Komt er een Rutte-3, en zo ja met wie?

    1
    574

    Leestijd: 4 minuten.

    “Duizend euro voor werkend Nederland, niet morrelen aan de hypotheekrenteaftrek en geen geld meer naar de Grieken. Laat ik daar volstrekt helder over zijn: ik zeg daar sorry voor.” Het mea culpa, twee maanden geleden, kwam van Mark Rutte. Tegelijk zei de liberale voorman opnieuw de VVD-lijst te willen aanvoeren én dat hij opnieuw vol gaat voor het premierschap. Maar komt er ook een Rutte-3?

    Dat de liberalen Rutte wederom als aanvoerder de strijd insturen, is logisch. In de vorige twee edities boekte de VVD-voorman spectaculaire zeges. Eerst werd gedoodverfd premier Cohen met een cruciale 1 zetel geklopt, daarna rekende de liberaal af met toenmalig ‘new kid on the block’ Diederik Samsom (41-38).

    Het mea culpa van Rutte, zijn optreden bij Zomergasten en de boodschap dat hij zich wil inzetten voor ‘de stille meerderheid’ in Nederland hebben hem geen windeieren gelegd. In de peilingen liet hij onlangs Geert Wilders weer achter zich, terwijl de PVV virtueel zeer lang de grootste partij van Nederland was.

    Glazen bol

    Maar, komt er dan een Rutte 3? Die kans lijkt aanzienlijk. Eerlijk is eerlijk: in de glazen bol kijken is natuurlijk ondoenlijk. Maar laten we afgaan op wat er nu op tafel ligt. Aannames maken op basis van de huidige stand van zaken dus.

    De PVV doet het nog steeds goed (26 zetels gemiddeld in de peilingen), maar is hopeloos geïsoleerd. Zelfs als Wilders de grootste partij wordt, lijken andere partijen zich van hem af te keren. Want hoewel de VVD de PVV formeel niet uitsluit als partner, zei Rutte eerder dat hij een groot aantal punten in het PVV-verkiezingsprogramma beschouwt als een bedreiging voor de rechtsstaat.

    Bij het CDA kijken ze wel twee keer uit voordat ze opnieuw met Wilders in zee gaan. De gedoogconstructie die de christendemocraten eerder met de PVV aangingen, leidde bijna tot een schisma in de partij. Niet zo gek dat Sybrand Buma al heeft gezegd niet met Wilders in zee te gaan, zolang hij aanvoerder van het CDA is.

    De PvdA lijkt een historisch pak slaag te gaan krijgen. In de peilingen houden de sociaal-democraten nog 12 zetels over van het resultaat in 2012. Een verlies van 26 zetels dus. Dat betekent dat ongeveer 1,7 miljoen stemmers de partij de rug hebben toegekeerd in de afgelopen vier jaar. Voor Samsom, Asscher of Monasch ligt een bijkans onmogelijke klus op tafel om hen opnieuw te bekoren.

    Brug te ver

    De SP van Emile Roemer maakt weinig indruk. Vier jaar geleden 15 zetels, nu virtueel hetzelfde aantal. Bovendien lijkt de partij hopeloos geïsoleerd. ‘Over links’ is onmogelijk. Daarvoor is de PvdA te klein en bovendien onwelwillend. Dus moet de SP ‘naar rechts’ kijken. Bij de vorige verkiezingen sloot de SP de PVV uit, een samenwerking lijkt ook nu niet voor de hand te liggen. Combinaties met VVD, D66 en CDA zijn op lokaal niveau tot stand zijn gekomen, maar dat lijkt landelijk absoluut een brug te ver.

    Dan blijven over: VVD, D66 en CDA. In de peilingen hebben deze partijen samen gemiddeld nu 57 zetels. Als zij in de campagne bewust sturen naar een samenwerking, dan zouden kiezers hen mogelijk over de magisch grens van 75 kunnen tillen. Maar ook als minderheidskabinet lijken er goede kansen te liggen.

    En dat heeft met name te maken met het feit dat de drie partijen als sterkste uit de afgelopen Provinciale Statenverkiezingen zijn gerold. De VVD heeft 13 zetels in de Senaat, het CDA 12 en D66 10. Daarna volgen PVV en SP met allebei 9 zetels.

    Blazoen

    De PvdA heeft er zelfs nog eentje minder in de Eerste Kamer: 8. Ook om die reden lijkt niemand straks op de sociaaldemocraten te zitten wachten. Bovendien zal de partij zelf ook naarstig op zoek gaan naar de oppositierol om het aangetaste blazoen een beetje proberen op te poetsen. Een beetje braaf gaan zitten gedogen past daar natuurlijk niet bij.

    Maar terug naar VVD, CDA en D66. Deze drie kunnen in de Senaat dus in elk geval tot 2019 leunen op een zeer comfortabele en stevige basis van 35 zetels. Je zou toch denken dat dit enkele feit alleen al hen onherroepelijk in elkanders armen zal drijven. Een meerderheid in de Senaat is namelijk nooit ver weg.

    50PLUS van Henk Krol maakt de laatste tijd een flinke opmars in de peilingen, maar heeft met slechts 2 zetels in de Senaat een minder goede uitgangspositie aan de onderhandelingstafel.

    GroenLinks dan? Jesse Klaver heeft de partij virtueel opgestuwd naar de zesde plek, met gemiddeld zo’n 13 zetels in het parlement. Belangrijker: in de Eerste Kamer bezetten ze liefst 4 stoelen, genoeg dus om VVD, CDA en D66 aan een meerderheid te helpen. Een samenwerking kan betekenen dat Klaver zich een prachtige rol toe-eigent als ‘het sociale geweten’ van Rutte-3. GroenLinks kan het centrum-rechtse kabinet in toom houden door aanvullende eisen te stellen aan nieuwe wetgeving. Electoraal kan die rol natuurlijk zeer goed uitpakken voor de partij. Bovendien loopt GroenLinks al jaren warm voor regeringsdeelname.

    Vrienden

    Maar wat nu als D66 liever zélf de progressieve factor is in een nieuw kabinet en dit GroenLinks niet gunt? In dat geval zou het zomaar kunnen dat Rutte zal willen terugvallen op zijn voormalige constructieve vrienden: de C3. Oh nee, D66 was één van die drie, maar maakt dan natuurlijk zelf deel uit van het kabinet. Dus wat houden we dan over? Juist: de C2. Samen goed voor ongeveer 10 zetels in de Tweede Kamer. Maar, belangrijker: 5 zetels in de Eerste Kamer. Dat geeft dus een mooie, ruime en veilige aanvulling naar 40, waarmee dwarsliggen door eventuele dissidenten in eigen gelederen afgedekt is.

    Een aanvulling bovendien die voor het christelijke CDA vanzelfsprekend zeer welkom is. En dat het centrum-rechtse kabinet enige conservatieve trekjes krijgt, daarvan zullen Rutte (-3!) en Pechtold (vice-premier!), echt niet wakker liggen.

    (Dit artikel is een bewerking van een artikel dat vorig jaar al verscheen)

    Bekijk hier het volledige overzicht van alle peilingen

    Volg Frontbencher op twitter

    Like Frontbencher op Facebook

    1 REACTIE

    1. D66 heeft in 2003-2006 gezien wat er gebeurt als zij als enige progressieve partij deelneemt aan een VVD/CDA regering… 3 zetels… Dat gaat niet weer gebeuren.

    Comments are closed.