Haalt Rutte III 2019?

    7
    950

    Leestijd: 3 minuten.

    Het jaar zit er bijna op, dus de verleiding om terug- en vooruit te blikken steekt de kop op. Wat gaat 2018 ons politiek gezien brengen? Zit Rutte III er over een jaar nog?

    Om te beginnen moet vastgesteld worden dat dit kabinet zeer moeizaam tot stand kwam. De formatie nam meer dan zeven maanden in beslag en was daarmee de langste ooit. Waarom kostte het allemaal zoveel tijd? Zeker, er waren minimaal vier regeringspartijen nodig om aan een Kamermeerderheid te komen, maar dat was niet uniek. Tot ver in de jaren zeventig bestonden vrijwel alle Nederlandse coalities uit minimaal vier partijen. Het regeerakkoord kon bovendien worden gesloten in een periode van economisch en financieel herstel en dan is regeren altijd net iets makkelijker en prettiger. Je kunt natuurlijk tegenwerpen dat de ideologische afstand tussen het links-liberale D66 en de orthodox-christelijke ChristenUnie bijzonder groot was. Maar was die afstand dan zoveel kleiner toen de ChristenUnie in 2007 met de op medisch-ethisch gebied toch ook tamelijk vrijzinnige PvdA een deal sloot?

    Dat de formatie zo lang duurde, kwam vooral doordat de onderhandelaars doodsbenauwd waren voor het electoraat. Dat gold in het bijzonder voor CDA en D66. Die partijen hadden op 15 maart een aardige winst geboekt en vreesden die te verspelen door in een impopulair kabinet te stappen. Het voorbeeld van de PvdA, die door deelname aan Rutte II maar liefst 29 zetels kwijtraakte, moet ze daarbij als angstbeeld voor ogen hebben gestaan.

    Nadat GroenLinks had afgehaakt (vooral onder druk van het CDA?) zette D66 alles op alles om niet met zijn tegenpool ChristenUnie in een kabinet te hoeven zitten. Pas toen onomstotelijk vaststond dat er – behalve een minderheidskabinet of nieuwe verkiezingen – geen enkel alternatief was, gaf de partij zich gewonnen. Omdat de ChristenUnie inmiddels ook de schrik in de benen had gekregen, duurde het daarna nog een hele tijd voor het regeerakkoord kon worden ondertekend.

    Toen Rutte III op 26 oktober eindelijk, eindelijk geïnstalleerd werd, gebeurde niettemin al snel waarvoor was gevreesd: virtueel begonnen de coalitiepartners in hoog tempo zetels te verliezen. De kleine ChristenUnie hield nog even stand, maar in de jongste peiling van Maurice de Hond staat ook zij in de min. En de kans is groot dat dat alleen maar erger wordt. Want het kabinet mag dan regeren in een tijd van voorspoed en veel politieke cadeautjes kunnen uitdelen, er staat ook een aantal sterk omstreden maatregelen op de rol: de afschaffing van de dividendbelasting, de aflosboete, de btw-verhoging en nog wel een paar.

    Je hoeft dan ook geen ervaren koffiedikkijker te zijn om te voorspellen dat de coalitiepartijen bij de gemeenteraadsverkiezingen een veer moeten laten. Dat gebeurt bij de eerstvolgende stembusgang na het aantreden van een nieuw kabinet meestal trouwens. Vraag dat maar eens aan de PvdA of de VVD. Regeren gaat nu eenmaal van au; op die regel zijn in de politieke geschiedenis slechts weinig uitzonderingen.

    Betekent dat ook dat Rutte III al over korte tijd in politieke problemen zal komen? Dat hoeft helemaal niet. De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen heeft geen invloed op de zetelverdeling in het parlement. Ook na de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 regeerden VVD en PvdA rustig (nou ja, rustig) door, ondanks het voor beide partijen zwaar teleurstellende resultaat.

    Een nederlaag voor VVD, CDA, D66 en ChristenUnie op 21 maart volgend jaar zou zelfs wel eens het omgekeerde effect kunnen hebben. Vermoedelijk redeneren de partijen: als er nu verkiezingen komen, zijn we alle vier de klos. Bovendien zou een kabinetscrisis zonde zijn van de enorme hoeveelheid tijd die we in de formatie hebben gestoken. Laten we elkaar daarom vasthouden en hopen dat de publieke opinie draait. Dat laatste is wel eens gebeurd in het verleden, bijvoorbeeld in 1986, toen het CDA ondanks het stringente bezuinigingsbeleid van Lubbers I toch net op tijd opkrabbelde in de kiezersgunst. Dus wie weet?

