Hennis kan alleen maar opstappen

    1
    437

    Leestijd: 4 minuten.

    Politiek is een beroep. Net als in elk ander beroep is het een minimumvereiste dat de beoefenaar zijn vak verstaat. Hij/zij moet zijn/haar werk naar behoren doen, geen grote fouten en blunders maken en zijn/haar verantwoordelijkheid nemen.

    In de politiek worden ook nog dingen verwacht die het beroep extra zwaar en daarom tot een nog grotere, vreselijk woord, ‘uitdaging’ maken. Idealisme en ‘handelen in landsbelang’. Dat zijn zaken die zich vaak moeilijk laten rijmen met persoonlijke ambitie en partijbelang en soms, niet te vaak en zelden lang, voor een lichte vorm van gewetensnood zorgen.  

    Een politicus kan anders dan in het bedrijfsleven altijd zijn/haar kaarten zetten op de waan van de dag. Een schandaal is er om ‘uit te zitten’. Het waait wel weer over. In de zaak-Hennis zou dat zeer te betreuren zijn. De liberale minister van Defensie kreeg van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) te horen dat er op haar departement weer iets faliekant mis is gegaan. Soldaten waren op missie gestuurd met ondeugdelijk materiaal. Twee soldaten kwamen om het leven toen een granaat voortijdig ontplofte. Een derde raakte ernstig gewond. Hij moest verpleegd worden in een ziekenhuis dat dat soort verwondingen niet adequaat kon behandelen. Dat de granaat gevaarlijk kon zijn, had men kunnen weten. Dat het hospitaal volstrekt ongeschikt was, wist men.

    Soldaten kunnen sneuvelen, dat is een beroepsrisico. Maar deze soldaten waren het slachtoffer van op zijn minst grove nalatigheid. Hun welzijn was ondergeschikt gemaakt aan het prestige van de missie. Dood door schuld, zo vatte de moeder van een van de omgekomen soldaten de conclusies uit het rapport samen. De nabestaanden overwegen naar de rechter te stappen.

    Het rapport stelt onomwonden vast dat de minister ‘eindverantwoordelijk’ is. In je naïviteit ben je dan toch benieuwd naar de reactie van de minister. Zou ze haar verantwoordelijkheid nemen en doen wat ze zou moeten doen? Maar nee, de clichékist ging meteen open. Ze voelde zich inderdaad verantwoordelijk. Het ongeval was verschrikkelijk. Maar aftreden loste niks op.  Ze ging ‘optreden’.  Want de ‘veiligheid van het personeel gaat voor’. Ook herinnerde ze er fijntjes aan dat de granaten in 2006 waren aangeschaft. Lang voor haar tijd. Zelfs voor de niet zo goede verstaander was de boodschap duidelijk: haar trof geen blaam. De eer aan jezelf houden is lastig als er geen eer is.

    De tragedie in Mali staat niet op zichzelf. Er is de afgelopen jaren te veel misgegaan op de Defensie. Een instructeur kwam om het leven toen op een schietbaan onder vuur werd genomen door een cursist. De veiligheidsvoorschriften waren aan de laars gelapt. Twee soldaten vonden de dood toen hun helikopter wegens een technisch mankement neerstortte. En dat zijn de in het oog springende gebeurtenissen. De talloze tekortkomingen en incidenten op kleinere schaal (piefpafpoef roepen bij oefeningen wegens gebrek aan munitie) laten we hier maar buiten beschouwing. Volstaat dat insiders de staat van onze strijdkrachten ‘deplorabel’ noemen. Dat moet de verantwoordelijke minister zich aanrekenen. Toch?

    Jeanine Hennis zal ongetwijfeld kwaliteiten hebben. Loyaliteit aan de partijleiding is er in elk geval een van. Die is beloond. Ze was vermoedelijk te licht voor Defensie, een ‘mijnenveld’ maar minister-president Mark Rutte kon er van op aan dat ze haar bezuinigingsopdracht zonder morren zou uitvoeren. Er zat bovendien een aardig pr-kantje aan. Een vrouw formeel als hoogste baas van de houwdegens, dat was een mooie primeur. En er lonkt nu zowaar een nog mooiere. Hennis wordt genoemd als de nieuwe, eerste vrouwelijke minister van Buitenlandse Zaken.

