Gepolder en gemodder met het pensioen

    14
    333

    Leestijd: 4 minuten.

    Het mislukken van het pensioenakkoord heeft weer eens duidelijk gemaakt dat polderen geen wondermiddel is. De consensusmolen draait soms te traag en te moeizaam om een voor alle partijen aanvaardbare oplossing van een conflict voort te kunnen brengen. Dat ze in dit geval een sinds jaar en dag erkend probleem in stand houden en voorbij gaan aan de belangen van de burgers is klaarblijkelijk jammer maar helaas. 

    Over de hervorming van de pensioenstelsel wordt nu al jaren gesteggeld. En er staat niet niks op het spel: hoe zorg je er voor dat de pensioenen op een goed niveau voor zoveel mogelijke mensen toekomstbestendig en betaalbaar blijven. Je zou het om in de poldersfeer te blijven een Deltaplan voor de oude dagvoorziening kunnen noemen. Voor de politiek alleen is dat kennelijk een nummer te groot, al verschaft het in elk geval een politieke partij, 50PLUS, haar bestaansreden.

    Het is natuurlijk prachtig wanneer een groot maatschappelijk vraagstuk in goede harmonie door de sociale partners en vaak met inbreng van de regering wordt opgelost. Het voorkomt polarisering en maatschappelijke onrust en iedereen is blij. Geen wonder dat er in de jaren 90 van de vorige eeuw door het buitenland met enige jaloezie naar het polderen werd gekeken. Premier Wim Kok werd als belichaming van het model door collega’s als de toenmalige Amerikaanse president Bill Clinton en de Britse premier Tony Blair in het zonnetje gezet. Zoiets zouden ze thuis ook wel willen. Vraag was alleen of het iets typisch Nederlands was dat alleen in de polder tot bloei kon komen of kon het ook geëxporteerd worden?

    Oude cliché’s kregen een nieuw leven als mythe. Van de strijd tegen het water die de bewoners van land beneden de zeespiegel wel tot samenwerking moest dwingen tot de middeleeuwse gilden als kraamkamers van het poldermodel. Het hielp ook dat een 10 jaar eerder gesloten akkoord tussen werkgevers en werknemers over banen in ruil voor loonmatiging, het akkoord van Wassenaar, een voor het model niet te onderschatten pr-waarde had gekregen.

    Of die internationale lof terecht was, is iets waar je over kan strijden. Het ging Nederland in die jaren zeker voor de wind maar of dat voornamelijk te danken was aan het polderen is op zijn minst onzeker. Het zat gewoon mee. Het land profiteerde volop van de internationale conjunctuur en het viel op dat we het stukken beter deden dan de omringende landen, met name de Bondsrepubliek.

    In Duitsland bleek de hereniging met de voormalige DDR een zwaardere klus dan gedacht, een die de krachten van de nieuwe ‘Berlijnse Republiek’  te boven leek te gaan. Duitsland was opeens ‘de zieke man van Europa’. Vandaar dat er ook vanuit Berlijn een afgunstige blik over de grens werd geworpen. Bondskanselier Gerhard Schröder liet zich bij zijn hervormingsprogramma mede inspireren door wat er achter de dijken gebeurde.

    In de polder zelf klonken toen al sceptische geluiden. Vooral in het liberale kamp zag men steeds vaker de bezwaren van het polderen. Het leidde te vaak tot oeverloze palaversessies en ‘stroperige besluitvorming’. Wie knopen wilde doorhakken had weinig zin in vaak nachtenlang haarkloven aan een onderhandelingstafel in een nondescript Haags gebouw. Hij zag meer heil in het neo-liberalisme, dereguleren en privatiseren, dat in die jaren opgang maakte.

    Behalve die stroperigheid heeft het polderen nog een ander bezwaar. Het staat en valt bij het depolitiseren van het onderhavige geschil. De oplossing is na het gebruikelijke geduw en getrek bijna onvermijdelijk een pragmatisch compromis. Dat werkt zolang alle betrokken partijen de politieke angel uit een geschil willen halen. Zodra de politiek weer binnensluipt, wordt het stukken lastiger.

