Op naar het lintjes knippen

    1
    350

    Leestijd: 2 minuten.

    In het jaar 2000 pleitte Thom de Graaf, destijds fractieleider van D66, voor een ‘koningschap op afstand’. Een ceremoniële monarchie dus, waarin de vorst zich beperkt tot linten knippen en zwaaien naar enthousiaste menigten. Tegenwoordig is De Graaf vicevoorzitter van de Raad van State en nu blijken zijn opvatting over het koningschap radicaal veranderd. Niks geen zagen aan de poten van de troon meer, maar alles bij het oude houden. “De wijsheid komt met de jaren,” zegt hij vandaag in een interview met de Volkskrant.

    Je kunt je afvragen wat echte wijsheid is. Wat zijn dan die enorme voordelen van de constitutionele monarchie? Het werd De Graaf niet gevraagd door zijn interviewers, en dat is misschien maar goed ook. Want hoe zou het antwoord moeten luiden?

    In feite kent Nederland trouwens al een ceremoniële monarchie. Op papier niet natuurlijk, want de vorst is nog steeds het staatshoofd. Hij tekent alle wetten, is voorzitter van de Raad van State, neemt nieuwe kabinetten de eed af, legt staatsbezoeken af, enzovoort. Maar in de praktijk stelt het allemaal niet zoveel voor. Tot enkele jaren terug had de (toen nog) koningin een zekere invloed bij kabinetsformaties. Althans: ze vervulde daarbij een regierol. Ze nodigde na Kamerverkiezingen de fractievoorzitters op het paleis uit en benoemde de (in)formateurs. Ze liet zich dan wel leiden door adviseurs, maar kon als ze dat nodig achtte van hun raadgevingen afwijken. Een heel enkele keer gebeurde dat ook.

    Maar tegenwoordig heeft de Tweede Kamer het voortouw bij formaties. De koning wordt nog wel af en toe bijgepraat, maar zijn daadwerkelijke invloed is nul. En dat geldt ook voor de andere aspecten van het koningschap. De monarch doet niet meer dan verplichte nummers afdraaien. Weliswaar spreekt hij nog regelmatig de premier en andere kabinetsleden, maar nergens blijkt uit dat hij zich ook echt probeert te bemoeien met het beleid.

    Er is dan ook niets dat zich ertegen verzet om de praktijk een wettelijke basis te geven. Verander de grondwet en maak van Nederland een ceremoniële monarchie. Net als in Zweden, waar dat prima lijkt te functioneren. Helemaal afschaffen van het koningshuis kan wat mij  betreft ook, maar gezien de populariteit van de Oranjes is dat waarschijnlijk nog een brug te ver.

    In de Tweede Kamer bestaat nu wellicht nog niet voldoende steun voor een dergelijke grondwetswijziging, maar dat kan veranderen. Want niet alleen D66, GroenLinks, SP, PvdA en PVV hebben zich in het verleden uitgesproken voor een ceremonieel koningschap, ook stemmenkanon Thierry Baudet. In De Telegraaf noemde de FvD-leider begin vorig jaar immers de ‘politieke aspecten van de rol van de koning niet meer van deze tijd’.

    Wie zich al helemaal niet tegen een ceremoniële monarchie zal verzetten, is Willem-Alexander zelf. Zei hij niet ooit in een interview dat hij een wet voor invoering daarvan zonder meer zal tekenen? “Ook het lintjes knippen kan heel inhoudelijk zijn,” luidt een bekende uitspraak van hem. Dus waar wachten we op?

    1 COMMENT

    1. Of je het nu hebt over een koningshuis zoals wij dat kennen of een presidentschap zoals in Duitsland, waar maken we ons druk over. Als het goed is ligt de macht toch bij de volksvertegenwoordiging. Ik hou van politiek drama dus om de zoveel jaar strijden om de juiste man, of vrouw aan te stellen tot president moet leiden tot mooi theater. Anderzijds ik ga op Koningsdag graag de stad in, wat een gezelligheid. Dus of ik nu voor het koningshuis ben of voor een presidentschap. Ik ben er nog steeds niet uit.

    LAAT EEN REACTIE ACHTER (maximaal 200 woorden per reactie)

    Please enter your comment!
    Please enter your name here