Gaat Trump voor de bijl?

    5
    691

    Leestijd: 4 minuten.

    Politiek is ook theater en waarschijnlijk nergens meer dan in de VS. Het stuk dat nu in het Congress wordt opgevoerd, behoort tot een bijzonder populair genre: het rechtbankdrama. De hoofdverdachte laat verstek gaan, maar er staat voor hem veel zo niet alles op het spel. Als het tegenzit, wordt Donald Trump als eerste president in de geschiedenis afgezet.

    Dit proces, impeachment, speelt zich af in het parlement. In het Huis van Afgevaardigden met de aanklacht gevolgd door het vonnis, veroordeling of vrijspraak, in de Senaat.  Maar de betrokkene met de mogelijk doorslaggevende stem zit niet in de vergaderzaal. Hij zit thuis voor de buis. Het hele stuk is afgestemd op de publieke opinie. Of liever, op dat deel van het electoraat dat nog geen onwrikbaar, in beton gegoten oordeel over de president heeft.

    Wat is de aanklacht? Trump zou de president van de Oekraïne gedwongen hebben belastend materiaal over zijn Democratische rivaal Joe Biden op te diepen. In ruil daarvoor zou het land militaire steun krijgen. Die steun had het Congress al lang toegezegd, dus Trump maakte voor eigen politiek gewin misbruik van een machtsmiddel dat hij niet had.

    Trump zette collega Volodomyr Zelenski onder druk tijdens een telefoongesprek op 25 juli. Een klokkenluider was getuige en kaartte de kwestie, anoniem, aan. Er is ook een letterlijke weergave van dat gesprek en de vraag is nu of dat voldoende bewijs is tegen de president. Of zoals de Amerikanen dat noemen: is het een smoking gun?

    Het drama kent uiteraard nog allerlei, meer en minder ingewikkelde nevenplots die de zaak ongetwijfeld nog smeuïger zullen maken, maar dit is de centrale verhaallijn. Die moeten de Democraten zo overtuigend over het voetlicht zien te brengen, dat de twijfelaars niet langer blijven twijfelen.

    Dat is van belang omdat een verschuiving in de publieke opinie mogelijk het afkalven van de steun van de Republikeinen, Trumps partij, in gang zet. Daar ziet het nu na de eerste zittingsweek nog niet naar uit. Dat kan nog komen, natuurlijk. Veel zal afhangen van het spektakel dat de Democraten op de bühne weten te brengen. De hoorzittingen worden live uitgezonden en het publiek moet dus wel geboeid blijven. Als de kijkers zich gaan vervelen en gaan zappen, is de kans dat de Republikeinen hun president laten vallen zo goed als verkeken. De kijkcijfers en niet het politieke oordeel dreigen zo van doorslaggevende betekenis te worden.

    De impeachment van Trump roept in de VS vaak de vergelijking op met de afzettingsprocedure tegen Richard Nixon van ruim 40 jaar geleden. Nixon zag zich toen uiteindelijk gedwongen af te treden. Trump zou minstens zo louche zijn als Nixon. Verder gaat die vergelijking mank. De polarisatie was destijds lang niet zo ver doorgeschoten als nu. De positie van Nixon werd onhoudbaar omdat de steun van zijn Republikeinen van meet af aan een stuk kleiner was en gaandeweg steeds verder afbrokkelde. Aan het einde van zijn martelgang had vrijwel iedereen zich van hem afgekeerd. Daar is nu bij Trump geen sprake van.

    Je vraagt je af waarom de Democraten ondanks de voor hen ongewisse uitkomst aan het avontuur zijn begonnen. De vorige kans om Trump af te zetten, de Russische inmenging bij de presidentsverkiezingen van 2016, hebben ze laten lopen. De afweging was toen dat de Republikeinen hun president zouden blijven steunen.

    De partijleiding van de Democraten wilde de president bij de presidentsverkiezingen van volgend jaar via de stembus verslaan en niet volgens een omstreden, politiek belaste procedure. Dat laatste zou de aanhang van Trump mobiliseren en de gewenste uitkomst, een overwinning van de Democratische kandidaat, een stuk moeilijker maken.

    Die analyse geldt nog steeds. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat de Republikeinen Trump nu wel zouden laten vallen. Waarom openen de Democraten dan toch de aanval? Eén antwoord is dat de basis niet nog een keer met een nee kan worden afgescheept. De achterban én de jonge vers gekozen Democraten in het Congress willen het hoofd van Trump. De top kon dat niet opnieuw uit electorale berekening tegenhouden. Daardoor zouden de spanningen tussen de gematigde en radicale vleugels te ver oplopen. Dat moest met het oog op de verkiezingen voorkomen worden.

    Het is en blijft een gok. De Democraten moeten hopen dat nieuwe onthullingen tijdens de impeachment in hun voordeel zullen uitpakken en dat de kiezers niet voor de Republikeinse versie zullen kiezen. Daarin is Trump het slachtoffer van een ‘heksenjacht’ door de Democraten en de ‘leugenpers’. Daarnaast zou ook het bureaucratische establishment in Washington, de zogeheten ‘deep state’, uit zijn op zijn val. De Republikeinen spelen daarmee in op de ontvankelijkheid voor complottheorieën die bij de Trump-aanhang boven normaal ontwikkeld is.

    De meer dan waarschijnlijke uitkomst is dat dit hele impeachmenttheater weinig tot niets aan de situatie verandert of, erger, de polarisatie verder op de spits drijft. Om Trump uit het Witte Huis te jagen, moeten de Democraten met een voor gematigde kiezers aanvaardbare presidentskandidaat komen. Dat is de enige manier om volgend jaar de verkiezingen te winnen. De impeachment is een doodlopende weg.

    5 REACTIES

    1. Misschien is Trump net zo louche als President Nixon in die tijd. Maar Nixon was bepaald geen onbekwame president. Met name op buitenlands gebied. Trump is totaal onbekwaam voor deze functie. Hij is daarbij ook nog opperbevelhebber van de Amerikaanse strijdkrachten. Je houdt je hart vast… Hij slaat een taal uit van een jongetje van 12 jaar oud. Als de Republikeinen een kei goede kandidaat hebben voor de volgende verkiezingen, lozen ze de huidige president.

      • HOU OP! Hou op met uw beledigingen van onze President, aub! Wie bent U om te zeggen of hij bekwaam of niet is voor de baan als President? Hij heeft ALLE de juiste ideeën! Wie bent U als Nederlandstalige om te zeggen hoe goed hij Engels spreekt. Zo ongelooflijk arrogant.

    2. Ja, dus wat, Bert ? En waarom denk je dat ? We denken allemaal wel eens wat. De democraten dachten in 2016 ook dat Trump nooit president zou worden. Ze zijn nog steeds in de war dat het toch echt wel gebeurd is.

    3. Een doodlopende weg? Misschien. Er zijn meer en meer ‘complottherorieen’ die in dezelfde richting wijzen. Iets moet waar zijn. De Republikeinen wegen en wegen en tot nu toe vinden ze het beste om Trump te steunen. Ik denk zelf dat de meeste republikeinen liever een andere republikein als president zouden hebben. Dus…

    Comments are closed.