De Italiaanse nachtmerrie

    5
    548

    Leestijd: 3 minuten.

    Italië dreigt nu toch zijn links-rechts populistische regering te krijgen. De onderhandelingen tussen de rechtse populisten van de Lega Nord en de linkserige soortgenoten van de Vijf Sterrenbeweging zouden in een beslissend stadium zijn en nog dit weekend afgerond kunnen worden.

    De nachtmerrie van Brussel zou dan werkelijkheid worden. In de derde economie van de EU gaat een onversneden euro-skeptische coalitie regeren. Het regeerakoord is uiteraard nog niet bekend maar afgaande op de standpunten waarmee de partijen de verkiezingen zijn in gegaan zou het wel eens een dollemansrit kunnen worden.

    Beide partijen hebben gezegd af te willen van de euro. De Vijf Sterren hebben vorige week voorgesteld daar een referendum over te houden. Dat voorstel is inmiddels afgezwakt tot een ‘laatste middel’  voor het geval de EU haar beleid niet wijzigt. Ook de Lega heeft retorisch iets gas teruggenomen, maar toch, makkelijke klanten zullen ze het op dit punt zeker niet worden voor Brussel.

    Dat geldt ook voor het fiscale beleid. Italië heeft de hoogste staatsschuld van de Euro-zone, ruim 130 procent van het bruto binnenlands product. Niettemin willen de toekomstige coalitiepartners  meer geld in de economie pompen, de belastingen verlagen en de verhoging van de pensioenleeftijd terugdraaien. De Vijf Sterren willen daarnaast ook nog een basisinkomen voor de ‘armen’ en de Lega een ‘flat tax’ ipv de huidige loon- en inkomstenbelasting. Hoe dat gefinancierd gaat worden, weet niemand.

    De Vijf Sterren mogen als linkserig worden gezien, op het gebied van immigratie zijn ze de laatste tijd steeds verder naar rechts opgeschoven. Ze zijn nog niet zo extreem als de Lega die de straten wil ‘schoonvegen’ en de naar schatting 600.000 illegalen in het land zo snel mogelijk wil uitzetten. Dat zal al alleen om logistieke redenen zo’n vaart niet lopen maar het toelatings- en asielbeleid zal hoe dan ook verscherpt worden.

    Daarnaast zijn ze allebei tegen de vrijhandelspolitiek van de EU, tegen te veel investeringen uit het buitenland (de ‘uitverkoop’ van Italaanse bedrijven), voor meer EU-subsidies voor de boeren, voor minder stringente regels voor de financiële sector en voor de nationalisatie van zwakke banken.

    Dat is een lijst waarvan ze in Brussel, Berlijn, Den Haag en andere noordelijke EU-hoofdsteden vermoedelijk constipatie krijgen. Of en hoeveel er van uitvoerbaar zal blijken is nog maar de vraag. Van de praktijk van het dagelijks besturen wil nog wel eens een ontnuchterende werking uitgaan. Dat verklaart waarschijnlijk ook waarom de financiële markten tot dusver opmerkelijk lankmoedig op het vooruitzicht van een populistische coalitie hebben gereageerd.

    Als de coalitie daadwerkelijk tot stand komt, en daar twijfelt eigenlijk niemand meer aan, is dat te danken aan Silvio Berlusconi. De bejaarde mediamagnaat, oud-premier en schandaalkoning zat met zijn partij Forza Italia (Hup Italië) in een verkiezingspact met de Lega. Hij was daarmee een blok aan het been van Lega-leider Matteo Salvini die eerdere onderhandelingen met de Vijf Sterren zag stranden op hun weigering met Berlusconi in zee te gaan. De Vijf Sterren voerden een felle anti-corruptiecampagne en Berlusconi is voor hen de personificatie van de chronische Italiaanse kwalen nepotisme, clientelisme en corruptie.

    Berlusconi is deze week uit het verbond met de Lega gestapt en heeft daarmee de weg vrijgemaakt voor het populistische experiment. Niet voor niets, natuurlijk. De anti-corruptiewet waarmee de Vijf Sterren ten strijde trokken, wordt nu vrijwel zeker teruggetrokken.

