De Trump-Kim Roadshow

    0
    186

    Leestijd: 4 minuten.

    Na Singapore, nu Hanoi. President Donald Trump en de Noord-Koraanse dictator Kim Jong-un zoeken het kennelijk graag in exotische lokaties. Alsof die ambiance compensatie moet bieden voor het uitblijven van concrete resultaten. Want de hype zal weer aanzienlijk zijn, hoewel minder dan in Singapore. En de nucleaire ontwapening weer geen stap dichterbij.

    Hoewel de Amerikaanse president graag groots uitpakt, heeft hij dit keer de verwachtingen van de top met Kim behoorlijk teruggeschroefd. Noord-Korea hoeft geen haast te maken met het ontmantelen van zijn kernwapenarsenaal. Zolang vrind Kim afziet van verdere tests is hij tevreden. Het grote doel van vorig jaar zomer in Singapore, een kernwapenvrij Koreaans schiereiland, wordt nu iets voor de (nog) langere termijn.

    Wordt de top daarmee een diplomatieke pas op de plaats? Een gelegenheid waarbij Trump en Kim weer zullen bezweren dat ze vrienden voor het leven zijn? Met de onvermijdelijke handdruk, fotosessies, wederzijdse borstklopperij in een door de Vietnamezen stemmig aangekleed decor? Met zo’n uitkomst zou de Amerikaanse delegatie niet ontevreden zijn, want het betekent dat de president niets van betekenis heeft weggegeven.

    De hoofdprijs doet in elk geval niet mee in de tombola. Kim gaat van zijn lang zal zijn leven zijn arsenaal niet opdoeken. Het is zijn levensverzekering. Bij een recente ontmoeting met hun Amerikaanse gesprekspartners hebben de Noord-Koreanen nog eens ten overvloede gewezen op het lot van wijlen de Libische dictator Gadaffi. Hij zou volgens de Koreanen nog in leven en aan de macht zijn, als hij zijn kernwapens niet had weg onderhandeld. Dat gaan zij dus niet doen.

    Ze hebben de afgelopen maanden geen tests gehouden en voor zover bekend een testlocatie ontmanteld. Dat is hun bewijs van goede wil. Sceptische experts leiden er vooral uit af dat de Noord-Koreanen de testfases van hun programma hebben afgerond. Het programma staat en er hoeft momenteel kennelijk niet verder aan gesleuteld te worden. We moeten er vooral niet te veel, en al helemaal niet het opfladderen van de vredesduif, in willen zien.

    Deze stand van zaken betekent dat Kim ook in Hanoi geen stap dichterbij zijn grote doel komt. Het beëindigen van de economische sancties staat  niet op de agenda, aldus de Amerikanen. Het blijft dus sappelen voor Pyongyang en de bevolking. De voedselrantsoenen blijken de afgelopen maanden fors te zijn gereduceerd maar we kunnen ervan uitgaan dat de nood van de bevolking geen aansporing tot het doen van concessies zal zijn. Dat heeft het regime nooit ene fluit kunnen schelen. Er kan altijd een gaatje bij in de Noord-Koreaanse buikriem.

    Geen ontwapening en geen einde aan de sancties, de lat moet dus omlaag in Hanoi. Symboolpolitiek biedt dan altijd wel mogelijkheden. Trump en Kim kunnen formeel het einde van de Koreaanse burgeroorlog (1950- ’53) uitroepen. Nu is er alleen nog maar een wapenstilstand, en dit kan dan als grote vooruitgang geboekt worden. Dat is nog niet helemaal het einddoel. Voor een officieel vredesverdrag moet ook de andere partij destijds in de oorlog, China meetekenen. Alleen, Beijing zit in Hanoi niet aan tafel.

    Een andere stap van wederzijdse toenadering zou het openen van een ‘zakenkantoor’ zijn. Die bureaus zouden bij verdere positieve ontwikkelingen eventueel kunnen uitgroeien tot echte diplomatieke vertegenwoordigingen en uiteindelijk misschien zelfs tot ambassades. Dat is een hoofdprijs voor Kim, erkenning door de grote supermacht. Afgedwongen dankzij zijn kernwapens. En nog een argument om ze niet zomaar van de hand te doen.

    Aan de zijlijn slaan twee direct belanghebbenden de pas de deux van Trump en Kim met meer dan grote belangstelling gade. Van die twee is China een hoofdrolspeler. De ander, Zuid-Korea, is zeker geen figurant maar toch hooguit een speler van het tweede garnituur. Met de belangen en gevoeligheden van de eerste zal zeker Kim rekening moeten houden. De Zuid-Koreanen moeten geen illusie hebben over de invloed van hun stem.

    Beijing heeft alle belang bij het handhaven van de status quo. Een plotseling uitbreken van de vrede op het Koreaanse schiereiland zou te veel, te grote, onvoorzienbare consequenties kunnen hebben. Een herenigd Korea onder de Amerikaanse atoomparaplu bijvoorbeeld is voor Bejing een schrikbeeld. Dat geeft ook precies de grenzen aan van China’s bereidheid om Kim onder druk te zetten. Vrede is leuk maar het moet wel in hun plannen passen.

    Voor de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in, is de toenadering met het Noorden zijn levensproject. Het gaat voor hem om een goudomrand hoofdstuk in de geschiedenisboeken. Hij is daarin bereid ver te gaan. Via het aanhalen van de economische banden, onder andere miljardeninvesteringen in een industriecomplex net over de noordelijke grens, en voedselhulp moet de hereniging stap voor stap gestalte krijgen. Hij schijnt daarbij voor lief te nemen dat de ‘broers’ uit het noorden het laten afweten zodra de poet binnen is. Want dat is tot nog toe steeds het patroon van de inter-Koreaanse verbroedering. Het Zuiden lapt en het Noorden incasseert zonder wezenlijke concessies.

    En dan zweeft zeker bij Trump op de achtergrond nog de Nobelprijs voor de vrede. Of het verlangen nog net zo sterkt brandt als in Singapore, is niet duidelijk. Als de voortekenen niet bedriegen gaan we in Hanoi geen doorbraak beleven, maar bij Trump weet je het nooit.