Een referendum op papier

    18
    526

    Leestijd: 2 minuten.

    Het pas aangetreden Limburgse college van gedeputeerden heeft een nieuwigheid in de aanbieding. Maar hoe serieus moeten we die nemen?

    Laten we eerst even stilstaan bij het college zelf. Dat kan zich niet beroepen op een coalitieakkoord, zoals doorgaans het geval is. Het presenteert zich als ‘extraparlementair’ en wil regeren met wisselende meerderheden. Of dergelijke meerderheden er in de praktijk vaak aan te pas zullen komen, is echter maar de vraag. Waarschijnlijk zal het college het vooral moeten hebben van (centrum)rechtse partijen.

    In het dagelijks provinciebestuur van Limburg zitten (op persoonlijke titel) gedeputeerden van CDA, PVV, FvD, VVD, GroenLinks en een lokale partij. De GroenLinks-fractie heeft al laten weten dat ze niets met het college te maken wil hebben. De provinciale GroenLinks-afdeling wil de gedeputeerde die lid is van deze partij zelfs royeren. Hoe het met de lokale fractie zit weet ik niet. Maar dat doet er ook niet zoveel toe, want CDA, PVV, FvD en VVD hebben samen een ruime meerderheid in het provinciaal parlement. Zij zullen naar verwachting de meeste collegevoorstellen zonder problemen aan draagvlak helpen.

    Slechts in een enkel geval zal er een ‘wisselende meerderheid’ nodig zijn om steun voor een collegebesluit te verwerven. Vermoedelijk zal dat dan meteen voor politieke spanningen zorgen, en misschien zelfs wel voor een crisis. Nederland kende tot nu toe nauwelijks extraparlementaire bestuursvormen, en dat was niet voor niets.

    En dan nu de noviteit. Het Limburgs college wil een bindend correctief referendum invoeren. Dat is in strijd met de grondwet, die geen bindende referenda kent. Tot voor kort bestond er wel een raadgevend referendum, maar dat is door Rutte III afgeschaft.

    Limburg ligt dus dwars en negeert de grondwet, maar het college gebruikt hierbij een trucje. Mocht de Limburgse bevolking zich in een volksraadpleging uitspreken tegen een provinciaal besluit, dan zal het die wens respecteren en dat besluit niet doordrukken, belooft het. Een ingreep uit Den Haag zal dan achterwege blijven, zo denken de gedeputeerden.

    Alleen: die situatie zal zich nooit voordoen. Want het nieuwe Limburgse college heeft bepaald dat referenda alleen geldig zijn als de opkomst minstens zo hoog is als bij de Statenverkiezingen. Die opkomst bedroeg toen in de zuidelijke provincie 52,7 procent.

    Zo’n hoog percentage kiezers dat de moeite neemt een stem uit te brengen bij een provinciaal referendum? Dat is zo goed als uitgesloten. Provinciale besluiten zijn vrijwel per definitie technisch, dus saai. En daardoor maakt geen hond zich er druk over. Het Limburgse referendum is vooral een belofte op papier.

    18 REACTIES

    1. @Jeroen Berg 27 jun 13:51
      Ik zie uw probleem dat een kleine fanatieke minderheid een wet kan doordrukken.
      De uitkomstdrempel eist dat tegenstemmers een meerderheid behalen in een referendum EN 33% van de kiesgerechtigden vertegenwoordigen. Houdt dat niet in dat de opkomst minstens 65% moet zijn? Ik zie hierin toch een asymetrische behandeling van vóór- en tegenstemmen.
      Volgens mij is een referendum gerechtvaardigd, als een wetsvoorstel niet gedragen wordt door een meerderheid der partijprogramma’s. Het initiatief zou uit moeten gaan van de oppositiepartijen OF van een behoorlijk quotum van verontruste burgers. Vóór het referendum moet iedereen ruim de gelegenheid hebben gehad om het belang / nadeel van het wetsvoorstel via media te benadrukken. Idealiter moet er dan geen opkomstpercentage gesteld worden, maar omdat Nederlanders er nog niet aan gewend zijn dat er naar hen geluisterd wordt, zou men eerst een opkomstpercentage van 40% kunnen eisen en dat bij elk volgend referendum – als alle burgers hebben begrepen dat hun stem er toe doet – stapsgewijs kunnen verlagen. Maar wegblijver niet tot de vóórstemmers rekenen en dus GEEN uitkomstpercentage!

