Leiderswisseling is altijd een gok

    9
    507

    Leestijd: 2 minuten.

    Als een voetbalclub slecht draait, wordt al snel de trainer vervangen door een andere. Af en toe helpt dat, vaak blijven de resultaten nadien ook beroerd. Bij politieke partijen gebeurt hetzelfde. Na zware verkiezingsnederlagen en/of desastreuze peilingen treedt de politiek leider af en komt er een nieuwe. Soms zorgt dat inderdaad voor een langdurige positieve omslag (Jesse Klaver die in 2015 aantrad bij GroenLinks, Alexander Pechtold die in 2006 lijsttrekker werd bij D66). Maar het komt ook voor dat het resultaat geheel uitblijft of zelfs negatief is, zoals toen Lodewijk Asscher in 2016 Diederik Samsom verdrong als PvdA-leider. Nadat Mark Rutte in 2006 VVD-leider was geworden, waren de uitkomsten aanvankelijk trouwens ook niet om over naar huis te schrijven.

    Een leiderswisseling in de politiek is een gok. De oude nummer 1 zit al lang op zijn plek, de kiezers lopen weg, het gevoel ontstaat dat het tijd wordt voor nieuw bloed, er staan één of meer frisse gezichten klaar die bulken van de ambitie om het over te nemen, dus vooruit dan maar.

    Wat je vaak ziet is een tijdelijke opleving. Toen Job Cohen in 2010 PvdA-leider werd, steeg de partij spectaculair in de peilingen. Na de komst van Lilian Marijnissen bij de SP vertoonden de opiniepeilingen eventjes een opgaande lijn. Maar met Cohen als lijsttrekker haalde de PvdA in 2010 uiteindelijk minder zetels dan ze er onder Wouter Bos had gehad. En de SP is er inmiddels in de polls onder Marijnissen nauwelijks beter aan toe dan onder Emile Roemer.

    Als er in een partij niet meer verandert dan een leiderswisseling hebben de kiezers dat snel door. Als er sprake is van een electoraal herstel, ligt dat meestal niet alleen aan de leider. De wederopstanding van de PvdA in 2003 had (behalve met het vlotte optreden van Bos) te maken met de ineenstorting van de LPF. Dat de VVD onder Rutte succes begon te boeken, was vooral het gevolg van het uitbreken van de economische crisis in 2008, wat de partijleider kans bood af te geven op het zittende kabinet. Blijft alles min of meer bij het oude, zoals bij de PvdA toen Asscher Samsom opvolgde of bij de SP na de komst van Marijnissen, dan zal de jubel over de nieuwe eerste man (of vrouw) snel verstommen.

    Bij D66 lijkt zelfs het tijdelijke effect uit te blijven. Rob Jetten heeft deze week het roer in die partij overgenomen van Alexander Pechtold. Dat gebeurde dinsdag. Toch heeft de leiderswisseling volgens de wekelijkse peiling van Maurice de Hond nog geen enkele uitwerking gehad. D66 stond bij De Hond op 10 zetels verlies en dat staat de partij, vijf dagen na het aantreden van Jetten, nog steeds. Volgens de opiniepeiler kan hij maar het beste snel het kabinet laten vallen om zijn eigen toekomst veilig te stellen.

    Natuurlijk, het gaat slechts om één poll, waarvan de betrouwbaarheid nog maar afgewacht moet worden. En bovendien: peilingen zijn dagkoersen, volgende week zijn ze wellicht totaal anders. Maar zou niet toch hier en daar in de D66-top al het nerveuze vermoeden beginnen te rijzen dat de vervanging van Pechtold door Jetten wel eens een misgok kan zijn geweest ?

    9 REACTIES

    1. Bij Maurice de Hond staat D66 altijd veel lager in de peilingen dan bij andere opiniepeilers, en dit getal blijft weken achtereen “de laatste peiling”. Iedere andere peiling wordt binnen maximaal 5 dagen weer verdrongen door de veel lagere van De Hond. Hij heeft het trouwens zelden bij het rechte eind gehad, gelukkig maar.

      • Maakt u zich geen zorgen. D66 zal echt niet verdwijnen. En de peilingen per partij zijn bij de peilers niet zo interessant, want die wordt bepaald door hun doelgroep. het gaat vooral om de trends die elke peiler laat zien. Die verschillen veel minder. Voorbeelden: GL staat tussen 14 en 19, maar alle peilers laten groei zien. En FvD staat tussen 9 en 14, maar geen enkele peiler laat een groei zien. Dergelijke ontwikkelingen zeggen veel meer dan de afzonderlijke zetelaantallen.

