Dag 99

    1
    213

    Leestijd: 2 minuten.

    Morgen is een bijzondere dag in de lopende formatie. Het is namelijk de honderdste dag én exact een maand nadat Pechtold zijn collega van de ChristenUnie Gert-Jan Segers – volgens sommigen ruw – afwees als potentiële partner van het motorblok. En juist op die dag schuift de kleine christelijke partij toch weer aan bij het motorblok en informateur Tjeenk Willink.

    Pechtold wees een samenwerking met de ChristenUnie eerder resoluut af. De verschillen op medisch-ethische kwesties, zoals de discussie over voltooid leven, zijn te groot, zo luidde de tussentijdse conclusie een maand geleden. Nu alle andere opties echter vruchteloos blijken, heeft de D66-leider geen andere keuze dan een draai te maken en zich positief op te stellen richting ChristenUnie.

    De echte onderhandelingen tussen de vier partijen gaan naar verwachting pas volgende week van start, nadat de Tweede Kamer heeft gedebatteerd over de formatie. Dan zal ook duidelijk worden of er één of meerdere nieuwe informateurs aangewezen zullen worden.

    Wat wel duidelijk is, is dat de onderhandelingen loodzwaar zullen worden. “Bruggen slaan”, luidde het regeerakkoord dat VVD en PvdA in oktober 2012 presenteerden. Hoeveel bruggen moeten er kriskras wel niet getimmerd worden tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie om niet in het ravijn te belanden?

    Wat de formatie ingewikkeld maakt, is dat de ChristenUnie voor D66 zowel bondgenoot als opponent is binnen een coalitie. Pechtold moet op kwesties zoals milieu, sociale ongelijkheid en een eerlijker arbeidsmarkt samen met Segers optrekken om tegenwicht te bieden aan VVD en CDA. Maar als het gaat om levensbeschouwelijke en medisch-ethische en kwesties zoals voltooid leven, drugsbeleid of donorwetgeving, dan staan de twee juist lijnrecht tegenover elkaar.

    Het toont aan dat politieke samenwerking complexer is geworden, nu naast de begrippen “links en rechts” in toenemende mate de begrippen “progressief en conservatief” hordes kunnen vormen. Dat de ChristenUnie op deze immateriële zaken binnen de coalitie steun zal krijgen van grote broer CDA, verklaart Pechtolds aanvankelijke onwil om überhaupt besprekingen aan te gaan.

    Omdat Pechtold niet wederom het verwijt wil krijgen van VVD en CDA dat hij Segers te hardhandig heeft behandeld, heeft hij nu wel ingestemd met formele gesprekken. Hij voelt aan dat als hij straks onverhoopt een minderheidskabinet moet vormen met de twee, de onderlinge verhoudingen goed moeten zijn. Mochten de besprekingen mislukken, dan moet de indruk bestaan dat hij het écht geprobeerd heeft.

    Mochten de besprekingen wél tot een kabinet leiden, dan wordt dat er een met de minst mogelijke meerderheidsmarge in zowel Tweede Kamer (76 zetels) als Eerste Kamer (38 zetels). Dat betekent dat een ieder van deze 114 volksvertegenwoordigers en senatoren doorslaggevende macht heeft bij stemmingen. In de praktijk functioneert zo’n kabinet hetzelfde als een minderheidskabinet, omdat bij zo’n wankele basis fractiediscipline lastig te handhaven is en ongelukjes continue op de loer liggen.

    In die zin is de toevoeging van ChristenUnie gezien de onderlinge verschillen met D66 eigenlijk een onlogische. En het koste wat kost streven naar een stabiel meerderheidskabinet van motorblok + 1 wellicht meer een papieren waarheid. Hoe het ook zij, de karavaan trekt verder, op naar dag 100!

    1 REACTIE

    1. Heldere analyse, dank u. Inderdaad, deze potentiële coalitie is alleen op papier een meerderheidscoalitie, dit viertal zal naast bruggen naar elkaar te slaan ook flinke bruggen naar de diverse oppositiepartijen moeten slaan om niet bij het minste of geringste ten val te komen.

    Comments are closed.