      • @Jeroen- vervolg
        Zowel partijen als burgers moeten beseffen dat referenda over onbelangrijke zaken met teleurstellende resultaten het draagvlak voor een referendum verlagen. Een referendum is volgens mij pas zinvol op momenten waarop de Nederlandse soevereiniteit wordt gewijzigd of de regering onomkeerbare voorstellen doet, zoals het invoeren van de euro, afbreken van het gasnetwerk of uitbreiden van Schiphol. Het moet niet zo zijn dat economie het altijd wint van ecologie en welzijn. Leg de burgers van te voren uit wat de financiële gevolgen zijn van hun besluit, zonder bangmakerij. zoals bij de Brexit. Misschien heb jij nog andere voorbeelden.

      • @Eric

        Bedankt voor je reactie. Als ik de uitkomstdrempel goed begrijp, houd ze niet in dat er dan “dus” 65% opkomst moet zijn: er kan 33% tegenstemmen en bv maar 7% voor, dan heb je een opkomst van 40%, en voldoe je toch aan de voorwaarden.

        Maar ik ben het met je eens dat het er vooral om gaat dat de goede onderwerpen aan bod komen. Met name zaken waar veel mensen een sterke mening over hebben, waarin het parlement erg verdeeld is, en niet noodzakelijkerwijs de bevolking goed representeert (bijv. doordat het een issue betreft dat niet in de programma’s heeft gedtaan). Dus ik zou inderdaad de drempels met name vooraf opwerpen (aantal handtekeningen dat nodig is etc), ipv tijdens het referendum.

        • @Jeroen
          Goed dat je me op mijn denkfout wijst. De voorstemmers hebben geen invloed op de geldigheid. Dit verstandige plan van Remkes verdwijnt helaas in de diepe la van mevrouw Ollongren. Ik vrees dat we eerder worden opgeslokt door China dan dat we zelf ons staatsbestel vernieuwen.

    2. Shit, toch nog in de laatste zin een fout gemaakt door de ene hansworst te verwarren met de andere. Daar is Ronaldo heel verdrietig om maar niet heus want hij denkt: Kip ik heb je. Hoewel hijzelf om de haverklap ultra-rechtse kletskoek uitslaat, accepteert hij de naamsverwisseling van zijn 2 idolen niet. Dat foutje is echter een godsgeschenk voor hem want hij gaat nu niet op mijn opinies in en tettert maar door dat hij toch echt Baudet heeft genoemd en niet Wilders. Eerst even dit Haasnoot: Met de hand op mijn hart, ik haat rechtse partijen niet, maar wel verafschuw ik de Ultra-rechtse epigonen daarvan! Weet je wel: Koekoek, Janmaat, De eenmanspartij van de kampioen-plucheplakker en die van onze piano-borealist. Als je denkt dat art. 1 van Onze Grondwet ook voor het sluiten van coalities is geschreven, ben je wel ver van huis! Carla Brugman pleegt verraad aan de principes die ze toch moet hebben gehad. Dan dit nog: Het is tamelijk hypocriet van je, dat je net doet of de naam Wilders i.p.v. Baudet voor jou verschil maakt. Lees maar: Meer meer publiciteit 10/6/19 en Geert doet het licht uit 30/5/19. Je had dus echt geen reden om je zo druk te maken.

    3. @Reactie op Glasnjet 23.31
      Laten we wel wezen beste mensen: goed lezen is een vak. Glasnjet heeft daar duidelijk geen kaas van gegeten. Maakt van mijn Klaver/Baudet kreet een Wilders kreet???
      Hij heeft hier schijnbaar alleen het linker deel van de ‘kretologie’ doorgekregen…
      Kolderiek geschreven, vind ik dus zijn mening, die behalve geen hout te snijden ook niet doorspekt is van echte feiten. Tja polariseren doet Glasnjet graag, want hij is het zelf die rechts zo haat.
      Ik was overigens helemaal blij met het Timmermans campagne-filmpje van de SP. Kijk daar kan ik links juist waarderen. Heb daar dan ook heel tevreden over geschreven. Zoals ik wel vaker over de SP doe.
      Tja goed (na)lezen is niet voor iedereen weggelegd.
      Maar dat ik Klaver negatief benoem en Baudet roem… DAT moet meneers onhebbelijkheid getriggerd hebben.
      GroenLinkse gevoelens zijn makkelijk gekrenkt, maar het nalezen van teksten – zoals hij zelf beweert te doen – is Glasnjet toch duidelijk ontwent. Klaver/Wilders… Dat is toch zijn eigen verzonnen kolder.
      Citaat: “Zijn Klaver/Wilders kreet is daarom een schreeuw van de apenrots. Provocerend en dom,” is hier zeker terecht. Glasnjet geeft een heldere zelfanalyse.

