Nederland wikt en Draghi beschikt

    4
    248

    Leestijd: 4 minuten.

    President Mario Draghi van de Europese Centrale Bank gaat met pensioen. Vandaag had hij nog een laatste gelegenheid om zijn testament achter te laten, één waar zijn opvolgster de Franse Christine Lagarde (oud IMF-directeur) niet onmiddellijk aan kan gaan sleutelen.

    De rente die de banken moeten betalen als ze dagelijks overtollig geld stallen bij de ECB gaat omhoog van 0,4 naar 0,5%. Vervolgens wordt in november ook het opkoopprogramma weer gestart. De ECB koopt waardepapieren van de banken op in ruil voor cash. En dit voor een bedrag van geen 30 miljard maar nu 20 miljard per maand.

    Draghi redde de euro die in de ernstigste financiële crisis ooit dreigde al snel ten onder te gaan. Met de woorden ‘whatever it takes’ bracht hij speculanten op andere gedachten die al bloed roken. De euro bestaat nog, de ECB heeft sinds 2011 al ruim 2600 miljard aan obligaties opgekocht, lees geld in de economie gepompt.

    De crisis ging voorbij, maar het herstel begint nu al weer weg te ebben. Wat bleef is de grote economische ongelijkheid tussen de noordelijke en zuidelijke eurolanden. Terwijl de noordelijke na de crisis hun zaakjes weer tamelijk snel op orde kregen, zuchten de zuidelijke landen nog altijd onder enorme schulden. Italië heeft zelfs een staatsschuld van 2300 miljard, Griekenland is door de internationale gemeenschap uit de brand geholpen, lees de helft van de schulden zijn kwijtgescholden.

    Bij het verhogen van de negatieve rente voor banken (het idee is dat ze dan eerder geneigd zijn flinke leningen te verstrekken maar dat doen ze niet vanwege de hoge risico’s) heeft Draghi nu twee fasen ingebouwd, over een deel van het gestalde geld hoeft geen boeterente te worden betaald. Gevolg, de banken kunnen nog steeds spaargeld van klanten aannemen zonder die boeterente door te hoeven geven. Kortom, we hoeven nog geen rente te betalen om ons spaargeld alsjeblieft op de banken te mogen laten staan.

    De andere maatregel, het herstarten van het opkoopprogramma, heeft vooral vergaande consequenties voor de pensioenfondsen. Immers, door die overvloed van geld blijft ook de obligatierente laag en daar hebben beleggende pensioenfondsen juist mee te maken. Ze zullen de komende jaren moeten rekenen met een minimale renteopbrengst, vertaald in de lage rekenrente waarmee de pensioenfondsen hun reserves moeten waarderen ten opzichte van de toekomstige pensioenverplichtingen.

    Samengevat, de spaarders kunnen nog even opgelucht ademhalen, de pensioenfondsen niet. Juist vanwege het grote verschil tussen spaarders en pensioenfondsen kan de ECB ook nauwelijks iets doen om de fondsen te helpen, of het moet zijn ophouden met de extreem lage rente. De brief van de Kamer aan de ECB om ook de pensioenfondsen tegemoet te komen was dan ook geheel gratuit, want de ECB volhardt in haar nulrente-beleid.

    Steeds meer dringt het besef door dat die extreem lage rente geen nieuwe economische activiteit meer genereert. Er wordt geïnvesteerd als er kansen zijn en die zijn er alleen met consumenten vol vertrouwen. Door alle negativiteit rond de pensioenen wordt alleen de spaarzin verder aangewakkerd.

    Maar dat extreem lage rentebeleid loslaten, wat dus zou leiden tot een hogere en normalere rentevergoeding voor staatsleningen, zou juist de zuidelijke landen met extreem hoge schulden in de problemen brengen. In zijn testament heeft Draghi daar nu een stokje voor gestoken, voorlopig zien de zuidelijke landen de rentekosten op hun schulden niet exploderen. Helaas betalen de spaarders en pensioenspaarders en pensioengenieters in het noorden daar de tol voor. De pensioenen in het zuiden komen veelal gewoon uit de lopende begroting, wij zijn zo netjes geweest gedurende ons werkzame leven braaf vermogen op te bouwen. Eén van de beste en mooiste systemen ter wereld, maar het zucht helaas onder de strenge regel van de rekenrente die moet voorkomen dat de ouderen de pot opmaken voor de neus van de jongeren.

    Tegen dit hele beeld dat Draghi vandaag schetste, van lagere rente en minder groei, moet in Nederland het debat weer worden vlot getrokken over de pensioenen. Begin juni is er weliswaar een pensioenakkoord gesloten, maar dat werd al snel ingehaald door snel dalende dekkingsgraden. Grote fondsen als ABP, Zorg en Welzijn en de metaalfondsen PMT en PME staan qua dekkingsgraad onder water. We hebben het dan wel over zes miljoen deelnemers.

