Gekozen burgemeester is nog ver weg

    1
    202

    Leestijd: 3 minuten.

    Rob Jetten, de opvolger van Alexander Pechtold als fractievoorzitter van D66 in de Tweede Kamer, heeft zijn eerste succes behaald. De Eerste Kamer stemde dinsdag met de vereiste meerderheid van twee derde voor het schrappen uit de grondwet van de door de Kroon benoemde burgemeester. Dat gebeurde op initiatief van D66, de partij die nu al meer dan vijftig jaar strijdt voor een rechtstreeks door de bevolking gekozen burgemeester.

    Rob Jetten kan dat succesje goed gebruiken. Zijn partij maakt zich sterk voor bestuurlijke vernieuwing. Lange tijd golden voorstellen daartoe als de zogeheten kroonjuwelen van de partij. Ook het referendum hoorde daarbij, maar D66 moest de volksraadpleging inslikken om deel te kunnen nemen aan de regering. Door de uitslag van de stemming in de Eerste Kamer kan D66 nu aanvoeren dat zij wel degelijk de partij is van de bestuurlijke vernieuwing.

    In de Tweede Kamer was er weinig strijd rond de benoemde of gekozen burgemeester. Daar stemden alleen de drie leden van de SGP tegen de wijziging van de grondwet, maar was de rest voor. Desondanks werd toch nog met enige spanning uitgekeken naar de Eerste Kamer.

    De senatoren zijn formeel niet gebonden aan een regeerakkoord en laten er zich op voor staan dat ze wetten, die ze niet kunnen aanpassen maar wel wegstemmen, beoordelen op principes en staatsrechtelijke kwaliteit. Het debat in de Eerste Kamer ging gepaard met geruchten dat er senatoren waren die zouden afwijken van het standpunt van hun partij in de Tweede Kamer. En dat was best spannend, omdat van VVD en CDA bekend is dat ze niet bepaald zitten te springen om een door de bevolking gekozen burgemeester.

    In de Eerste Kamer kozen de ervaren rotten om de jonge ambitieuze Rob Jetten wel de grondwetswijziging te gunnen, en daarmee mogelijk een kabinetscrisis te voorkomen, maar hem tegelijk stevig aan de teugel te houden. CDA en VVD wilden wel instemmen met de wijziging van de grondwet, maar dan moest Jetten wel beloven om eerst nog eens heel diep na te denken over de rechtstreeks gekozen burgemeester. Rob Jetten zei daarop niet van plan te zijn “heel snel” met een gewoon wetsvoorstel te komen, nadat de hobbel van de grondwet zou zijn genomen.

    Vervolgens diende senator Ton Rombouts van het CDA een motie in die bijna Kamerbreed werd aangenomen. Daarin staat dat het maar wat goed is dat we in dit land benoemde burgemeesters hebben. Ook staat in de motie dat nog alle opties open zijn na het schrappen van de benoemde burgemeester uit de grondwet. De burgemeester van de toekomst moet dulden dat de door de bevolking gekozen gemeenteraad het voor het zeggen heeft. De burgemeester van de toekomst moet ook, net als nu, niet met een eigen agenda plaats nemen in het gemeentebestuur, maar een verbindende bestuurder zijn voor alle burgers.

    In theorie zijn er nu veel mogelijkheden om in een gewone wet, waarover beslist wordt met een gewone meerderheid, vast te leggen hoe Nederland in de toekomst de burgemeester kiest. Dat kan zijn een door de gemeenteraad gekozen burgemeester, waarvoor de PvdA zich sterk maakt. Daarmee blijven we dicht bij de huidige praktijk waarbij de gemeenteraad kiest uit een aantal sollicitanten. Een andere mogelijkheid is, dat de partij die als grootste winnaar uit de stembus komt bij gemeenteraadsverkiezingen, bepaalt wie burgemeester wordt. Ook de door D66 bepleite rechtstreeks gekozen burgemeester is mogelijk, maar daarvoor zijn vooralsnog CDA en VVD niet te porren. De PvdA stemde tegen de grondwetswijziging. Ook de SGP stemde tegen, omdat die partij vast wil houden aan de benoemde burgemeester. Bij de coalitie stemde alleen Kamervoorzitter Annie Broekers-Knol van de VVD tegen.

    Daarmee was er al met al een ruime meerderheid voor de grondwetswijziging. Rob Jetten sprak over een historische overwinning. Maar ook hij weet dat D66 de strijd om de rechtstreeks door de bevolking gekozen burgemeester nog lang niet gewonnen heeft.

    1 REACTIE

    1. Iedereen kan weten dat ook in de politiek het om macht hebben gaat, wel om dienende macht natuurlijk door deskundige en integere mannen en vrouwen. Voor minder doet men het daar echt niet. Wel, of geen gekozen burgemeester, als de echte machthebbers maar geen terrein hoeven te verliezen. Daar gaat het om. Zodra er daadwerkelijk sprake is van machtsverlies komt de gekozen burgemeester er echt niet en dat weten ze binnen D66 ook wel.

    Comments are closed.