    Je kunt er nooit zeker van zijn, maar waarschijnlijk wordt 2018 geen fataal jaar voor Rutte III. De ploeg oogt vrij zelfverzekerd en enthousiast en lijkt niet van zins onder het eerste beste zuchtje te bezwijken. Als er geen rare dingen gebeuren, haalt het kabinet het eind van volgend jaar wel. De echte problemen komen pas in 2019, als er Provinciale Staten-, dus Eerste Kamerverkiezingen zijn. Die laatste hebben wel degelijk invloed op de parlementaire meerderheid van de coalitie. Dus zal er over een jaar alle reden zijn voor de bange vraag: haalt Rutte III 2020?

    7 REACTIES

    1. Rechts wint wereldwijd terrein en dat vertaalt zich in een enorme verlaging van belasting voor de rijken en de multinationals, zowel in de VS, GB als bij ons. Dat gaat problemen opleveren.
      Iemand zei op de radio: ‘Je hoeft niet knetterlinks te zijn om te beseffen dat er een ongelijk speelveld is ontstaan, want de gewone Nederlandse bedrijven betalen de volle mep belasting terwijl de multinationals hier bijna gratis opereren’.
      En zo is het. Gratis geld bestaat niet. Diezelfde multinationals eisen een goede infrastructuur, scholing voor personeel, zorg etc. maar daar moeten u en ik dus voor betalen – zij niet! Nu vertaalt zich dit al in het stijgen van de BTW, het laten werken van arbeidsgehandicapten tegen bijstandsniveau, het verlagen van de huurtoeslag etc.
      Dit is eerder geprobeerd. Het steeds maar verbeteren van de situatie van de rijken ten koste van de onderste en middenlaag. Het leverde rellen tot zelfs revoluties op. Hoe dom kun je zijn want zeg nou zelf: in hoeveel sportwagens kun je tegelijkertijd rijden??? Gun een ander ook wat!

      • @Petra,
        Ik geef je helemaal gelijk. Toch frapant, die multinationals worden al heel lang voorgetrokken, terwijl links in kabinetten zat. Onder Wouter Bos redde de PvdA banken (kredietcrisis) onder Samson de Staatsbalans (eurocrisis) en nu wordt de winst dankbaar door de VVD met hulp van D66 en christelijke partijen doorgesluisd naar de dividendhouders en bedrijven. Mag de burger zelfs weer bijdragen met extra BTW procenten…
        Dus ja, met de linkse PvdA schiet het dus ook allemaal niet op.
        Wat mij betreft rechts, midden en links zijn schuldig bevonden…
        Behalve de partijen dus die tot nu toe niet regeerden. Dat is ook rechts, midden en links…

        • Ik zie de PvdA al heel lang niet meer als linkse partij. Ze hebben meegewerkt aan het afschaffen van de studiebeurs, verhogen huren, verkoop sociale huurwoningen, versoberen ontslagrecht, kortere ww, verhogen pensioengerechtigde leeftijd – waarbij zware beroepen niet werden ontzien, verslechteren onderwijs, niet verlagen werkdruk onderwijs en politie, wél akkoord met aanschaf JSF…
          Jezelf links noemen is niet genoeg. Ik ben dan ook stomverbaasd dat kiezers nu blijkbaar weer in het opnieuw uitgevonden linkse verhaal van de PvdA trappen. Asscher zat nota bene in het rechtse droomkabinet!

          • @Petra, een tip. Beperk jezelf niet tot alleen stomverbaasd zijn. Maar vraag jezelf vooral ook af waarom de kiezers toch weer naar de PvdA trekken i.p.v. naar de consequente SP. Een deel van het antwoord geef je m.i. al in je constatering. Die gaat namelijk alleen over geld, banen, werkomstandigheden, materiële thema’s dus. Zo ging het altijd bij socialistische bewegingen. En je zou je moeten afvragen, of die thema’s inderdaad nog steeds de thema’s zijn die de mensen boeien. Blijkbaar biedt de PvdA nog iets wat de mensen meer trekt. Ik denk, dat dat iets immaterieels is. Mij boeit in die partij in ieder geval de focus op wijdere perspectieven, zoals bijvoorbeeld Europa, milieu, migranten. Geld blijft daar ondergeschikt aan.
            De SP is een mij sympathieke partij, maar wel erg gefocust op behoud van het bestaande of herstel ervan. Maar veel mensen willen verder, ontwikkeling, nieuwe perspectieven.

