Mugabe verwoestte zijn eigen land

1
113

Leestijd: 3 minuten.

Dictators heb je in alle gewichtsklassen. In de buitencategorie vinden we het helse kwartet Hitler, Stalin, Mao en Pol Pot. Die zijn op alle fronten, massamoord, verwoesting en historische schuld, niet te kloppen. Maar daaronder wordt het dringen. Daar zitten de zwaar- en middengewichten van wie het lastiger is vast te stellen wie de ergste is.

Robert Mugabe die donderdag op 95-jarige leeftijd overleed in een ziekenhuis in Singapore, was zonder meer een zwaargewicht. Toen Zimbabwe in 1980 onafhankelijk werd, gold het als één van de juwelen van Afrika. De Britse kolonisatoren hadden ongetwijfeld van alles fout gedaan, maar ze droegen een redelijk welvarend land over. Na 37 jaar Mugabe was het een puinhoop.

De carrière van een dictator in de derde wereld begint soms veelbelovend. Hij heeft zijn sporen verdiend in het verzet tegen de koloniale overheersing. In de eerste regeringsperiode brengt hij, voortbouwend op de koloniale erfenis, vaak nog iets positiefs tot stand.

Mugabe

Onderwijs, gezondheidszorg zijn met name de terreinen waar hij op scoort. In die fase bouwt hij vaak ook internationaal enig krediet op. Hij geldt in bepaalde kringen soms zelfs als staatsman. Dat stijgt hem in de meeste gevallen naar het hoofd. En dan gaat het fout.

Aanvankelijk nog geleidelijk met het manipuleren van verkiezingen, het uitschakelen van kritische media en het buiten spel zetten van de oppositie. Dat stadium duurt een paar jaar. En opeens gaat het snel. Voor je het weet zit hij op de glijbaan naar de dictatuur. Met alle kenmerken van dien: volle gevangenissen, moord, plundering, zelfverrijking. Allemaal ten koste van de eens florerende economie. En van de bevolking natuurlijk.

Zo is het ook met Mugabe gegaan. Het redelijk veelbelovende begin duurde misschien drie jaar. Daarna ging hij los. Hij begon met het uitschakelen van een oude strijdmakker en rivaal, Joshua Nkomo. Dat ging gepaard met een bloedbad onder diens stamgenoten, want zoals zo vaak in de Afrikaanse politiek speelt stamverwantschap een grote rol. Naar schatting 20.000 mensen werden afgeslacht door een speciale in Noord-Korea opgeleide eenheid. Nkomo overleefde maar at voortaan in de schaduw van zijn oude vriend genadebrood.

Na deze slachtpartij was Mugabe alleenheerser. En alles en iedereen die zijn macht aan banden hadden kunnen leggen, ruimde hij uit de weg. Voor een onafhankelijke rechtsspraak, vrije pers, vakbeweging en oppositie was geen plaats meer in zijn Zimbabwe.

Een dictator bemoeit zich uiteraard ook met de economie. Hij heeft namelijk overal verstand van. Mugabes bemoeienis was catastrofaal. In één van de rijkste landen van zuidelijk Afrika heerste regelmatig hongersnood. De zondebokken waren snel gevonden: de blanke boeren. Het dieptepunt was de terreurcampagne waarmee de meesten van hun land werden verjaagd. Hun boerderijen kwamen in handen van ‘vrijheidsstrijders’, dat wil zeggen trawanten van Mugabe. Dat de landbouw daarna vrijwel volledig instortte, nam men op de koop toe.

Een dictator is ook vaak verslingerd aan de geldpers. Die draaide onder Mugabe op volle toeren. Het resultaat was een inflatie van astronomische omvang, volgens sommige schatting meer dan een miljoen procent. Dat cijfer werd het symbool van de financiële, economische en sociale kaalslag die Mugabe heeft aangericht. Zimbabwe als staat bestond daarna nog alleen in naam. Er was vrijwel niets dat nog werkte. Ruim een miljoen Zimbabweanen namen de benen, vooral naar Zuid-Afrika.

Het spreekt voor zich dat de dictator en zijn kliek daar geen last van hadden. De plundering ging in hoog tempo verder en kreeg een gezicht: dat van Grace Mugabe. De ruim 40 jaar jongere tweede vrouw van de dictator was zo’n goede klant van het Italiaanse modehuis Gucci dat ze Gucci Grace werd genoemd. Grace werd de femme fatale achter de oude, dementerende tiran en had met zijn zegen zelf ambities voor de troon.

Zover is het niet gekomen. Er waren andere trawanten met dezelfde ambitie en zij hadden bovendien de steun van het leger. Twee jaar geleden viel na een coup het doek voor het  grootheidswaanzinnige echtpaar. Niet dat Zimbabwe onder het nieuwe regime beter af is. Mugabes opvolger Emmerson Mnangagwa heeft als bijnaam ‘de krokodil’. En die heeft hij niet verdiend dankzij opvallende humanitaire eigenschappen.

 

 

1 REACTIE

LAAT EEN REACTIE ACHTER (maximaal 200 woorden per reactie)

Please enter your comment!
Please enter your name here