Een comeback kid van 81

    2
    236

    Leestijd: 3 minuten.

    Wanneer verkiezingen het feestje van de democratie zijn, beloven die van zondag in Italië een orgie te worden. De kiezers worden voornamelijk door rechts gepaaid met belastingverlagingen, hogere pensioenen en grote infrastructuurprojecten. Alles op de pof natuurlijk, en dat terwijl het land een staatsschuld van 130 procent heeft, na Griekenland de hoogste in de EU.

    Een feest eindigt vaak met een kater en een orgie soms ook met nog andere ongemakken. Als dit voornamelijk de Italianen zou aangaan, zouden we er ons niet al te druk over te hoeven maken. Hun zaak. Alleen, Italië is de derde economie in de EU en daarom valt niet uit te sluiten dat wij er net zo goed last van kunnen krijgen.

    Alles draaide tijdens de campagne vooral weer om Silvio Berlusconi. De proto-Trump is inmiddels 81 maar hij heeft er weer enorm veel zin in. Drie keer is de mediamagnaat premier geweest. Die perioden werden gekenmerkt door (seks)schandalen, fraude en economische stagnatie. Hij werd veroordeeld wegens belastingfraude en is tot volgend jaar uitgesloten van elk politiek ambt. Niet dat het de kiezers kennelijk veel kan schelen. Forza Italia (Hup Italië), de partij van de onverwoestbare comeback kid, dreigt met zijn coalitiegenoten, volgens de peilingen weer de grootste te worden.

    Volgens het pas gewijzigde kiesstelsel volstaat 40 procent van de stemmen om de meerderheid in het parlement te krijgen en het  Forza-verbond staat in de polls op ongeveer 37 procent.

    Berlusconi’s coalitiegenoten zijn de Lega Nord en de Broeders van Italië, die respectievelijk zeer rechts en ultrarechts zijn. De Broeders zijn de kleinste en compenseren dat door verreweg de radicaalste te zijn. De Lega was ooit een afscheidingsbeweging die het welvarende noorden wilde afsplitsen van de rest van het land dat bevolkt zou worden door lanterfantende uitvreters.

    Onder leiding van Matteo Salvini, een ex-communist, heeft de Lega haar werkterrein intussen uitgebreid naar heel Italië. Het grote voorbeeld is het Front National van Marine Le Pen. Salvini ageerde aanvankelijk net als Le Pen en Geert Wilders voor een vertrek uit de EU maar is nu bijgedraaid. Hij heeft zijn kaarten weer vooral gezet op de anti-immigratiestemming in het land, van oudsher een belangrijk thema van de Lega.

    Net als in Duitsland en Oostenrijk is de vluchtelingencrisis het grote issue van deze verkiezingen. Italië heeft de afgelopen jaren naar schatting 600.000 vluchtelingen opgenomen. Niet helemaal uit vrije wil maar ook gedwongen doordat andere, met name Oost-Europese EU-landen weigerden hun aandeel op te nemen. Dat enorme aantal is een veel te zware belasting van het toch al broze maatschappelijke draagvlak. Er is vorig jaar wel een deal gesloten met Libië om de stroom van daar in te dammen en dat heeft enige, maar zeker niet voldoende verlichting gebracht.

    In veel steden en dorpen zijn de spanningen de afgelopen jaren hoog opgelopen en met hun programma dat samengevat kan worden als ‘zoveel mogelijk vluchtelingen zo snel mogelijk het land uit’ zijn de populisten verzekerd van de steun van grote delen van de bevolking.

    Voor krachtig weerwerk van links hoeven de Berlusconi-boys niet bang te zijn. Links vertoont weer de gebruikelijke verdeeldheid. De grootste partij, de sociaaldemocratische DP is met oud-premier en voormalige wonderboy Matteo Renzi, ooit de Italiaanse Obama, de ring in gestapt maar staat op verlies. De DP heeft het land redelijk door de Euro-crisis weten te loodsen en wordt daar naar alle waarschijnlijkheid, net als de PvdA, voor afgestraft. De rest, waaronder een afscheiding van de DP, doet mee en daar is alles wel mee gezegd.

    De grote onbekende in dit tableau is de Vijf Sterren Beweging (M5S) van de (ex-)komiek Beppo Grillo. M5S is een linksachtige populistische protestbeweging die in de peilingen lang aan kop lag. Je weet nooit wat de club van Grillo gaat doen. Ze wijst coalities in beginsel af maar of ze dat nu ook blijven doen, geen idee. Zelfs als ze nu mee zou willen regeren, is het de vraag of je daar blij mee moet zijn. In de steden die M5S bestuurt, o.a. Rome, regeren vaak chaos en incompetentie.

    Dit vindt allemaal plaats tegen de achtergrond van een schuchtere economische groei. Daardoor hoor je vrijwel niemand meer roepen om een vertrek uit de EU maar het blijft tobben. De groei blijft met 1,7 procent een procent achter bij het EU-gemiddelde, de werkloosheid is nog altijd meer dan 10 procent en de toestand van veel banken blijft zorgelijk. Als de derde economie van de EU bij een nieuwe crisis zou kapseizen, moeten we maar afwachten of wij het droog kunnen houden.

    Een sterke, breed gesteunde regering zou dat misschien nog met enige kans op succes het hoofd kunnen bieden. Helaas, in het land van Berlusconi is dat al jaren geen realistisch vooruitzicht meer.

    (De auteur was van 2005 tot 2009 correspondent in Rome.)

    2 REACTIES

    1. 600.000 Vluchtelingen: “Doordat andere, met name Oost-Europese EU-landen, weigerden hun aandeel op te nemen.”
      De Italianen haalden eerst de mensen op, vlak voor de kust van Libië, en stuurden ze door naar het Westen van Europa, terwijl dit volgens het verdrag van Dublin niet mag, en haalden hun schouders op. Vervolgens sloot Oostenrijk, Frankrijk haar grenzen. Toen moest Italie wel in aktie komen en maakte pardoes een afspraak met de mensensmokkelaars (voor geld) die ze nu als veredelde grenswachters tegen houden…
      De EU schoot het ‘sjoemelende en verzakende’ Italië te hulp – hetzelfde geldt overigens voor Griekenland – door van Oost-Europa te eisen haar – ineens nieuwe, bij meerderheid van stemmen gecreëerde, ‘verplichtingen’ na te komen? Die weigerde – natuurlijk – terecht. Het is immers Italië die haar verplichting niet is nagekomen (ophalen immigranten/schenden verdrag van Dublin)…
      Dan de vele financiële beloftes voor de kiezers – belastingverlaging, hogere pensioenen etc.
      Logisch zou ik zeggen.
      Er wordt de Italiaanse politiek vanuit de EU een rijk gevulde worst voorgehouden in de vorm van een groot Europese Monetair Fonds. Toen zelfs de euro-kritische Vijf Sterren beweging er van hoorde – op het moment dat SPD en CDU weer de GroKo ging vormen – besloot ze ineens geen euro-referendum te willen houden maar in de euro te willen blijven.
      De Italiaanse politiek ‘sorteert al voor’ op de grote geldberg die Macron en Merkels GroKo voor het Zuiden gaan regelen. En of Rutte namens de Nederlandse belastingbetaler alvast bij het EMF kruisje wil tekenen….
      Dat heet nu in federaal europese termen ‘solidariteit’…

    Comments are closed.