In de populistische piepzak

    9
    679

    Leestijd: 4 minuten.

    De schrik zit er goed in bij de gevestigde politiek. De Europese verkiezingen dreigen een knalharde afstraffing te worden. Populistisch rechts zal victorie kraaien. En het enige waar het establishment op mag hopen is dat de opkomst ook nu weer laag is.

    Euroverkiezingen zijn een kluwen van paradoxen. De kiezers worden geacht afgevaardigden voor het Europese parlement te kiezen. In werkelijkheid zijn ze voornamelijk een referendum over de zittende regering in het eigen land. Weer een kans om de boven ons gestelden een poepie te laten ruiken.

    Als je Europese verkiezingen organiseert zou je met Europese lijsten moeten werken, toch? Nu hebben we alleen grenzen overschrijdende Spitzenkandidaten zoals Frans Timmermans. Maar de andere kandidaten staan gewoon op hun eigen nationale lijst. Dat is niet alleen verwarrend. Zo worden die verkiezingen nooit Europees.

    En de grootste paradox van in elk geval deze verkiezingen: zie boven. Een hoge opkomst zou wel eens slecht voor ‘Europa’ kunnen uitpakken. Die oproepen om toch vooral te gaan stemmen hebben iets dubbelzinnigs. Het moet, maar bij veel politici leeft de angst dat de ‘verkeerde’ mensen, die doorgaans thuis blijven, de ‘gele hesjes’, nu ook gaan stemmen. En dat de verkiezingen daardoor weer een manifestatie van het Grote Onbehagen worden. Die angst is in elk geval grensoverschrijdend.

    En niet ten onrechte. In welke richting je ook kijkt, overal rukt de gele internationale op of zijn ze al aan de macht. Een kleine opsomming moet in dit bestek volstaan. In Hongarije hebben we Viktor Orban. In Italië Matteo Salvini. Polen heeft de heren van PiS. Marine Le Pen ligt nipt voor op president Emmanuel Macron. Angela Merkel krijgt migraine van de Alterantive für Deutschland (AfD). Enzovoorts, etcetera.

    Niettemin is het wel aardig om er twee landen uit te lichten: het VK en de eigen polder. Wat in Londen wordt opgevoerd kan alleen maar beschreven worden in termen als absurd, chaos, krankjorum, surrealistisch. Latere geschiedschrijvers zullen vertwijfeld op hun hoofd krabbend proberen er iets van te begrijpen. Ze zijn niet te benijden.

    Een land dat gekozen heeft de EU te verlaten, houdt toch verkiezingen. Het is eigenlijk niet de bedoeling dat de gekozen kandidaten hun zetels gaan innemen. De grote winnaar van de verkiezingen dreigt een partij te worden waarvan de leider een doel heeft: de EU opblazen. Diezelfde leider, Nigel Farage, zit al jaren in dat parlement dat hij in feite niet erkent. En de kiezers zijn het gehannes, het gestuntel, de incompetentie en de ruzies binnen de grote partijen, de Conservatieven van premier May en Labour van oppositieleider Jeremy Corbyn, zo zat dat ze massaal op de partij van deze charlatan zullen stemmen. De Conservatieven, de eeuwige regeringspartij, dreigen zelfs weggevaagd te worden.

    Zo erg is het bij ons in de polder natuurlijk niet. Maar ook hier worden de gevestigde partijen steeds nerveuzer van de onstuitbaar lijkende opkomst van Forum voor Democratie (FvD). Vooral bij de VVD is er na de nederlaag bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten sprake van, we blijven mild, een lichte paniek. Was het motto van de liberalen tot nog toe de zorgen van de mensen serieus nemen, maar de partij zoveel mogelijk negeren, nu gaat de beuk erin. Minister-president Mark Rutte wil zelfs een debat, één op één voor de tv-camera’s, met Forum-leider Thierry Baudet.