    Dat zien we nu bij het mislukte pensioenakoord. Het grote struikelblok zou de door de vakbeweging geeiste langzamere verhoging van de AOW-leeftijd zijn. Dat is een probleem waar je met enige goede wil wel uitkomt. Er wordt wat gemiddeld. De ene partij doet omwille van het akkoord wat extra water bij de wijn. Er wordt wat geschoven met potjes. De voor de bühne gesproken stoere teksten worden vergeten. En dan kan de zaak voor de camera’s met een handdruk bezegeld worden. Het is misschien niet kat in bakkie, dat kan ook niet omwille van de geloofwaardigheid, het moet het liefst ‘voor de poorten van de hel’ zijn weggesleept, maar alle partijen beseffen dat er een verdedigbaar compromis is.

    Waarom ging het dan niet door? Omdat de vakbeweging zonder rugdekking van de linkse oppositie, SP, GroenLinks en de PvdA, niet zo’n belangrijk akkoord met een ‘rechts’ kabinet wil sluiten. Ze weten natuurlijk ook dat de verkiezingen voor de Provinciale Staten en indirect voor de Eerste Kamer voor het kabinet slecht dreigen uit te pakken. De regering zou volgens de peilingen haar meerderheid van een zetel verliezen. En in dat geval zouden de bonden met steun van de bevriende fracties meer kunnen binnenhalen.

    Maar of de werknemers dinsdagavond de deur nu definitief achter zich hebben dicht getrokken, staat nog niet vast. Er is altijd een kier waardoor je weer naar binnen kan glippen. Dat hoort namelijk ook bij het polderen.

     

     

    14 REACTIES

    1. @ m a van wijk

      Ga je schamen, beetje lopen zeuren over geld, we leven in een van de rijkste landen van de wereld!
      Kijk eens om je heen.

      • @ Rik Spring,
        Wat een vreemde opmerking. 🤔
        Over ‘ga je schamen,’ gesproken.
        De intelligentie van uw opmerking is van zulke algemeenheid dat je deze bij elk financieel vraagstuk wel kan zeggen. Van deze kretologie zakt spontaan mijn broek af.

        @ M.A. van Wijk trek het u niet aan.
        U schrijft een goede en informatieve bijdrage die ik ten zeerste kan waarderen. Heb het met grote interesse gelezen. Dank daarvoor.

      • Of je nou in het rijkste of armste land woont, bedrog en manipulatie met andermans centen door de overlegpartijen zijn nooit te accepteren. Dat zal in maart 2019 wel blijken uit de verkiezingsuitslag.

    2. Vandaag liet het ABP ons weten, dat de pensioenen in 2019 niet verhoogd worden volgens de cliché-ridel “de financiële positie van het fonds onvoldoende is”. Regels voor wel of niet indexeren, oftewel het verplicht arm rekenen van de fondsen, worden bepaald door Rutte, DNB, ECB, EU, níet door de pensioenfondsen. De pensioenfondsen zeggen dat er geld genoeg is, maar dat ze dat “uitgestelde loon” niet mogen uitkeren.
      Pensioenen doen al lang niet meer wat het beloofde in 1970, 1980. Dus wat straks wordt beloofd in een nieuw stelsel….. wat moet daarvan terecht komen over 20, 30 jaar?

    3. Overvolle pensioenpotten, inmiddels gegroeid tot 1500 miljard, onderdeel van ‘s-werelds beste pensioenstelsel, “uitgesteld loon” na 40 jaar steeds weer aangepaste premie te hebben betaald, zou nu ondergeschikt worden aan de hebzucht van het kabinet Rutte, die aast op een plekje ergens in het Europese Parlement. En daar komen ze nog heel wat pensioengelden tekort!
      En díe Mark Rutte, die ook eenzijdig de dividendbelasting wilde afschaffen, gaat nu ons uitgestelde loon hervormen. En wat kunnen wij, gepensioneerden en werkenden, ondernemen tegen deze ordinaire pensioenroof, zoals Lubbers ook al ongestraft heeft gedaan.
      Nu is er z.g. een tekort aan pensioengelden (het ABP schreeuwt dat bij elke gelegenheid), maar dat tekort zal steeds verder oplopen als het ook steeds verder groeiende pensioenvermogen heimelijk leeggeroofd wordt door Rutte, waarschijnlijk in opdracht van de Europese Commissie. Hoe lang blijven we nog in dat roversbolwerk geloven?