    4. Men moet alleen referenda houden over wezenlijke zaken waar veel mensen een mening over hebben. Maar een minimumopkomst is uit den boze: het bevoordeelt de voorstemmers die door weg te blijven het referendum ongeldig kunnen maken. Iedereen moet er op den duur van doordrongen zijn dat wegblijven wezenlijke consequenties kan hebben.

      Hoor net op de radio dat referendum en constitutioneel hof op de lange baan zijn geschoven. Wat wij missen is een gekozen president met visie, die gedurende 4 jaar gelegenheid krijgt om vernieuwende wetten er door te drukken. Alleen inpeachment kan hem stoppen. Denk aan Obamacare. De conservatieve bevolking was teugen, maar ziet nu de voordelen en wil er niet meer van af.

      Het parlement blijkt een sta-in-de-weg die allerlei dure hobbies nastreeft i.p v. de regeringsuitgaven te controleren. De reactie op de 112 ramp was symptomatisch. Het parlement schiet in de stress en eist allerlei maatregelen zonder over de kosten na te denken. Het mooiste was dat sommigen het beheer naar de overheid wilden trekken. Die zijn zeker de belastingdienst en het UWV vergeten😣

      Laat een president 4 jaar regeren en beoordeel dan pas het resultaat!

      • @Eric,

        Ik ben het met je eens dat een opkomstdrempel onwenselijk is, dat lokt “strategisch” thuisblijfgedrag uit. Maar wat te denken van de “uitkomstdrempel” uit het voorstel van Remkes? M.i. ondervangt die dit probleem; het heeft geen zin om thuis te blijven als je voor bent, want het gaat puur om de tegenstemmers die een kritieke massa moeten hebben (van 33% van de stemgerechtigden, in zijn voorstel). Mij lijkt daar wel iets voor te zeggen, want een referendum zonder drempel kan als gevolg hebben dat wel heel kleine minderheden een besluit “doordrukken”.

    5. Wat ben ik diep teleurgesteld en boos ook op GroenLinks.
      Wie denken ze wel dat ze zijn om politiek zo te discrimineren en de democratie zo te polariseren! Een lid royeren omdat die persoon het waagt om met rechts samen te werken? Landelijk niets met (een democratisch) provinciaal college te maken willen hebben?
      Artikel 1 van de grondwet zegt duidelijk: u zult niet discrimineren op ras of politieke gezindheid!
      GroenLinks, werkelijk, je zou je diep moeten schamen. Altijd de mond vol hebben over xenofoben en diversiteit. En kijk nu eens in de politieke spiegel van je eigen daden…..
      Overigens prachtig toch dat directe democratie via de provincie toch te voorschijn komt. Kijk, dat is wat anders dan politiek polariseren en kinderachtig gaan discrimineren als de politieke “kleur” je niet bevalt.
      Mijn overtuiging wordt alleen maar versterkt. Lang leve de werkelijke democratische waarden. En de partijen die haar in daadkracht aanhangen.
      Duizend maal liever een Baudet dan een Klaver…

      • Je had het kunnen weten; Groen Links is voortgekomen uit o.a. de CPN en in dit soort kringen zijn deze maatregelen gebruikelijk. Net zo min als communisme iets met democratie te maken heeft.

      • Het blijft modderen in de polder. Iedereen mag zijn zegje zeggen. Iedereen beslist overal mee. Resultaat: niemand is verantwoordelijk en iedereen kan zich over geven aan zijn hobby’s zonder hard daarop te worden afgerekend. In Nederland is de regering te zeer verweefd met het parlement. In onze trias politica heeft alleen het parlement een mandaat van het volk. Dat is volgens mij het echte probleem. De regering is niet door het volk gekozen en mist een eigen mandaat om buiten het gekrakeel in de polder om dit land consistent te besturen. Dit systeem in in zoverre stabiel, dat het het NOOIT uit zichzelf zal veranderen. Daarvoor zorgt de grondwet wel, die niet ten doel heeft de burger tegen het gezag te beschermen, maar het gezag tegen de burgers.

