De zigzagkoers van een kroonprins

4
2543

Leestijd: 3 minuten.

(Frontbencher brengt deze zomer portretten van de dertien fractievoorzitters in de Tweede Kamer. Dit is het eerste.)

Een fractievoorzitter van de grootste regeringspartij heeft twee taken die moeilijk te combineren zijn. Hij moet het kabinet – waarvan zijn politiek leider premier is – uit de wind houden en hij moet de ideologische lijn van de partij bewaken. Niet zelden staan beide missies haaks op elkaar. Daar komt bij dat de fractievoorzitter doorgaans ook nog eens de kroonprins is, bestemd om in de toekomst het roer over te nemen. Wat betekent dat hij ook zijn eigen profiel in de gaten moet houden.

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff heeft het dan ook niet makkelijk. Dat is te merken aan de zigzagkoers die hij vaart. In het begin van de kabinetsperiode liet hij een serie onvervalst rechtse proefballonnetjes op, onder meer over de bijstand en over migrantenwijken. Deze bij voorbaat onhaalbare voorstellen waren vooral bedoeld om te voorkomen dat VVD-kiezers zouden overstappen naar het populistische kamp.

Toen ze volgens de peilingen niet voldoende bleken te helpen, gooide Dijkhoff er nog een schepje bovenop. In een veelbesproken interview met De Telegraaf zette hij grote vraagtekens bij het voorgenomen klimaatbeleid van het kabinet. En passant maakte hij zijn coalitiegenoot Rob Jetten van D66 uit voor ‘klimaatdrammer’.

Ook dat leverde de VVD geen virtuele winst op. Dus onlangs sloeg Dijkhoff een heel andere weg in. Hij presenteerde een ‘discussiestuk’ met als teneur dat de VVD niet de partij is van de multinationals. Zij is er voor de ‘gewone’ Nederlander, wie dat dan ook mag zijn. Als klap op de vuurpijl offerde hij een vertrouwde heilige koe van de liberalen. Rekeningrijden is, zij het onder zeer veel voorwaarden, niet langer onbespreekbaar voor de VVD.

Of deze draai naar links, of in elk geval naar het politieke midden, de juiste is moet nog blijken. Maar voorlopig kan vastgesteld worden dat de partij van Dijkhoff niet langer daalt in de opiniepeilingen. Er is zelfs sprake van een lichte stijging vergeleken met een paar maanden terug. Dankzij Dijkhoff?

Het lijkt er eerder op dat de kiezers wat minder negatief zijn gaan denken over het kabinet. Dat is dan in de eerste plaats de verdienste van premier Mark Rutte, Dijkhoffs partijchef. Hetgeen niet wegneemt dat ook de VVD-fractievoorzitter het bij het electoraat niet slecht doet. Eind vorig jaar werd hij door het tv-programma EenVandaag al uitgeroepen tot politicus van het jaar. En volgens een recent onderzoek van Maurice de Hond zien veel kiezers hem als de op een na beste kandidaat om de regering van dit land te leiden. Weliswaar moet Dijkhoff Rutte ruim voor laten gaan, maar dat is niet iemand van wie hij straks concurrentie zal ondervinden.

En Dijkhoff heeft de tijd. Hij is nog jong (geboren in 1981) en mededingers voor het premierschap hoeft hij in zijn eigen partij niet te vrezen. Zeker, ook VVD-minister Cora van Nieuwenhuizen koestert belangstelling. Maar haar kandidatuur zal niemand erg serieus nemen.

Dijkhoff beschikt bovendien over eigenschappen die hem behulpzaam kunnen zijn in zijn tocht naar de top. Hij heeft relativeringsvermogen, humor zelfs, en is niet makkelijk van zijn stuk te brengen. Dat hij uit Brabant komt, en dus niet uit de bij veel kiezers impopulaire Randstad, kan ook helpen.

Het enige dat Dijkhoff lijkt te moeten betrachten is geduld. Als alles gaat zoals op dit moment te voorzien valt, maakt het kabinet zijn termijn af en wordt Rutte opnieuw lijsttrekker van de VVD. En daarna vermoedelijk weer premier. Dat betekent dat Dijkhoff nog een regeerperiode fractievoorzitter moet blijven.

Eén periode, dat moet kunnen. Maar het moeten er niet meer worden, want kroonprins kun je niet te lang blijven. En bovendien: eindigt de VVD na Rutte IV nogmaals als grootste? Dat blijft afwachten.

4 REACTIES

  1. ‘T is een Brabander, daar zijn ze gek op carnaval. Vandaar die ballonnen. 🥳
    Wel goedkoop natuurlijk, want geen enkel ballonnetje mag het Rijk geld kosten. Alle ballonnen over migranten, integratie of ‘slechte’ wijken: losse flodders. En woonlastenneutrale energietransitie – die zal straks wel snel ‘doorgeprikt’ worden.
    Na de volgende verkiezingen natuurlijk. Want daar doet ie het voor.
    12 Jaar VVD-bewind, beste mensen. Ondertussen hebben we woningnood bijkant zoals na de tweede wereldoorlog. Mensen met banen die geen huis hebben! Die op straat moeten slapen.
    Tja, de VVD verzon de verhuurdersheffing. Dat is feitelijk geld dat onttrokken wordt aan het bouwen van huizen. Zo’n 2 miljard per jaar. Dat zijn 100.000 appartementen per regeringsperiode. En de VVD is de partij van lagere belastingen zeggen ze? 🤥
    O ja, voor de multinationals. 😁
    Doen ze niet meer, zegt Dijkhoff? 🥺
    Tja, logisch Shell betaalt ondertussen 0,000 winstbelasting. Da’s klaar. Dus Dijkhoff zegt weer iets wat niets kost. Zo lust ik er nog wel een paar. Prins Carnaval.

  2. Het lijkt mij een prima idee dat Klaas Dijkhoff bij de volgende verkiezingen zich kandidaat stelt voor het premierschap. Op Rutte zijn we zo langzamerhand wel uitgekeken. Zeker na zijn optreden over de dividend-belasting. Na 12 jaar is het echt wel welletjes . Dijkhoff lijkt mij iemand waar prima mee samen te werken is, ook met de oppositie. Wat dat betreft een oer-Nederlands politicus. Daarbij hoop ik dat hij de huidige tendens van een ontwikkeling van radicaler rechts en links kan bezweren. Ik geloof niet dat Nederland daar op zit te wachten.

Comments are closed.