Kan een gekozen burgemeester zijn partij wel verlaten?

    6
    368

    Leestijd: 2 minuten.

    De VVD heeft het maar moeilijk. De peilingen zijn al niet al te best, allerlei proefballonnetjes die ze oplaat worden onmiddellijk afgeschoten en nu heeft ook nog eens burgemeester Marco Out van Assen zijn lidmaatschap opgezegd. Out was al tientallen jaren lid van de VVD. En uitgerekend in de week waarin de partij in Den Bosch haar feestelijke najaarscongres organiseert, laat deze liberale diehard weten dat hij vertrekt. Uit onvrede met de koers van de partij.

    Het voorstel van fractievoorzitter Klaas Dijkhoff om in probleemwijken harder te straffen dan elders druiste volledig in tegen het rechtsgevoel van Out. Ook Dijkhoffs suggestie om tijdens de sinterklaasweken demonstraties maar te verbieden, viel slecht bij de Assense burgemeester. “De vrije meningsuiting is voor mij een heel belangrijk grondrecht,” schrijft hij in een verklaring. Een beperking van demonstratierechten was voor hem dan ook ‘de spreekwoordelijke druppel’.

    Met de opstelling van de VVD-senatoren in het burgemeestersdebat van afgelopen week had Out eveneens grote moeite.  “Het gemak waarmee de burgemeesterskroonbenoeming deze week na politiek handjeklap is gesneuveld vind ik onthutsend.”

    Nu is Out, net als al zijn huidige collega’s, door de Kroon (regering) benoemd, na een voordracht van de gemeenteraad. In de bestaande procedure wordt in de eerste plaats gekeken naar bestuurlijke capaciteiten van de kandidaat, naar diens talent om bevolkingsgroepen te verbinden etc. Straks komt er waarschijnlijk een andere manier om burgemeesters aan te wijzen. Heel wat partijen, mogelijk een Kamermeerderheid, zijn voorstander van de door de bevolking gekozen burgemeester. Stel dat deze partijen hun zin krijgen, hoe moet het dan in de toekomst als een burgemeester zijn partij verlaat?

    De politieke kleur van een burgemeester speelt op dit ogenblik, zeker formeel, geen enkele rol. Maar als de inwoners van een gemeente mogen gaan bepalen wie hun eerste burger wordt, zal dat veranderen. Burgemeesters worden dan veel meer politici, bij wie hun partijlidmaatschap een belangrijke factor is. En dus een doorslaggevende reden om op iemand te stemmen. Pleegt een burgemeester die zich in zijn verkiezingscampagne als VVD’er (of PvdA’er, of D66’er, of wat dan ook) heeft gepresenteerd straks geen kiezersbedrog als hij zijn partij verlaat?

    Natuurlijk komt het ook regelmatig voor dat Kamerleden tijdens de rit uit hun fractie en partij stappen en voor zichzelf beginnen. Ook dan kan iemand die op hen gestemd heeft zich bekocht voelen. Zo’n kiezer heeft echter nooit alleen op een kandidaat gestemd, maar ook op een partij. De keus voor die partij blijft staan.

    Maar wie in de toekomst op een burgemeesterskandidaat heeft gestemd die zijn partijlidmaatschap tussentijds opzegt, kan zich niet met die gedachte troosten. Hij (of zij) meende een VVD’er te kiezen, en dan blijkt dat iemand te zijn die met die partij niets meer te maken wil hebben. Kan zo’n burgemeester onder die omstandigheden dan wel blijven zitten? Hebben D66, PVV, FVD, SP en andere voorstanders van de gekozen burgemeester hier eigenlijk wel goed over nagedacht?

    6 REACTIES

    1. Waarom zou een (op persoonlijke titel) gekozen burgemeester zijn/haar partij niet kunnen verlaten? Ik zie hier de logica niet van in. Me dunkt dat dat juist makkelijker kan dan nu. Met de huidige manier van benoemingen weet zo’n Out zeker dat hij niet herbenoemd wordt, met een verkiezing kan de bevolking van Assen best beslissen dat ze tevreden met hem zijn, ook al is hij geen lid van een partij. Partijlidmaatschap zou irrelevant kunnen zijn, al zal het voor sommige kiezers vast wel een rol spelen.

    2. Zover mij bekend worden volksvertegenwoordigers gekozen op persoonlijke titel en ook de burgemeester (officieel benoemd, maar gekozen in achterkamertjesoverleg). Wanneer volksvertegenwoordigers (gemeente, provincie, landelijk) van mening veranderen en zich onvoldoende kunnen vinden in het standpunt van de partij waar zij lid van zijn, is het juist dat zij opstappen met behoud van hun functie. Dat geldt wat mij betreft ook burgemeesters. Volksvertegenwoordigers zijn er voor het volk en niet voor de partij, dat geldt ook burgemeester.

    3. Het grote voordeel van een benoemde Burgemeester is dat hij, anders dan gekozen vertegenwoordigers, ten alle tijden boven de partijen kan staan. Ik zie dan ook geen enkel probleem als deze man zich loswurmt uit de beerput van de VVD, of iemand anders uit een andere beerput.
      Ik ben dan ook zeker geen voorstander van een gekozen Burgemeester. Kijk maar naar mevrouw Halsema, die, los van het juk van de dogma’s van haar partij, nu opeens wél zinnige dingen zegt.

      Valt wel op dat veel babyboomers opeens ‘gewetensbezwaren’ krijgen over o.a. migratieproblematiek. Wordt dan ook tijd dat deze groep uit de politiek verdwijnt, zodat er ruimte ontstaat voor realisten

    4. de burgemeester zal toch altijd om zijn kwaliteiten worden gekozen. Los van politieke signatuur.
      Dan maakt het ook niet uit of hij die stroming de rug toekeert.

      Behalve als de burgemeester door een politieke meerderheid naar voren wordt geschoven.
      Maar dat zal zelden voorkomen, want er zijn nauwelijks gemeentes meet een absolute meerderheidspartij.

      • Ik help het je hopen dat burgemeesters op grond van hun kwaliteiten zullen worden genomen. Om aan te nemen dat dat ook nog eens altijd zal gebeuren, lijkt me rijkelijk optimistisch.

    Comments are closed.