    4. Het kabinet wil nu de pensioenen zonder polder hervormen. Dit is overigens een wens van Macron. Wéér bemoeienis van de EU met ónze pensioenen. Het kabinet twijfelt of er nog afspraken zijn te maken met de bonden, maar je kunt ook omgekeerd je twijfels hebben.
      Koolmees kon bíjna rondkomen met de vakbeweging en dat zag Rutte gebeuren. En toen moest Rutte even zonodig aanschuiven. Met regels en wetten uit Brussel achter de hand. Immers, Brussel zag ons pensioenstelsel aan voor verzekeringen en daar moest een flinke buffer worden aangehouden. En dan is een stap naar renteregels en rekenrente snel gemaakt door de ECB via DNB via wetgeving door ons volprezen eurofiele kabinet. Op 21 november deed Koolmees in Nieuwsuur stotterend zijn verhaal.
      Waar komen die strenge regels voor de pensioenen vandaan? In 2006, 2007 werden de pensioenen nog geindexeerd. Daarna was er opeens geen geld meer? Jawel, maar de EU stelde allerlei regels. Die regels golden voor goede economieën, maar óók voor belabberde economieën. Uit welke kromme hersenflitsen kunnen zulke regels vandaan komen? En onze economie met Rutte aan het hoofd knikt als een ja-knikker.

    5. “Waarom ging het niet door?”
      Omdat de regering slechts pleistertjes op de wonde aanbiedt en niets aan de wond zelf wil doen.
      Een wond – een gat – geslagen door een politiek gekozen en afgedwongen rekenmodel dat in de rijkste tijden expres armoe creëert!
      Lang leve de liberale geest…
      De pensioenfondsen, die fysiek aan geld rijker zijn dan ooit, moeten zich immers ‘wettelijk’ = VVD-beleid, kunstmatig zo arm rekenen dat – hoe schrizofreen – in de best economische tijden, mensen op hun pensioenrechten interen.
      Ze gaan zelfs gekort worden.
      Niet omdat het pensioensysteem fout of armlastig is maar omdat de VVD kiest voor extreem lage rekenmodellen. Nergens ter wereld hanteert men deze absurde lage rekenrente. ☝🏿
      Ergo, ze weigert halstarrig ook maar 0,1% water bij de wijn te doen bij de onderhandelingen met de bonden. Da’s geen gepolder. Dat is een aanbieding van 0,0000… Helemaal niets dus.
      En wat de AOW-leeftijd betreft – een klein beetje iets ‘slechts’ tijdelijk verschuiven – wat schieten we daar nu mee op???
      Da’s weer zo’n 0,0000 structurele oplossing.

      • Ik ben het geloof en vertrouwen in de “vertegenwoordiging” door politici allang kwijt.
        Alles is gericht op baantjes; cabaretier Wim Kan zei al in de jaren ’80 dat “politiek de opstap is naar de betere banen in het bedrijfsleven en het bestuur”. Grappig dat dit precies overeen komt met wat Baudet bedoelt met partijkartel en bijbehorende baantjes. Laat Wim Kan nou een rasechte PvdA-er zijn geweest.