    De regeringsleider wil dus de degens kruisen met een man die hij een ‘fantast’ noemt, met ‘bizarre ideeën, rare verzinselen, wonderlijke theorieën, en onzinnige beweringen’ die uitgebroed worden ‘op een zolderkamer en genoteerd met een ganzenveer bij flakkerend kaarslicht’. Waarom zou je met zo iemand in debat gaan? De borealist leeft in een ander universum waar de criteria van de reële wereld en realistische politiek niet gelden. Zo’n debat wordt op zijn best een wedstrijd langs elkaar heen praten, retorisch schaduwboksen. Bovendien, je maakt hem belangrijker dan hij is. Het is teveel eer en riekt ook naar angstzweet.

    En dat terwijl je weet dat het populisme in de polder nooit het verder komt dan het stadium van de proteststem. Net als Geert Wilders zal Baudet op de grenzen van de werkelijkheid stuiten. Zijn partij wordt nooit meer dan de roeptoeter van het ongenoegen. Met een beetje goede wil kun je dat ook als de functie van het populisme beschouwen. Het geeft het establishment van tijd tot tijd een schop onder het op het pluche verweekte achterwerk. Maar iets constructiefs moeten we niet van ze verwachten.

    En dat geldt mutatis mutandis ook voor de andere landen. Macron weet dankzij de gele hesjes dat hij veel te hard van stapel is gelopen. Merkel weet mede dankzij de AfD hoe gevoelig de migratie ligt. En anderzijds: wie ooit met de gedachte aan een Nexit, Frexit of welke Exit ook speelde, hoeft maar naar het VK te kijken. Dan zie je de zegeningen van het populisme in de praktijk.

    Dat laat onverlet dat er in landen als Polen, Hongarije en Italië  allerlei onverkwikkelijke dingen gebeuren. Dat kan je als EU moeilijk accepteren maar uiteindelijk is dat vooral een zaak van de binnenlandse oppositie. Zij moet de kiezers ervan overtuigen dat ze met de popupotentaten een doodlopende weg zijn ingeslagen. De rol van Brussel daarin kan niet anders dan bescheiden zijn.

    Dat is ook het signaal dat de kiezers via de populisten afgeven bij deze verkiezingen. Niks groots en meeslepend maar problemen oplossen die dringend opgelost moeten worden. Migratie, klimaatverandering, de euro, defensie en wat doen we met de opkomst van China. En ook dan zal het populisme nog jaren als een horzel om de Haagse, Berlijnse en Parijse hoofden blijven rondzoemen.

    9 REACTIES

    1. De Europese verkiezingen zijn gewoon een fopspeen. Ik maak van mijn recht gebruik om niet te gaan stemmen. Het landelijk circus van dames en heen politici, Rutte voorop, er om heen maakt al duidelijk dat die er zelf ook niet in geloven. En we kunnen nog niet eens Europees kiezen al wordt ons dat doorlopend wijs gemaakt. Maar gelukkig voor de dames en heren politici zijn er nog heel wat mensen die met open ogen aan deze poppenkast, het grote belazeringsfeest van de dames en heren politici. En maar niet begrijpen dat de meeste kiezers zo verstandig zijn om thuis te blijven of te protesterend te stemmen op Forum voor Democratie en de partij van GroteSterkeLeider.

    2. Ik geloof dat de auteur van dit artikel via het toetsenbord zijn gal naar buiten spuugt. 🤮
      Rutte en hij denken vast dat Baudet een kwade genius is. Toch zou ik beide heren adviseren eens in de spiegel te kijken. Het motto van de VVD was immers, zo zegt de schrijver, de zorgen van de mensen serieus te nemen. Wel laten we Rutte dan voor de spiegel zetten. 🤗
      Ik zie dan iemand die mekkert over geitenpaadjes. Terwijl ik heel serieus de moeite nam om in een referendum tegen het associatieverdrag met de Oekraïne te stemmen. Nu heeft de EU toch haar corrupte ‘war-zone’ en gillen ze brutaal om een Europees leger (?) Kijk daar kan ik ziek van worden… 🤮 Onderwijl schafte Rutte het referendum maar af. Het was in EU-verband toch wel lastig om met de zorgen van je volk geconfronteerd te worden. 🤐
      Maar zie, als troost is er uit dit spektakel een nieuwe partij voortgekomen die mijn zorgen wel serieus neemt. Dat de auteur daar ziek van wordt is dan jammer, maar de oorzaak moet hij zoeken bij de VVD en Rutte en niet bij Baudet. Bij hen die een lange neus naar de zorgen van de mensen trokken. 🤥
      Rutte maakte de democratie monddood en koos voor de Oekraïne boven zijn eigen volk.

