Muur, muurtje, hek of toch niks?

    0
    236

    Leestijd: 4 minuten.

    De Democraten en Republikeinen hebben in het Huis van Afgevaardigden een ‘voorlopig’ akkoord over de Muur aan de grens met Mexico gesloten. Voorlopig, omdat het akkoord ook nog door de Senaat moet, en vooral, omdat de president zijn handtekening nog moet zetten.

    De deal moet voorkomen dat vrijdag grote delen van de overheid weer ‘op slot’ gaan. De begroting moet voor de bouw van Trumps Muur het benodigde geld vrijmaken. En als de president het akkoord niet tekent, gaan veel overheidsloketten weer dicht. Honderdduizenden ambtenaren zitten dan net als een aantal weken geleden thuis met onbetaald verlof of moeten werken zonder salaris te ontvangen.

    En de hamvraag is dus nu: tekent-ie wel of tekent-ie niet? Dat is een groot, eigenlijk onoplosbaar dilemma voor de president.

    Op het eerste gezicht ben je geneigd te zeggen dat hij niet kan tekenen. Het akkoord trekt maar 1,4 miljard dollar uit voor de Muur.  Dat is nog geen kwart van de 5,7 milard die Trump heeft geeist. Bijgevolg wordt de muur hooguit een kwart van de voorgenomen lengte: 88 km ipv ruim 320. Voor een man die in het groot denkt, althans in aantallen, moet dit onacceptabel zijn. Met dit bedrag kan hij een muurtje, geen Muur bouwen.

    Die Muur is zoiets als de heilige graal voor Trump. Het was in 2016 een van de belangrijkste, zo niet het belangrijkste, punten van zijn verkiezingsprogramma. De Muur moest de horden ‘verkrachters, dieven en moordenaars’ tegenhouden die vanuit het zuiden het land dreigden binnen te dringen. Dat die dreiging op zijn minst overdreven was, – verreweg de meeste illegale migranten komen binnen op een visum en blijven -, deed niet ter zake. Trump had het thema waarmee hij ging scoren.

    Maar omdat de koning van de deal een slecht politicus is, heeft hij zichzelf klem gezet. Een compromis met de Democraten wordt daardoor bij zijn achterban meteen verraad. Toen hij zich eerder in het conflict even inschikkelijk toonde, brak de pleuris uit. TV-zender Fox, Trumps roeptoeter, de machtige rechtse columniste Ann Coulter en andere spreekbuizen van Republikeins rechts wasten hem stevig de oren. ‘Slapjanus’, aldus Coulter over haar inmiddels ex-held.

    Dat zal met het akkoord van maandag niet anders zijn. Een andere zeer invloedrijke Trump-fan, Sean Hannity, de belangrijkste commentator van Fox, noemde het al ‘rotzooi’. En de andere reacties uit het Trump-kamp waren nauwelijks positiever. ‘Een slechte zaak’ was nog de meest gematigde. De president zit vastgeketend aan zijn Muur. Als hij toegeeft, is zijn geloofwaardigheid voor eens en altijd weg. Hij kan nooit meer terug.

    Juist op het moment dat de Democraten en Republikeinen in Washington hun handtekeningen droog bliezen, hield de president een toespraak in El Paso, Texas, aan de grens met Mexico. Strekking: De Muur komt er. Hoe Dan Ook. Het applaus en gejuich onderstreepte weer eens dat hij echt geen kant meer uit kan. Een muur die ook maar een meter korter en een centimeter lager is, is geen Muur. En is onverkoopbaar aan de achterban.

    Maar als hij niet tekent gaat komend weekend de overheid weer op slot. De vorige duurde vijf weken, een record. Omdat Trump vooraf had verklaard de verantwoordelijkheid voor de ‘shutdown’ op zich te nemen, kreeg hij van de meeste kiezers, ook van eigen partijgenoten, dan ook de schuld. Een herhaling zal ze vermoedelijk niet milder stemmen.

    Trump in de nesten betekent de Democraten op rozen. Althans, voorlopig en vooralsnog alleen in deze kwestie. De Democraten hebben zich van de redelijke kant laten zien. Ze hebben hun handtekening gezet onder een compromis. Als Trump het akkoord verscheurt zijn de consequenties voor hem. Hoe ze verder zullen opereren in de komende conflicten met de president moeten we nog afwachten. Het talent van de Democraten om zichzelf in de weg te zitten, mag je nooit onderschatten.

    Want er komen nog grote potentieel er op of er onder conflicten aan. Het wachten is nu natuurlijk vooral op het eindverslag van de speciale aanklager Robert Mueller. Mueller onderzoekt de banden van de Trump-campagne met Rusland tijdens de presidentsverkiezingen van drie jaar geleden. Dat rapport zal nu toch binnen afzienbare tijd afgerond moeten zijn. Hoe explosief het zal zijn, hangt voornamelijk af van de rol van Trump destijds. Als Mueller bewijst dat Trump willens en wetens op enige manier heeft meegewerkt aan de beïnvloeding van de verkiezingen, is de zaak helder. Dan kan hij alleen maar aftreden. Ook de Republikeinen kunnen, zullen en willen hem dan niet verdedigen.

    In elk ander geval, bijvoorbeeld geen bewijsbaar medeweten van Trump maar wel van zijn (naaste) omgeving, bestaat het gevaar dat de nu al buitensporige polarisatie volledig uit de hand loopt. In het ergste geval moet je er rekening mee houden dat de harde kern van Trumps achterban voor hun held in het geweer komt. En dan zullen ook de Democraten uiterst behoedzaam moeten opereren om een uitslaande brand te voorkomen. En of ze dat kunnen of willen, is nog maar de vraag.

    Daarmee lopen we misschien te ver op de zaken vooruit. Het gaat nu om die muur en om de handtekening van de president. Dit is alleen nog maar het voorspel en ook daar is een goede afloop verre van zeker.