        • Ik heb het al veel vaker geschreven, om snel rijk te worden kun je verschillende wegen bewandelen. Maar wordt in ieder geval geen politicus, extreem lange werkdagen, een goed maar niet uitzonderlijk inkomen, stank-voor-dank van de burgers. Misschien zit er ook wel enige logica in het feit, dat politici na hun carrière goed terechtkomen. Politicus wordt je niet zo maar, een hoge intelligentie, opleidingsniveau en kennis van maatschappij en bedrijven is noodzakelijk. Dit zijn dus (bijna) altijd heel sterke mensen. Is het dan zo vreemd, dat ze na hun politieke loopbaan ook weer door kunnen in een boeiende goedbetaalde baan? Een boterzacht bewijs kunt u krijgen door eens naar politici te kijken die niet zo goed zijn terechtgekomen. Waren dat goede politici, met veel betekenis voor Nederland. Wie kent Janmaat nog, wie weet hoe Rita Verdonk heeft geprofiteerd van haar politieke verleden, en de leiders van de verschillende ouderenpartijen? Conclusie: voor de politiek heb je de beste mensen nodig en die stromen vervolgens door naar de beste banen. Zo logisch als wat. En het is te loven, dat ze niet meteen die beste baan zoeken, maar eerst iets aan het landsbelang doen naar hun eigen politiek gekleurde inzichten, natuurlijk.

          • Slap verhaal!
            Janmaat is inderdaad niet zo goed terecht gekomen; in een graf of een urn. Hij is n.l. overleden in 2002. Maar dat had vast niets te maken met zijn kwaliteit als politicus.
            En Pim Fortuyn kwam ook niet zo goed terecht; maar of dat nou een slecht politicus was waag ik te betwijfelen? Eerder een met een mening die ongewenst was voor de politieke elite, hetgeen indirect leidde tot de moord.

            • Slap verhaal? Verklaar u s.v.p. nader! Want u noemt het overlijden van Janmaat, maar dat verandert niets aan zijn politieke loopbaan en zijn vertrek uit de politiek een paar jaar eerder. Van een carrière in die jaren tussen de politiek en zijn overlijden weet ik helemaal niets. Zijn politieke mislukking wordt door weinigen betwist, net als zijn onhandige politieke uitspraken, publieke optreden, gebrek aan politiek charisma.
              U noemt ook Pim Fortuyn, maar ik had het niet over hem. Ik kende hem persoonlijk en vond hem een hyper-intelligente persoon, op sommige gebieden briljant, maar met zeer verwerpelijke ideeën. Maar, nogmaals, hem bedoelde ik niet. Andere argumenten om mijn reactie een “slap verhaal” te noemen, lees ik niet in uw reactie.

          • Elke politicus heeft een snelle babbel. Ze hebben altijd een antwoord klaar, maar meestal geven ze een antwoord op een niet gestelde vraag en ratelen daarna snel door met eigen opvattingen.

            • Meestal antwoord geven op niet gestelde vragen??? Mij valt dat “meestal” niet zo op. Maar ik hoop wel, dat ze uiteindelijk allemaal toch altijd en overal hun eigen opvattingen blijven uitdragen, want alleen dan kom je erachter op wie je moet stemmen.

        • @Dreamer,
          Dat was Kok ook. Zelfs eerst vakbondsleider. In beide hoedanigheden ‘vervloekte’ hij het gegraai en gejat der hogere bedrijfsregionen, totdat hij zelf heel dankbaar bij de ING zat.
          Toen keurde hij als een kapitalistische jaknikker het gegraai ineens goed. Da’s typisch PvdA. Je zag het ook toen ze met de VVD ging regeren. Rood kleurt net zo makkelijk blauw.
          Petje wisselen maakt ze blij.
          Eerst rood beloven en schreeuwen voor de volksbühne dan blauw, als ze aan de macht zijn, uitvoeren.
          Het verschil tussen VVD en PvdA?
          Blauw blijft blauw. Rood verkleurt gauw. Je kan er vergif op innemen.
          D66 – zogenaamd progressief – doet hetzelfde. Als ze met blauw aan de macht is slopen ze meteen heel conservatief alle democratische vernieuwingen. 😖
          En dat burgermeestertje waar ze nu op zinnen, mogen ze wat mij betreft in hun zak steken. Volksverlakkers zijn het!
          Dat ze je vertrouwen slopen kan ik heel goed begrijpen.

    Comments are closed.