Dag 54

    0
    271

    Leestijd: 2 minuten.

    Met een opgelucht gevoel zijn de onderhandelaars begonnen aan dag 54 van de formatiebesprekingen. Opluchting omdat niet Marine Le Pen, maar Emanuel Macron is gekozen tot nieuwe president van Frankrijk.

    “Dit laat zien dat je met een optimistische boodschap en een pro-Europees verhaal verkiezingen kunt winnen”, zei GroenLinks-leider Jesse Klaver. “Dit is hoopvol voor Europa”, zei D66-voorman Alexander Pechtold bij aankomst bij de Stadhouderskamer.

    Ook VVD-leider Mark Rutte zei uit te zien naar samenwerking met de sociaal-liberaal Macron. Volgens Rutte ziet de nieuwe Franse president de meerwaarde van de EU in op het gebied van de interne markt en op het terrein van migratie.

    Met name voor Rutte heeft de uitslag van de Franse verkiezingen extra betekenis. Kort voordat Nederland naar de stembus ging, half maart, riep hij stemmers op “het verkeerd soort populisme” een halt toe te roepen. Rutte zag in de Nederlandse verkiezingen de kwartfinale, de Franse verkiezingen beschouwde hij als halve finale en de Duitse Bondsdagverkiezingen in september als de finale.

    Nu in Nederland de PVV van Geert Wilders en in Frankrijk het Front National van Marine Le Pen geen greep naar de macht hebben kunnen doen, staat Europa wat dat betreft inmiddels in de finale. Als in Duitsland geen gekke dingen gebeuren, kan betoogd worden dat de golf populisme – gekenmerkt door de Britse Brexit en de verkiezing van Donald Trump in de VS – vooralsnog in Europa wat is ingedamd.

    Omdat VVD, D66, CDA en GroenLinks voor veel Nederlandse kiezers gelden als gewenst alternatief tegen populisme, beschouwen de onderhandelende partijen dat mogelijk als een extra verantwoordelijkheid om serieuze pogingen te doen om te komen tot een regering. Wellicht een impuls voor de gesprekken.

    Toch zullen de onderhandelaars weten dat de populistische partijen per saldo terrein hebben gewonnen en dat veel onvrede onderhuids in de samenleving blijft borrelen. Als vraagstukken rondom inkomensverdeling, milieu en hulp bij zelfdoding al kunnen worden getackeld, dan is het de grote vraag of de vier partijen een visie kunnen ontvouwen over hoe ontevreden burgers “erbij te trekken”.

    Vorige week beloofde informateur Edith Schippers dat er deze week “behoorlijk wat meters” gemaakt zullen worden, omdat ze ook wel aanvoelt dat het tempo er niet echt in zit. Het vorige kabinet was er na 54 dagen namelijk al uit. Als er zoveel onderhandeld wordt, dan kan het agendapuntje “eenheid” er ook nog wel bij. In Frankrijk zegt Macron in elk geval al dat het wegnemen van verdeeldheid in zijn land bovenaan zijn agenda staat.