    Als de Tweede Kamer volgende week tijdens het debat tenminste geen roet in het eten gooit. Er is kamerbreed kritiek maar of dat zich zal vertalen in een even brede opzegging van het vertrouwen, staat nog te bezien. Er zijn teveel andere belangen in het spel, de formatie bijvoorbeeld. Het zou voor de parlementaire zuiverheid heel goed zijn als de formerende partijen, VVD, CDA, D66 en ChristenUnie, het eventuele wegsturen van Hennis zouden weten te scheiden van hun geknutsel aan de formatietafel, alleen, reken er niet op. En reken er evenmin op dat ze te beschadigd zal zijn om Buitenlandse Zaken te ‘krijgen’. Rutte schijnt nog steeds achter haar te staan. Tot de politieke schade toch te groot blijkt, natuurlijk. Nou ja, bij de VVD kan je dan nog altijd burgemeester worden.

    Voor de liberalen is het weer een affaire waarbij een bewindspersoon kennelijk ten koste van (bijna) alles uit de wind moet worden gehouden. De absurdistische bonnetjesfarce op het departement van Veiligheid en Justitie gaan we hier weer niet opvoeren, maar we kunnen vaststellen dat er een constante is: wat er ook is gebeurd, de verantwoordelijke minister denkt er niet aan uit eigen beweging op te stappen. Ze worden steevast verdedigd door de partijtop, ook al zijn ze niet meer te handhaven. En alleen als het echt niet langer kan, als het met volle kracht uit alle spuigaten spuit, laten ze zich van het pluche verwijderen. Er is sinds mensenheugenis een uitdrukking voor een dergelijke houding: arrogantie van de macht.

    1 REACTIE

    1. Nieuws? De zaak Spijkers: Op 14 september 1984 kwam tijdens een oefening mijnexpert Rob Ovaa om het leven bij een ongeluk met een mijn. Spijkers, net in functie, kreeg de opdracht de vrouw van Ovaa te vertellen dat haar man door eigen nalatigheid was omgekomen. Tijdens het gesprek met de weduwe op 14 september 1984 maakte Spijkers duidelijk dat hij was gestuurd maar niet achter zijn boodschap stond. Spijkers had het vermoeden dat mijnen van het betreffende type AP-23 van het voormalige Nederlandse staatsbedrijf Eurometaal ondeugdelijk waren; een jaar eerder had ook een dodelijk ongeluk plaatsgevonden. Hierbij waren zes dienstplichtigen omgekomen. Spijkers begon een onderzoek en ontdekte dat de ondeugdelijkheid van dit type mijnen al sinds 1970 intern bekend was.[2] (Wikipedia)

      Dat de VVD-minister moet opstappen zou duidelijk zijn als je ministeriële verantwoordelijkheid begrijpt. Is zij alleen schuldig? Dat zeker niet! Het was immers al onder VVD-minister Kamp dat deze aankoop van ondeugdelijke granaten werd gedaan. Maar Kamp maakt weleens vaker afwegingen waarin hij geld belangrijker vindt dan mensen (gaswinning Groningen).

      Na Kamp kwamen er nog een CDA-minister en een CU-minister op de post te zitten. Ook zij zijn natuurlijk verantwoordelijk voor het gebeuren.

      Ik ben niet voor ongebreidelde uitbreiding van de kosten voor defensie maar ben er wel voor om de kosten anders te verdelen. Zo laat je soldaten niet oefenen door het roepen van ‘pang pang’, dat is gewoon idioot. Ik zet ook vraagtekens bij het afkalven van de marine. Zet daartegenover dat wij wapentuig hebben gekocht voor een prijs waar andere landen voor terugschrikken. Zo kochten wij Patriot luchtafweersystemen en JSF’s voor waanzinnige bedragen. Een Saab Gripen was een veel goedkopere keuze en in behoorlijk wat opzichten zelfs een veel betere optie geweest. Het bespaarde geld had men kunnen steken in goede opleidingen en goed materieel.
      En je moet je ook afvragen of we domweg in iedere missie moeten stappen. Want de missie in Mali is verlengd terwijl Nederlandse militairen in het journaal vertelden geen idee te hebben wat ze er moeten doen. Vlieg je met een Apache boven strijdende partijen. Maar de Nederlanders mogen niet schieten – tja, dat hadden de strijders daar beneden ook al snel door. Dus men is er van nul en gener waarde maar mag er wel als schietschijf dienen. Geldverslindende onzin.
      Ik hoop dus dat er meer gebeurt dan alleen maar weer het opstappen van een minister. Vooral als het zo’n poppenkast wordt als met Teeven die opstapte en even later weer gewoon in de Tweede Kamer zat! Wat een onzin!
      Ondertussen zijn een paar militairen overleden terwijl dit absoluut niet nodig was. Ik wens de familie heel veel sterkte!

    Comments are closed.