mee ophouden. Demissionaire kabinetten blijven gewoon aan, net zo lang tot er een opvolger is. Het verschil is dat ze veel minder mogen. Wat nog wel, dat bepalen de Tweede en Eerste Kamer.

    Zij stellen een lijst op van “controversiële onderwerpen” die de ministerraad niet meer mag behandelen. Op deze manier wordt voorkomen dat een kabinet dat zijn ontslag al heeft ingediend er nog allerlei politiek gevoelige besluiten doordrukt. Die dient het aan zijn opvolger over te laten. Het “aftredende” kabinet, zoals ze het in België noemen, past alleen nog op de winkel.

    Een probleem is dat die demissionaire periode behoorlijk lang kan duren. Gemiddeld neemt een kabinetsformatie in Nederland zo’n 90 dagen in beslag. Er zijn uitschieters naar beneden (de totstandkoming van Rutte II kostte maar 54 dagen), maar ook naar boven. Met als absoluut record de formatie van 1977. Toen waren er maar liefst 208 dagen nodig voor het kabinet-Van Agt I beëdigd kon worden.

    Zolang zal het deze keer (hopelijk) niet duren. Maar alles wijst erop dat de komende formatie meer tijd gaat vergen dan het gemiddelde van een maand of drie. De verkiezingsuitslag zoals die zich nu aftekent maakt een coalitie van vier of vijf partijen nodig om aan een Kamermeerderheid te komen. Dat wordt dus puzzelen. Bovendien is er een reële kans dat de PVV de grootste partij wordt, en dus bij de formatie het voortouw krijgt. Dat zorgt voor nog meer hoofdbrekens, omdat bijna alle andere partijen hebben laten weten niet met de club van Geert Wilders te willen regeren.

    Het kan dan ook zomaar gebeuren dat het nieuwe kabinet pas de eed aflegt als het zomerreces al een heel eind gevorderd is. Vervolgens wordt het een heidens karwei om nog voor Prinsjesdag met een voldragen Miljoenennota te komen. Met een beetje pech is het alweer bijna Kerstmis voor de nieuwe ministersploeg echt is ingewerkt. Voor de politieke besluitvorming zou 2017 daarmee een grotendeels verloren jaar zijn.