      • Ronaldo Haasnoot is wel de meest bizarre opportunist op dit forum. Bij nalezing van zijn bijdragen blijkt duidelijk dat hij alle linkse democratische partijen diep haat. Maar nu is hij ook nog “diep teleurgesteld en boos” op Groen Links. Gotspe van het jaar. Misschien heeft hij zelfs uit diepe bedroefenis zijn abonnement op NRC en zijn lidmaatschap op het FNV opgezegd. Natuurlijk is hij dolblij met die onnozele Carla Brugman die gemene zaak maakt met de vijanden van de democratie zoals daar zijn de autoritaire eenmanspartij Wilders en de anti-kartel en anti boreale homeopatische verdunners van Hiddema en Baudet. Art. 1 is niet voor dit soort zaken geschreven. Als je je in een schaakclub misdraagt word je ook geroyeerd. Carla Brugman had zich moeten onthouden van vrijages met partijen die zich in colleges willen wringen om daar gewoon het bestuur te frustreren en te ontwrichten. Zulk een anti-college is een belediging voor Limburg en de democratie. Ronaldo heeft er zoals vaker niets van begrepen. Zijn Klaver/Wilders kreet is daarom een schreeuw van de apenrots. Provocerend en dom.

        • “Bij nalezing van zijn bijdragen blijkt duidelijk dat hij alle linkse democratische partijen diep haat.”
          Linkse democratische partijen bestaan niet!
          Links was de uitvinder van het regeerakkoord waarbij elke volksvertegenwoordiger in hun coalitiegareel moest.
          Links wil haar ideeën dwingend opleggen aan de burger.
          Zoals in de Grondwet staat: “elke volksvertegenwoordiger dient te stemmen zonder last of ruggenspraak”; dus in alle vrijheid. Wie gelooft dat nog?

    6. Waarmee wederom is aangetoond dat de deelname van bozeburgertjespartijen aan coalities een kostbare, maar slechte grap is. Nu kan er aan een perifere provincie als Limburg weinig verziekt worden, dat stuk land dat België in 1839 had moeten behouden, heeft sowieso weinig aan Nederland toe te voegen.

      • Nou, nou, Wie komen er uit Limburg. Eurlings, Andre Rieu, en niet te vergeten GroteSterkeLeider. De enige GroteSterkeGrotePolitiekeLeider die partijvoorzitter is en alleen aan de partijvoorzitter verantwoording aflegt; de enige fractievoorzitter die alleen aan de fractievoorzitter verantwoording aflegt. Het enige Tweede Kamerlid die zijn lid in een roede kan veranderen om daarmee de niet-leden te bewerken van Zijn politieke partij. Deze echte Limburger die Nederland op de kaart zette. Deze echte Limburger waar noch bewindslieden, noch volksvertegenwoordigers, noch de rechterlijke macht om heen kan. Limburg redt Nederland dankzij de Limburgse GroteSterkeLeider. Het CDA en de VVD weten daar alles van. Leve Limburgse Geert; Leve mijn Geert. Leve Limburg. Weg met Den Haag en de rest van Nederland.

    7. “Limburg ligt dus dwars en negeert de grondwet, maar het college gebruikt hierbij een trucje. Mocht de Limburgse bevolking zich in een volksraadpleging uitspreken tegen een provinciaal besluit, dan zal het die wens respecteren en dat besluit niet doordrukken, belooft het. Een ingreep uit Den Haag zal dan achterwege blijven”
      “Alleen: die situatie zal zich nooit voordoen. Want het nieuwe Limburgse college heeft bepaald dat referenda alleen geldig zijn als de opkomst minstens zo hoog is als bij de Statenverkiezingen. Die opkomst bedroeg toen in de zuidelijke provincie 52,7 procent.n, zo denken de gedeputeerden.”
      Nou, dat valt nog maar te bezien; wat als wel genoeg burgers stemmen bij een referendum?

      Volgens Fons mogen de Staten beslissen over burgers maar niet door en met burgers. Logisch toch dat steeds minder mensen in het bestaan van democratie geloven, toch?

    Comments are closed.