        • Natuurlijk: peilingen verschillen. Je moet naar het verloop kijken. De overeenkomstige lijn die zij gezamelijk hebben, dan kan je de gemeenschappelijke trend waarnemen toch? ?
          Welnu die gemeenschappelijke curve gaat bij allen voor D66 (zwaar) naar beneden. Daar hoef je geen ‘wetenschapper’ voor te zijn om dat te zien. Zelfs een kind kan dat.
          U kletst dus maar wat.
          D66 is momenteel gewoon zwaar op z’n retour. Da’s de waarheid – ook al bevalt u dat niet. Overigens logisch. Want wat wil je. D66 schaft tenslotte het referendum zelf af. De kiezers die voor democratische vernieuwingen zijn haken nu af. ?

          • Een neergaande lijn staat nog niet gelijk met verdwijnen. En die neergaande lijn ontkent inderdaad niemand, het wellicht te verwachten verdwijnen is een interessant discussiepunt.
            U vindt mijn bijdragen “geklets”, want een kind zou hetzelfde zeggen. Ik zou u willen vragen om dergelijke kwalificaties voortaan achterwege te laten. U mag mij diskwalificeren, ik ben het van u gewend, maar u beschuldigt indirect de vraagstelster van het stellen van een kinderlijke vraag.
            Een inhoudelijke aanvulling was constructiever geweest.

            • Zo…
              U vindt u eigen manier hoe u op anderen reageert hinderlijk?
              Misschien een goed idee het zelf te laten?
              Dan doe ik vanzelf met u mee…

            • Overigens: nu ik uw reactie opnieuw lees, u vergist zich hier weer eens schromelijk (?) De vraagstelster beantwoord ik namelijk helemaal niet – mijn reactie is immers onder die van u geplaatst – (kijk maar eens goed), ik beantwoord dus alleen uw antwoord op de ‘inhoudelijkheid’.
              U verdraait hier weer – zoals altijd – de feiten. U moet die mevrouw er niet bijhalen, een kind kan in de peilingen zien dat UW geruststelling m.b.t. D66 onwaar is. Daar alleen had ik het over. Dat ziet iedereen, vandaar haar ongerustheid.
              Alleen u ziet het niet..
              Conclusie: U blijft dus doorgaan met circelvormige antwoorden en het verdraaien van feiten. ‘T is dus pathologisch…
              Ach…

            • U reageert op mij en niet op de vraagstelster, o.k., ik had het niet zo direct uit uw woorden begrepen. Geeft niets en trek het u niet aan. Ik vermaak me hier evengoed kostelijk.

    2. Misschien dat het tijd wordt om onder ogen te zien dat partijen als CDA, ook een grote verliezer volgens de peilingen, en D66 van het politieke toneel verdwijnen. Hiervoor in de plaats komen Forum voor Democratie en de Partij voor de Dieren.
      En het lijkt me beter dat de drie linkse partijen overwegen om samen te gaan onder 1 naam.
      Het CDA is in de jaren zeventig van de vorige eeuw ook uit 3 partijen ontstaan.
      Zo wordt de politiek in Nederland weer wat overzichtelijker.

    3. Ook bij dit artikel vraag ik me af, gaat het nu om de verpakking, of om de inhoud? Ik vind het artikel, eerlijk gezegd van een Goede tijden; Slechte tijden gehalte. Maar gelukkig worden wij door een zeer prangende vraag wel kritisch aan het denken gezet: Maar zou niet toch hier en daar in de D66-top al het nerveuze vermoeden beginnen te rijzen dat de vervanging van Pechtold door Jetten wel eens een misgok kan zijn geweest ? Ik lig er ook helemaal waker van hoe het bij andere partijen gelopen is Wat als Mark, Rita niet had verslagen? Of er bij GroenLinks een vrouwelijke Jesse was opgestaan en met de mannelijke Jesse de strijd had aangebonden? Of als bij de Partij voor de dieren een mannelijke Marianne was opgestaan en de vrouwelijke Marianne van de troon zou hebben gestoten? Ik raadpleeg regelmatig het orakel van Delphi, maar die geeft steeds minder uitkomst in de toestand van Nederland.

    Comments are closed.