    Als dat zo blijft, en dat lijkt nu dankzij Draghi’s testament onontkoombaar, moeten ze volgens de huidige regels volgend jaar gaan korten, met tientallen euro’s per maand. Ook de aanspraken die werkenden nog opbouwen ontkomen niet aan die kaasschaaf.

    Een oplossing was makkelijker geweest als de periode van nulrente afzienbaar was geweest, minister Koolmees van Sociale Zaken had dan eerder akkoord kunnen gaan met een soort overgangskrediet, dat de fondsen weer in zouden halen in tijden dat de rente-inkomsten weer zouden normaliseren. Nu lijkt het er op dat die extreem lage rente nog jaren usance zal zijn. En dus betekent niet korten nu een voordeel voor de huidige gepensioneerden en een nadeel voor de jongeren.

    Koolmees gaat praten met pensioenfondsen en vakbonden en die stuurgroep moet binnen een jaar resultaten afwerpen. Mogelijk te laat om kortingen in 2020 of 2021 te voorkomen, hopelijk op tijd om in 2022 een nieuw pensioenstelsel in wetgeving om te zetten.

    Veel zal ook afhangen van de koers die de nieuwe ECB-baas Christine Lagarde gaat varen en de ontwikkelingen in de VS. Maar ook daar lijkt de handelsoorlog die Trump is begonnen tegen China te leiden naar gematigde groei en derhalve ook een lage rente die de Amerikaanse centrale bank de Federal Reserve Board blijft hanteren.

    De boodschap moet dan ook zijn dat mensen nu drie keer gewaarschuwd zijn, het pensioen wordt steeds meer ‘do it yourself’. Dat betekent sparen, huis aflossen en niet te veel rekenen op mooie pensioenafschriften en de overheid. Dat legt wel een rem op toekomstige bestedingen en dus economische groei. Maar wat wil je anders in een snel vergrijzend Europa. De gouden wiegen van de babyboomers zijn een eenmalig verschijnsel geweest.

    4 REACTIES

    1. Helaas, net als de coalitie en de regering maakt ook Rob Martinet de grote denkfout dat de rekenrente (veroorzaakt door het ook door Klaas Knot veroordeelde ECB-beleid) hetzelfde is als het werkelijke rendement. Dat meerjarig echte rendement is minimaal 5%. Wanneer de regering de pensioenfondsen zou laten rekenen met 2% zou er nergens sprake zijn van kortingen!! Er is voor oud en jong meer dan voldoende geld in kas. Nu worden zowel de gepensioneerden als de jongeren feitelijk bestolen door de dreigende kortingen.

    2. Daar zijn we mooi klaar mee, met de Euro en de EU.
      We moeten nu op de blaren zitten. In Nederland hebben we een stevige (echte) inflatie.
      Er zou juist geld uit de markt genomen en de rente verhoogd moeten worden. Er wordt gesuggereerd (dat het nodig is) dat er veel geld in de economie gepompt wordt. Dat is helemaal niet waar, het geld wordt in de banken van armlastige banken gepompt, die het weer bij de ECB stallen waar ze negatieve rente voor moeten betalen, wat vervolgens aan ons onnozele burgers wordt doorberekend. Zit iedereen nu te slapen? We worden bestolen waar we bij zitten. Ons geld vloeit zo (ongemerkt, nou ongemerkt!) naar de armlastige Eurolanden.
      Echt een zegen die EU en de Euro. De Britten zijn zo slim geweest om hun eigen pond te houden en ook nog uit de EU te stappen. Die hebben het tenminste door wat er gebeurt en let op mijn woorden, de Britten staan er over 5 jaar beter voor dan wij.

    3. Maak het simpel: de prijzen gaan omhoog maar we weten niet waarom.
      Het economische model. Gebaseerd op groei. En inflatie. Maar je kan niet blijven groeien.
      Drahni has no clue and does he care about hos grand children?

    4. Draghi is vooral bezig geweest om zijn thuisland financieel te redden met geld dat hij op een achterbakse manier via de ECB van onze pensioenfondsen en spaarders heeft gestolen. Je kunt met de beste wil van de wereld niet ontkennen dat de EU volstrekt corrupt is.
      Politici die blijven beweren dat de EU en de € zo goed voor ons zijn, liegen dat ze barsten.
      Ik hoop van ganser harte op een figuurlijke bijltjesdag.

    LAAT EEN REACTIE ACHTER (maximaal 200 woorden per reactie)

    Please enter your comment!
    Please enter your name here