          • Het zal wel de ‘oude’ kern zijn die er weer op stemden. Hoogopgeleide PvdA’ers hebben niet zo’n last van die maatregelen als de armere arbeiders. Die merken jaar in jaar uit (extra huurverhoging, AOW-leeftijd verhoging, etc.) nog de gevolgen…
            Reken maar dat die nooit meer op de PvdA zullen stemmen.
            En niet te vergeten hun nieuwe bron, stemgerechtige gelovige allochtonen. Daar hebben ze laatst hun ‘salafisten-kaart’ voor ingezet.
            Overigens: het maakt het moeilijk voor mij de SP zo met die ‘liberale’ PvdA te zien optrekken. Maakt het een beetje ongeloofwaardig voor mij… Een stem op de SP is gelijk een stem op het PvdA (blok).
            Een links liberale federale immigratie partij met een salafistisch SGP sausje…
            Brrr…
            Dan maar toch maar samenwerken met het FvD?
            Kunnen ze dat eeuwige christelijk liberale kartelbelang eens doorbreken…

    2. Volgens mij ziet dhr. Rutte het als uitdaging. Een ‘meerderheid’ in de Tweede Kamer, een ‘minderheid’ straks in de Eerste Kamer. Wie weet zit hij dan juist de rit uit. Zoals de auteur al vermoedt, zullen de coalitiepartners juist ‘veroordeeld’ zijn elkaars ‘handje heel erg vast te houden.’ Het zal in ieder geval de Eerste Kamer heel levendig maken, wellicht zelfs meer dan de Tweede Kamer. De politieke bal ligt immers dan voor het doel van ‘onze’ senatoren.
      Normaal voor het volk en de ‘schijnwerpers’ een ietwat onbekende groep, kan dan voor heel wat politiek gekrakeel of debacle zorgen. ‘T zal mij benieuwen, het normaal wat saaie toneel wordt volgens mij dan een hele show.
      Eens even zien wat de oppositie doet. Hoe sterk het linkse ‘blok’ optreedt bij voorbeeld. Of wat dacht u van de zelfverklaarde ‘onafhankelijke’ D66 senatoren. Ze hebben het Rutte al gezegd. Hem gewaarschuwd zelfs – zij zijn niet verbonden aan het regeerakkoord, zij zitten niet in de regering…
      Aan de andere kant, zo zegt de zelfverzekerde grote leider in een interview, ‘in de toekomst een coalitie van zes of zelfs zeven partijen smeden, zie ik niet echt als een probleem.’ Doelde hij wellicht op een situatie in de Eerste Kamer? Oefenen er voor kan hij m.i. zeker, vermits Thierry Baudet natuurlijk zoveel wint zoals de peilingen zeggen. Europa lonkt, dat zijn zelfs (na Brexit) 27 partijen! Oefening baart kunst, kan Rutte denken – als een waar(-schijnlijk) president van Europa.
      En ja dat is dan ook zo iets. Wat gaat Thierry doen? Zijn opvolger zijn wellicht als p.m.?
      Alle ogen zijn – bij grote winst FvD – dan op hem gericht. Volop in de schijnwerpers staat dan het stemgedrag van de zijnen. Dat wordt een dus een heus senatoren gevecht!
      Met echte politieke gladiatoren.
      Show time ??

      • @Ronaldo
        Dat klinkt wel heel erg zelfverzekerd “… vermits Thierry Baudet natuurlijk zoveel wint zoals de peilingen zeggen”. Waar haal je die zekerheid vandaan, nog zoveel tijd te gaan, en alleen gebaseerd op peilingen??? Of bedoel je eigenlijk te zeggen … mits Thierry Baudet natuurlijk ….. Daar kan ik het dan wel weer mee eens zijn.
        Geintje, kun je wel tegen toch, zo tegen het eind van 2017. We moeten het wel een beetje gezellig houden. Veel Nederlanders gebruiken namelijk het Vlaamse woord “vermits” graag, ik weet niet waarom. Maar zij weten dan niet altijd, dat het Vlaamse “vermits” in het Nederlands “aangezien, immers, daar of omdat” is. En dat maakt een wereld van verschil.

    Comments are closed.