Jesse Klaver vergat de grondregels

    1
    558

    Leestijd: 4 minuten.

    Het politieke bedrijf in dit land wordt vaak ironisch polderpolitiek genoemd.
    Die ironie is soms gerechtvaardigd. Met name als je de soms hoogdravende verkiezingsprogramma’s ziet waarin nauwelijks rekening wordt gehouden met het feit dat er buiten de dijken ook een werkelijkheid bestaat. Gidsland, vooroplopen, opgeheven vingertje. Enfin, de symptomen zijn bekend.

    Polderpolitiek ontleent zijn naam echter in de eerste plaats aan de noodzaak tot samenwerking die van oudsher onze politieke cultuur en praktijk beheerst. We zijn een coalitieland. Minstens sinds de verzuiling en dat zal niet gauw veranderen. Anders loopt de polder onder.

    Om met elkaar samen te werken en een redelijk succesvol beleid te voeren zijn drie basiselementen nodig: vertrouwen, compromisbereid en redelijkheid. Zonder die ingrediënten hoeven we het kookboek niet eens open te slaan. Alle partijen die meer willen dan getuigen en de wereld vooral hun stralende gelijk willen tonen, weten dit. Oud-PvdA-leider Diederik Samsom kreeg niet voor niets warme gevoelens bij de “schoonheid van het compromis”.

    Dat betekent uiteraard niet dat je de huid niet zo duur mogelijk mag verkopen. Dat is niet alleen je goed recht, het is ook een verplichting tegenover je kiezers. Ze hebben het kruisje achter jouw naam gezet in de terechte veronderstelling dat je je aan de onderhandelingstafel niet bij de eerste bries laat wegblazen. Een geharnaste opstelling is alleszins gerechtvaardigd. Het mes mag op tafel. Breekpunten en ondergrenzen zijn de geurvlaggen, het signaal tot hier en niet verder.

    Niettemin moet je bereid zijn tot compromissen. Je programma is niet absoluut. Er zitten collega’s aan tafel, potentiële partners die van hun kiezers dezelfde opdracht mee hebben gekregen. Er moet dus onderhandeld worden, een vergelijk worden gevonden dat zoveel mogelijk recht doet aan alle betrokkenen.

    Breekpunten en ondergrenzen zijn de geurvlaggen, het signaal tot hier en niet verder

    Dat lukt alleen met vertrouwen en redelijkheid. De onderhandelende partijen moeten overtuigd zijn van elkaars goeder trouw. Als dat niet het geval is, kan de operatie beter meteen afgeblazen worden. Als Jan denkt dat Piet hem een loer wil draaien of niet serieus is, wordt het niks. Al zet je er 100 informateurs en verkenners op die zich de vingers blauw schrijven en zich een lamme tong praten.

    Hetzelfde geldt voor redelijkheid. Mag je van een onderhandelaar verwachten dat hij een compromis accepteert dat rakelings langs zijn ondergrens scheert? Een compromis waarvoor ook de partners hebben moeten inleveren. Dat hij bereid is te verdedigen bij zijn achterban omdat het het maximaal haalbare is? Omdat niet meedoen betekent dat je met je prachtige gelijk en schone handen in de zakken aan de zijlijn staat? Dat je de kans om andere idealen (deels) te verwezenlijken laat lopen omdat dit ideaal voorrang heeft? Kan natuurlijk maar dan zet je jezelf en je partij wel buitenspel.

    Tot zover de theorie, nu de praktijk.

    Heeft GroenLinks-leider Jesse Klaver wel of niet te goeder trouw onderhandeld? Heeft hij zijn partners de indruk gegeven dat met hem over het asielbeleid zaken konden worden gedaan? Als je de verklaringen van de andere partijleiders en de informateur leest, is dat het geval. Het compromis was binnen handbereik. Natuurlijk, dit is de afdeling spin en zwarte pieten dus enige onsjes zout zijn geboden. Toch, het verweer van Klaver was niet erg overtuigend. Toegegeven, conclusies trekken uit lichaamstaal is linke soep maar Klaver zat tijdens het debat onmiskenbaar aangeslagen in zijn bankje. Van zijn branie was niet veel meer over. Maar vooruit, het voordeel van de twijfel. Voorlopig nog geen reden om terug te komen op het oordeel van Mark Rutte van een paar weken geleden: “Klaver deugt”.

    Natuurlijk, dit is de afdeling spin en zwarte pieten dus enige onsjes zout zijn geboden

    In puncto redelijkheid liggen zijn kaarten slechter. Op het asiel-compromis zal vast en zeker het een en ander af te dingen zijn. En al die hoogleraren migratiebeleid zullen met hun kritiek ongetwijfeld het grootste studeerkamergelijk van de wereld hebben. Alleen, dit gaat over politiek, de echte wereld. Als de drie andere onderhandelaars en ook het overgrote deel van de Tweede Kamer, niet alleen rechts, dit een nette oplossing vinden, kun je er donder opzeggen dat je je hand overspeeld hebt. En als je af mag gaan op de reacties in de sociale media vindt een groot aantal GroenLinks-stemmers dit ook. Dat moet hem te denken geven.

    De formatie is na het intermezzo met Klaver weer terug bij af. Informateur Herman Tjeenk Willink gaat onverdroten verder met het zoeken naar een meerderheidskabinet. Een kabinet van de vaste drie, VVD, CDA en D66, met de ChristenUnie staat nu naar alle waarschijnlijkheid op de rol. Bij een vorige gelegenheid door Alexander Pechtold (D66) al in de aller-, allereerste fase om zeep geholpen, inclusief stevige schade aan de relatie met CU-leider Gert-Jan Segers. Interessant wordt wat Pechtold nu gaat doen. Heeft hij geleerd van het fiasco met GroenLinks of gaat hij zelf ook een “Klavertje” doen?

    1 REACTIE

    1. Onderhandelen over het welzijn van mensen is gevaarlijk. De Turkije deal is een crime. Je gaat een deal aan met een land dat toen nog een redelijke staat van beschaving had. Intussen is die beschaving afgegleden naar een dictatoriale staat, waar de mensenrechten van de eigen bevolking al geschonden worden, laat staan de rechten van de vluchtelingen daar.
      Dan wil je met mooie volkenrechtelijke regels deals aangaan met landen waar de burgerrechten nog beroerder zijn om de willen van het compromis. Je spreekt echter wel over het welzijn van mensen, die het al beroerd hebben.
      Wij kunnen comfortabel bakkeleien over regeltjes, maar die mensen zijn afhankelijk van het bulkend rijke westen.
      Zeker het rijke Saudi Arabië zou aan zijn moslim broeders een hand uit kunnen steken, jawel, maar dat doen ze niet, maar dat mag voor ons geen reden zijn om langs de kant te gaan staan.

    Comments are closed.