    De Vijf Sterren (33 procent van de stemmen) en de Lega (ruim 17 procent) waren de grote winnaars van de verkiezingen van twee maanden geleden. Ze zijn in de eerste plaats protestpartijen zonder veel bestuurlijke ervaring. De uitslag werd daarom gezien als een snoeiharde afrekening met de gevestigde orde die aansprakelijk werd gesteld voor de economische stagnatie van de afgelopen jaren.

    5 REACTIES

    1. Wat voor de één een nachtmerrie is, kan voor de ander een zegening zijn. Ik wil nog wel eens zien of ze a – uit te de euro stappen en b – hoe dat economisch ‘bevalt’.
      In ieder geval is één nachtmerrie steeds verder van de baan, de Verenigde Staten van Europa – te stichten in 2025… Hoe anders zijn de verkiezingenreeks in Europa toch gelopen. Ik herinner het gejuich nog, vorig jaar, der eurofielen. Nederland, Duitsland en Frankrijk. De populisten braken niet door! De weg lag ineens open voor een Verenigde Staten van Europa. Schulz zou het wel even afdwingen. In 2025. En als je niet wilde, nou dan verliet je maar de Unie.
      Wat een ongekende brutaliteit!
      En dan noemen ze de populisten gevaarlijk??
      We weten nu hoe het is gelopen. Het is Schulz die de politiek heeft verlaten…
      Daar hebben die eurofielen zich zwaar op verkeken. Oostenrijk en Italië, populisten in de regering. En Duitsland in de tang, van het AfD. Geen regeringspartij, toch als grootste oppositie partij – ineens – een voor Duitsland ongekende aardverschuiving. Merkel is bang… Macron kan beter zwijgen. En nu de genade klap, Italië. Waar – hoe uniek – niet een populistische partij maar zelfs twee – ter linker en rechter zijde nog wel – aan de tafel schuiven om een regering zonder geen enkele middenpartij te vormen. Puur populistisch.
      Wat een nachtmerrie voor de eurofielen!
      Maar wat straks… Als het wel beter gaat met Italië. Natuurlijk, eerst zien dan geloven, maar toch… Dat is heel fijn voor Italië, je zou het haar bevolking wensen, toch? Of is dat pas de echte nachtmerrie voor de eurofielen? Dat het zonder integratie en euro juist beter gaat…
      ‘T zal mij benieuwen, hoe dit in tijd afloopt!

      • Ik vind het, net als u, een heel bijzondere combinatie. Dit bewijst in ieder geval, dat de term populistisch niet werkbaar is. Populisme heeft daar (en hier trouwens ook) namelijk geen inhoud, is alleen de buitenkant. Want Lega-populisten (rechts) en M5S-populisten (links) zijn het op een heel hoog abstractieniveau slechts eens over twee thema’s: geen (of minder?) migranten en uit de euro. Maar wat gaan ze dan (verder) samen doen??? Mij lijkt het een kabinet te worden voor een heel korte duur.

        • Ik denk ondertussen dat zo’n populistische anti-migratie regering in veel meer landen nodig is. Gezien het (schandalige) feit – en ik heb het in nog geen mainstream krant gelezen – dat de Europese Unie en Nederland – jawel de VVD nog wel – vrolijk de Verklaring van Marrakech ondertekenen om immigratie vanuit Afrika te bevorderen… – te bevorderen nog wel!!
          Waarbij een PvdA-commisaris dhr. Timmermans ook nog eens vindt dat diversiteit de toekomst heeft en de bevolking van Europa nog veel diverser moet worden…
          Dan denk ik, ze zijn waarlijk gek geworden daar in Brussel!!
          Alleen Hongarije weigerde te ondertekenen! Straks – met deze nieuwe populistische regering – komt daar zeker Italië bij. Schijnbaar moeten populisten het continent redden. Anders krijgen we een Europese nachtmerrie, een tsunami van Afrikaanse immigranten die het continent overspoelt. Daar weten de Italianen ondertussen alles van. Geen wonder dus dat zij voor populistische partijen stemmen!
          https://opiniez.com/2018/05/11/nederland-promoot-immigratie-uit-afrika/robertbor101/
          https://www.elsevierweekblad.nl/nederland/achtergrond/2018/05/samenwerking-emigratie-europa-131058w/

