Geen nood, Mutti is er nog

    1
    456

    Leestijd: 4 minuten.

    Het was de afgelopen weken bon ton om Angela Merkel af te schrijven. Er leek inderdaad ook wel enige aanleiding toe. Men maakte zich al dan niet welgemeend zorgen over haar gezondheid. Het beven en trillen bij een paar officiële gelegenheden duidde toch op meer dan te weinig water drinken, zoals ze zelf verklaarde. En dan leek ze bij het Brusselse handjeklap over de EU-banen ook nog haar touch verloren te hebben. Zou het einde van Mutti’s dominantie, thuis en in Brussel, dan toch nabij zijn?

    Nogmaals, het valt niet uit te sluiten. Merkel loopt nu al zo lang mee, ruim 14 jaar, dat de slijtage niet alleen fysiek merkbaar moet worden. En natuurlijk, al die lofzangen van de laatste twee jaar, de kanselier als belangrijkste vaandeldrager van de westerse waarden, waren ietwat overdreven. De kanselier is geen superstaatsvrouw die het slagveld in een oogopslag overziet, meteen weet wat de juiste oplossing is en wint. Dat is geen enkele democratische politicus. Politiek is veel te vaak reageren, improviseren en voortmodderen. Als één politicus zich daarvan bewust is, is het wel Merkel.

    Merkel maakt fouten zoals al haar collega’s, maar meestal minder. Ze is ook bereid en in staat te leren van die fouten. En, dat moeten we vooral niet vergeten: ze is veel sluwer, gehaaider en harder dan haar uitstraling doet vermoeden. Mutti heeft meer haar op haar tanden dan vrijwel al haar rivalen. Anders was ze nooit zover gekomen en had ze het nooit zolang volgehouden.

    Terug naar de actualiteit. De benoeming van Ursula von der Leyen tot voorzitter van de Europese Commissie zou een meesterzet van de Franse president Emmanuel Macron zijn. Ook dat is heel goed mogelijk. Maar het kwam Merkel wel verdomd goed uit. Het vertrek van Von der Leyen verloste haar van een minister van defensie die een brokkenpiloot dreigde te worden. Dat Macron de eer voor zich liet opeisen, zal haar vermoedelijk niet veel kunnen schelen. Want Merkel heeft weinig last van de kwaal die de meeste toppolitici uiteindelijk opbreekt. Ze is totaal niet ijdel. Als het resultaat voor haar in orde is mag een ander de bloemen hebben.

    Von der Leyens vertrek naar Brussel bood haar ook de gelegenheid om een ander probleem op te lossen. Merkel is niet langer de voorzitter en daarmee de politieke leider van haar partij, de CDU. Die functie heeft ze eind vorig jaar overgedragen aan haar beoogde opvolgster als kanselierskandidaat, Annegret Kramp-Karrenbauer, in de Berlijnse wandeling AKK genoemd.

    Alleen, AKK heeft tot nu toe haar draai niet weten te vinden. Ze heeft nog geen onoverkomelijke blunders gemaakt, maar de optelsom van kleine en iets minder kleine fouten begint zijn tol te eisen. AKK stelt teleur. Opeens ontdekte men dat ze eigenlijk geen grote bestuurlijke ervaring heeft. Ja, minister en minister-president van Saarland, de mini-deelstaat die niet veel meer is dan een kleine provincie. Binnen de partij begonnen de twijfels te knagen: is AKK wel uit het juiste kanseliershout gesneden?

    Ze moet dus bestuurlijke ervaring opdoen en aan de regeringstafel laten zien wat ze in haar mars heeft. Dat zou haar de kans geven haar verbleekte ster weer op te poetsen en haar aanspraken op het kanselierschap versterken. En dat mag ze dan doen op het ministerie van defensie. Dat wordt, we blijven in defensiesferen, meteen haar vuurproef.

    Defensie geldt als één van de moeilijkste, zo niet de moeilijkste van alle departementen. Het wordt niet voor niets de schietstoel genoemd. Menig politicus met grote ambities is er gesneuveld. Er zijn altijd schandalen, vaak rond soldaten, van korporaal tot kolonel, met bruine sympathieën. Het achterstallig onderhoud bij veel krijgsmachtsonderdelen is zo groot dat het een wonder is dat het leger soms nog kan uitrukken. Daarnaast zijn er nauwelijks jonge Duitsers te vinden die een uniform willen aantrekken. En tenslotte slaagt Berlijn er ondanks herhaalde toezeggingen maar niet in de twee procentnorm van de Nato te halen. Tot grote ergernis van Donald Trump die de belangrijkste bondgenoot in Europa op dit punt niet ten onrechte voor profiteur uitmaakt.

    Dat is natuurlijk een kabinetszaak maar de minister van defensie wordt er vooral op afgerekend. Defensie bleek tenslotte ook een nummer te groot voor Von der Leyen die zich op andere departementen, ze was 14 jaar minister, wel degelijk had bewezen en zelfs als een mogelijke opvolgster van Merkel werd gezien. Ze zal met een zucht van verlichting de deur achter zich hebben dicht getrokken want er loopt ook nog een parlementair onderzoek naar het bevoordelen van bepaalde adviesbureaus tijdens haar bewind.

    En dit mag AKK nu allemaal zien op te knappen. Als ze daar binnen de grenzen van wat redelijkerwijs verwacht mag worden, in slaagt, is de opvolging van Merkel binnen handbereik. Lukt het niet, dan kan ze haar ambities vergeten. En Merkel kan zeggen dat ze het land heeft behoed voor een ongekwalificeerde kanselier. Wie dat voor elkaar krijgt kun je onmogelijk afschrijven.