      • Baudet leeft zijn luxe leven in zijn riante grachtengordel. Het laatste wat hij doet is andermans zorgen serieus nemen. Hij weet niet wat zorgen zijn.

    3. Dat het “populisme” steeds sterker wordt, heeft o.a. de coalitie zelf veroorzaakt.
      Als je kiezers met een ongewenste mening buitenspel zet, als je onwelgevallige informatie verzwijgt, als je goedgekeurde wetten opzettelijk vertraagt, dan vraag je daar om.
      https://www.ad.nl/politiek/ministerie-deed-maandenlang-niets-met-boerkaverbod~afe59f9f/
      https://www.telegraaf.nl/nieuws/3601766/staatssecretaris-harbers-begeeft-zich-op-dun-ijs

      Dan is het vertrouwen in een betrouwbare overheid 100% weg en ook het vertrouwen in de EU die van het zelfde sop overgoten is als de coalitie. Dan gaan kiezers volkomen terecht dwars liggen.

      • Dat het populisme steeds sterker wordt, is niet alleen veroorzaakt door de coalitie in Nederland, maar ook door diverse regeringen in Europa. In Nederland, maar ook in veel andere West-Europese landen heeft men weinig vertrouwen in de politieke elite. Dat er zoiets als een politieke elite bestaat is niet het probleem, maar wel dat grote delen van de bevolking geen vertrouwen meer heeft in deze elite. Populisme is niet het antwoord op dit probleem. Daarvoor is het concept veel te simpel: de regering voert uit wat ‘ het volk’ wil. Een populistisch leider pretendeert de wil van ‘het volk’ uit te voeren. Maar helaas, ‘een algemeen volkswil’ bestaat niet. Een samenleving is per definitie altijd verdeeld wat politieke opvattingen betreft. Een goed politiek leider zal soms ook onpopulaire maatregelen moeten nemen. Dus niet zoals in Italië, waar gepensioneerden en werklozen een zak geld toegesmeten krijgen dat er eigenlijk niet is. Ondertussen stagneert de Italiaanse economie. Populisten in In Italië juichen die geldsmijterij toe. Een goed leiderschap betekent onder andere dat je met wetgeving en maatregelen vertrouwen wint bij de eigen bevolking. En ja, dat is zeker waar, daarin schort het bij de regende elite.

        • Als populisme niet de oplossing is, maar de zittende elite ook niet, tja wat dan? Doorgaan op de oude voet KAN dan ook gewoon niet. Blijft dus kiezen uit twee ‘kwaden’ als je het populisme ook als kwaad ziet. Wat Nederland betreft: we weten wat de regerende elite ons brengt. Leugenachtige klimaatkostencijfers, weggemoffelde asielmisdaden, belastingenverhogingen tot je een ons weegt terwijl het met de economie zo goed gaat. Overheidsinstanties (PBL, CBS, CPB) die onafhankelijk moeten zijn maar ons met cijfers net zo hard bedriegen als deze regering. Een regeringskliek die ons jaar in jaar uit verder Europees federaliseren. Zelfs het hele volk borgstellen voor Europese banken met 1000 miljard aan oninbare schulden! Hoe kapitalistisch gestoord kan je zijn?
          Afbreken van de democratie (referendum)… Woningnood, koopkrachtverlies, een aanval op ons pensioensysteem. Afbraak van zorg… medicijnen tekorten… (nee, ik heb het niet over Venezuela of Griekenland). Een frisse wind is nodig!
          Referenda! Verandering van dit beleid. En… vooral geen meer Europa, meer Brussel en meer van hetzelfde. Want dat is het enige antwoord dat zij ons bieden!
          Blijft dus als enige keuze over: de populisten! 🤗

    LAAT EEN REACTIE ACHTER (maximaal 200 woorden per reactie)

    Please enter your comment!
    Please enter your name here