Merkels opvolgster gooit handdoek in de ring

    1
    378

    Leestijd: 3 minuten.

    De politieke crisis in de Duitse deelstaat Thüringen heeft haar eerste prominente slachtoffer geëist. De gedoodverfde opvolgster van Bondskanselier Angela Merkel treedt af als partijleider van de grootste Duitse regeringspartij CDU. Annegret Kramp-Karrenbauer (AKK) heeft tevens aangekondigd niet als lijsttrekker aan te treden bij de Bondsdagverkiezingen van volgend jaar.

    Kramp-Karrenbauer stelde maandagochtend het partijbestuur van de christendemocraten op de hoogte van haar besluit. Ze zal haar functie al partijvoorzitter waarnemen tot de CDU een opvolger heeft gevonden. Op verzoek van Merkel blijft ze wel aan als minister van defensie.

    Het aftreden van Kramp-Karrenbauer komt niet als een volslagen verrassing. De voormalige minister-president van de kleine deelstaat Saarland was in december als favoriete kandidaat van Merkel in december 2018 gekozen tot partijvoorzitter en daarmee ook de politiek leider van de christendemocraten.

    Ondanks een redelijke start slaagde ze er niet in uit de schaduw te treden van de Bondskanselier. Merkel bleef de overheersende figuur. AKK bleek niet in staat in haar rol te groeien en verloor gaandeweg aan statuur, gezag en steun. Niet alleen in de partij maar ook bij Merkel.

    De crisis in Thüringen waar de CDU met de extreem-rechtse Alternative für Deutschland (AfD) een normaal gesproken kansloze liberaal tot premier koos, werd haar tenslotte fataal. Kramp-Karrenbauer had de partijgenoten in Thüringen gewaarschuwd niet in te gaan op de doorzichtige ouvertures van de AfD. Dat werd in de wind geslagen. Ook haar pogingen om de dwaallichten tot de orde te roepen hadden niet de gewenste uitwerking. Er was een machtswoord van Merkel nodig om deze weer enigszins in het gareel te krijgen.

    Het optreden van de Thüringse CDU en liberale FDP geldt als een taboebreuk. Na de nazi-jaren kende de politiek één absoluut gebod: democratische partijen werken onder geen beding samen met extreemrechts. In Thüringen hebben CDU en FDP dit gebod met voeten getreden. De reden? Ze wilden een linkse minderheidsregering verhinderen.

    Daarin zijn ze geslaagd, althans voorlopig. Maar tegen een forse prijs: een crisis niet alleen in de oostelijke deelstaat maar ook bij de landelijke CDU en FDP. Zij waren niet in staat gebleken het gekluns in Thüringen te voorkomen. Het werd gecorrigeerd maar de imagoschade laat zich niet zomaar wegpoetsen. De AfD kon uit volle borst victorie kraaien.

    De opvolging van AKK wordt, behalve een gevecht over de opvolging van Merkel, een strijd over de toekomstige koers. De opkomst van de AfD is volgens de rechtervleugel van de CDU het gevolg van Merkels keuze voor het politieke midden. Daarmee had ze de traditionele rol van de CDU als bewaker van de rechterflank prijs gegeven.

    Dat wreekte zich bij de vluchtelingencrisis van vijf jaar geleden. Merkels ‘Wir schaffen das’  werd alom geprezen maar niet door grote delen van haar eigen partij. Dat gaf de AfD de wind in de populistische zeilen en de partij wist veel  conservatieve kiezers weg te halen bij de CDU.

    Het wordt nu interessant te zien wie zich melden voor het partijleiderschap. Twee namen die onmiddellijk de ronde deden zijn van uitgesproken tegenstanders van Merkels koers. Friedrich Merz is een oude rivaal van de Bondskanselier en werd in december 2018 nipt verslagen door AKK.

    De ander is Jens Spahn, de jonge en succesvolle minister van gezondheid. Hij werd bij de verkiezing van 2018 met ruime afstand derde en zou nu hogere ogen gooien.

    Als mogelijke compromiskandidaat, en aanvaardbaar voor de aanhangers van Merkel, zou Armin Laschet in de running zijn. Hij is de minister-president van de grootste en belangrijkste deelstaat Noordrijn-Westfalen.

    Intussen moet het belangrijkste land van Europa ook geregeerd worden. Die regering van CDU en de sociaaldemocratische SPD is een moeizaam verstandshuwelijk van twee zwaar aangeslagen partners. Want de CDU mag nu in een dubbele crisis, over opvolging en koers, verkeren, met de SPD gaat het al jaren bergafwaarts. De sociaaldemocraten hebben onlangs maar liefst twee nieuwe partijleiders gekozen maar dat heeft de partij nog niet geholpen. De SPD, ooit goed voor ruim 30 procent, schommelt in de peilingen rond de 14 procent. Alleen de angst voor vervroegde verkiezingen houdt de voortstrompelende coalitie op de been.

    1 REACTIE

    1. Dat Merkel de Duitse ‘haviken’ die bij de ECB uit onvrede met Draghi’s beleid weggelopen zijn – ja dat alleen geeft toch wel wat aan – het zijn er ondertussen geloof ik zelfs drie in getal, 3 Duitse ECB-directeuren (!) – heeft vervangen door een ‘duif’ die met de Zuid-Europese wind meewaait, om het rentebeleid negatief te houden…
      Dat zal niet helpen.
      M.i. is de premier van Beieren – een CSU’er – wellicht een redelijk ‘rechts’ alternatief. Maar hoe het ook zij… Een Francaise is monetair de baas, geen Duitser. Die macht is buiten het land geplaatst. En ook de Duitse pensioenfondsen lijden zware schade onder het beleid dat sparen straft en schulden maken beloont.
      Vroeger had het zuiden de mogelijkheid de munt te devalueren. Nu doet ze dat via het rentewapen. Daar kan geen ‘rechtse’ CDU’er tegenop. Of CSU’er. Zuid Europese duiven schuiven in meerderheid bij de ECB immers de rente op staatsleningen naar beneden. Hoe anders kunnen zij hun uitgavenpatroon overleven? Door te hervormen? Later met pensioen te gaan? Zelfs Macron heeft dat van de gele hesjes verloren. Blijft over: een strenger immigratiebeleid… En in Europa doorgaan zoals nu. ‘T zal er voor de CDU niet makkelijker op worden, vrees ik.

    Comments are closed.