Jongere stemmers in vizier bij politici

    0
    614
    jongeren kiezers electoraat
    Bij de komende verkiezingen mogen ongeveer 850.000 kiezers voor het eerst naar de stembus

    Leestijd: 4 minuten.

    Waar PVV, SP, en 50PLUS onderling de slag aangaan om de gunst van de oudere kiezer, richten andere partijen hun pijlen op een ander interessant deel van het electoraat; de jongeren. De grote vraag blijft echter; gaan ze wel naar de stembus?

    “Je moet hem eigenlijk iets hoger houden, want anders kijken de mensen in je neusgaten”, adviseerde blogger Youssef Koukouh onlangs VVD-leider Mark Rutte over de stand van de selfie-stick. Een schaterlach bij de premier, die de populaire Koukouh in een interview het hemd van het lijf had gevraagd over zijn persoonlijke blogs (tekst gaat verder onder video).

    Rutte beloofde plechtig dat hij in de toekomst ook vaker de stick ter hand zal nemen om te vertellen over wat hij als minister-president allemaal meemaakt. “Ik neem nu wel eens een filmpje op om te vertellen wat ik ga doen op een reis naar het buitenland. Maar die zijn oersaai. Ik vind dit eigenlijk veel leuker.”

    Dat het VVD-campagneteam Rutte koppelt aan een jeugdidool is niet zo gek. Het gaat hier qua omvang om een interessant deel van het electoraat. Zo gaan er dit jaar ongeveer 850.000 jonge mensen voor het eerst naar de stembus en zou het aantal jonge stemmers (18-26 jaar) ongeveer 2 miljoen mensen tellen.

    Mentaliteit

    Een opluchting voor ‘ouderenpartijen’ PVV, SP en 50PLUS zal zijn dat deze groep stemmers het vaak nalaat de gang naar de stembus te maken. Volgens CBS-cijfers bleef bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 bijna een derde van de jongeren thuis. Terwijl het gemiddelde op 25 procent lag en ouderen tussen 55 en 65 jaar relatief (17 procent) het minst vaak vergaten te stemmen.

    Die mentaliteit onder jongeren is presentator Tim Hofman een doorn in het oog, reden waarom hij een actie is gestart om jongeren tussen de 18 en 25 jaar naar de stembus te krijgen. Samen met mede-initiatiefnemer Rutger de Quay richtte hij De Stembus 2017 op, omdat jongeren “een schop onder hun hol” nodig hebben wat dit onderwerp betreft.

    Ook Caesar Bast, voorzitter van de Nationale Jeugdraad, stelde onlangs dat als jongeren voor zichzelf willen opkomen, zij wel moeten gaan stemmen. “Net als veel andere landen, kampt Nederland met vergrijzing en een toenemende generatiekloof. De keuze voor Brexit in het Verenigd Koninkrijk legt pijnlijk bloot wat er kan gebeuren: 72 procent van de jongeren tussen de 18 en 24 jaar stemde voor ‘blijven’, maar straks moeten zij langdurig de gevolgen dragen van de keuze die de oudere generatie maakte om de EU te verlaten”, schreef Bast.

    Stemrecht

    Om de invloed van jongeren te vergroten op ‘beslissingen die hun toekomst bepalen’ pleit Bast ervoor jongeren al stemrecht te geven vanaf hun zestiende. Een krachtiger stem van jongeren wordt dan mogelijk op terreinen zoals leenstelsel, flexwerk, pensioenrechten en toegang tot de woningmarkt, aldus Bast.

    Oproepen en acties om jongeren naar te stembus te krijgen, zijn niet nieuw. In 2012 kwam de jongerenclub G500 met de zogenoemde Stembreker, een systeem dat een jonge stemmer inzicht gaf in zijn of haar coalitievoorkeur. Nadat alle voorkeuren binnen waren, gaf de Stembreker elke deelnemer een persoonlijk stemadvies.

    “Doordat zoveel jonge mensen niet deelnemen aan de politiek, gaat de representativiteit van het bestel verloren. Omdat de verhouding tussen jong en oud door de ontgroening en de vergrijzing al volledig naar de laatste helt, hebben ouderen het door de passiviteit van de jongeren volledig voor het zeggen. Zij besturen het land en maken de beslissingen, zonder corrigerend optreden van de komende generaties. Jongeren laten zich daardoor de kaas van het brood eten”, motiveerde een van de bedenkers van de Stembreker destijds het initiatief.

    Hoax

    En ook nu, in de aanloop naar de verkiezingen, proberen jongeren de eigen agenda in de schijnwerpers te krijgen, soms op ludieke wijze. Zo meldde het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) mee te zullen doen aan de verkiezingen. Het bleek hier uiteindelijk te gaan om een hoax, waarmee de scholieren naar eigen zeggen aandacht wilden vragen voor problemen in het onderwijs.

    Ook tv-programma EditieNL besteedt elke maandag tijd aan scholieren die voor het eerst mogen stemmen in het item ‘De Klas Kiest’. Deze week ging PvdA-leider Lodewijk Asscher langs bij leerlingen van het ROC Mondriaan in Den Haag, om hun vragen te beantwoorden. Een groot deel van de leerlingen liet na afloop weten dat er een kans bestaat dat ze op hem stemmen en mogelijk geldt dat ook voor een deel van de kijkers. Dat indachtig brengen later ook nog Alexander Pechtold (D66), Jesse Klaver (GroenLinks) en Mark Rutte een klassenbezoek.

    (tekst gaat verder na video)

    Ook GroenLinks probeert jongeren aan zich te binden, bijvoorbeeld met een campagnefilmpje waarin een gevecht te zien is tussen Geert Wilders en Jesse Klaver. In de stijl van de oude Pokémon.

    “Jesse got 23 zetels for winning!”

    Klaver is sinds mei 2015 leider van GroenLinks. Destijds 29 jaar, was hij de jongste fractievoorzitter in de parlementaire geschiedenis. Hij begeeft zich nadrukkelijk onder jongeren. En dat is ook niet zo gek, want GroenLinks heeft grote aantrekkingskracht op deze groep.

    In 2015 onderzocht onderzoeksbureau Ipsos het stemgedrag van jongeren tot 34 jaar bij de Provinciale Statenverkiezingen. Partijen die relatief veel stemmen trokken in deze leeftijdscategorie waren SGP/ChristenUnie, D66, VVD en ook GroenLinks. Van alle stemmen die de partij toen binnenhaalde, was 30 procent afkomstig van deze jongeren. En dat toen allemaal onder leiding van de toen 60-jarige Bram van Ojik. Bij de komende verkiezingen is Klaver de helft zo oud, dus dat belooft wat voor de partij.

    Uit een recente studie van onderzoeksbureau Kantar blijkt de PVV van Geert Wilders op dit moment de populairste partij onder jongeren tussen 18 en 25 jaar. Van hen zegt 21 procent op de PVV te gaan stemmen. Erna volgt GroenLinks, met 7 procent.