      • Overigens:
        Volgens mij krijgt het Italiaanse kartel het echt benauwd. Je kan veel over populisten zeggen maar de Vijf Sterren partij wil wel de corruptie en de verbindingen tussen de politiek en het bedrijfsleven aanpakken! Berlusconi, kampioen in dit soort duistere zaken, krijgt van de rechtbank vervroegd ineens kwijtschelding van zaken, die het daglicht niet verdragen en tot gevolg hadden dat hij – zolang hij onder vuur van de rechterlijke macht lag – geen politiek ambt mocht dragen.
        Nu zorgt de ‘rechterlijke’ macht er voor dat hij wel een politiek ambt mag bekleden – bij voorbeeld als president… Is dat niet toevallig?? Net nu de twee partijen nog een week hebben om een regering te formeren? Riekt dat niet naar kartelpaniek?
        En wat zou de Europese Commissie hier van vinden? Die is immers zo gehaaid op een onafhankelijke rechterlijke macht… Kijk maar eens naar Polen en Hongarije.
        Ik denk niets…
        Liever een nepotistische, corrumperende persoon van de oude (euro)garde aan de macht dan een rechtschapen populist. Berlusconi wordt gerehabiliteerd en uit het politieke graf gehaald. Zou een zombie het Italiaanse tij nog kunnen keren?
        Ik denk het niet…
        Maar, ze kunnen het niet nalaten het snel toch even te proberen… Of zou het echt toeval zijn?
        Ik denk het niet…
        https://nos.nl/artikel/2231469-rechtbank-rehabiliteert-berlusconi-kan-weer-op-de-kieslijst.html

    2. Beste meneer van Nuijsenburg,

      Uw column wekt de indruk dat er zich in Italië een grote tragedie zal ontvouwen. Net zomin als de Brexit een tragedie gebleken is zal dit in Italië het geval zijn. Italianen zijn slimme zakenlui en hebben dondersgoed door dat de EU een oogje toe zal knijpen bij het overtreden van de rigide begrotingsregels. Een tweede ‘Brexit’ zal voor de EU inderdaad niet bepaald wenselijk zijn, waardoor het zeer waarschijnlijk is dat de budgetfetisjisten in Brussel zich uitermate flexibel zullen tonen. Belangrijker is echter dat er niks mis is met de staatsfinanciën van Italië. Het land mag misschien niet floreren op het moment, het staat er nog steeds relatief florissant voor in vergelijking met veel andere landen.

      Wat u niet heeft vermeld in uw column van doem en verderf is de staat van financiën in Italië. Als u zich hierin had verdiept had u kunnen weten dat Italië een van de rijkste landen ter wereld is, met een zeer lage private schuld in vergelijking met bijvoorbeeld Nederland en Duitsland. Bovendien beschikt het land over een astronomische hoeveelheid goud, het staat in de top 5 van de wereld qua voorraad goud. Zodoende is de relatief ‘hoge’ staatsschuld van 130% van het BBP goed gedekt.

      Bovendien is wetenschappelijk niet aangetoond hoe hoog een staatsschuld zou moeten zijn. Het is een fictieve grens die in de EU wordt gehanteerd, arbitrair getrokken door technocraten te Brussel. Logisch dat veel landen die niet in de neoliberale waan van de dag leven deze grens met een behoorlijke korrel zout nemen.

      En zoals u zelf al terecht aanstipte, deze twee nieuwe partijen aan de macht zijn een afrekening met de gevestigde orde die het economisch niet bepaald denderend heeft gedaan. Het ironische is natuurlijk dat de ideeën van de Vijfsterren beweging uit de oude doos komen, dit type economisch beleid -basisinkomen uitgezonderd- was het standaard economische beleid voor sociaaldemocratische regeringen tot de jaren 80 van de vorige eeuw. Heeft veel landen economisch zeker geen windeieren gelegd en wellicht is het een idee om het weer een kans te geven. Het zal absoluut niet het einde van de wereld betekenen voor de gewiekste Italianen.

    Comments are closed.