Overwerk voor de polder

    10
    499

    Leestijd: 4 minuten.

    Er komt de komende jaren enorm veel op ons af. We hebben een klimaatcrisis, een pensioenprobleem, krapte op de woningmarkt, achteruit hollend onderwijs, tekorten in de zorg en migratie. De opsomming is zeker niet volledig. De EU en wereldpolitiek laten we buiten schot. Maar in elk geval heeft u ongeveer een beeld van wat ons te wachten staat.

    In die opsomming zitten nog niet de voorstellen van de Commissie Borstlap over de arbeidsmarkt (zie de analyse van Fons Kockelmans). Op de schop nemen is hier een understatement. Hier wordt de hele wereld van werk plus de aanpalende beleidsvelden (sociale zekerheid, pensioen) omgeploegd. Het is ambitieus en vermoedelijk veel te ambitieus voor de polder. Je hoeft geen profeet te zijn om te voorspellen dat onderweg veel voorstellen zullen sneuvelen. Een magere, uitgeklede versie is meestal het maximaal haalbare dat de polder overlaat van grootse en visionaire plannen.

    Daar kun je inderdaad rouwig om zijn. In de polder zijn we kampioen van het op de lange baan schuiven. Problemen worden vaak pas dan aangepakt als het schip gevaarlijk dicht bij de wal komt. De nadelen zijn evident. Er gaat veel kostbare tijd verloren en meestal wordt het veel duurder dan wanneer er meteen vaart achter was gezet. Zo werkt onze democratie. Schoonheidsprijzen worden zelden uitgedeeld, maar de makkes blijven, meestal, beheersbaar.

    Dat laatste is bij alle nadelen een voordeel. De problemen en eventuele oplossingen gaan  de overlegmolens in. De burgers kunnen wennen aan de situatie. De geesten worden in gematigd tempo rijp gemaakt voor de vaak ingrijpende veranderingen. De beleidsmakers houden altijd in het achterhoofd dat de manoeuvreerruimte beperkt is.

    Bij deze benadering dreigt echter wel het gevaar van de opeenstapeling van de problemen.  Er blijft te vaak te veel liggen. En als alles ongeveer tegelijk komt en oplossingen uitblijven, kan dat een overbelasting van de politiek en het draagvlak van de burger worden.

    Om met het eerste te beginnen: de politiek, kabinet en parlement, en in hun kielzog het ambtelijke apparaat, kunnen overweldigd worden door de omvang van de problemen. Het beste voorbeeld zijn op dit moment de naweeën van het toeslagenschandaal. Geen mens heeft nog maar enig idee hoe groot het aantal gedupeerden is. Een oplossing is dus nog lang niet in zicht. Maar intussen gaat er veel mankracht en tijd aan verloren die je beter voor andere, nijpende problemen had kunnen inzetten.

    Een ander, verwant probleem is dat oplossingen vaak niet goed doordacht zijn. Op papier lijkt het dik voor mekaar maar in de praktijk blijkt het niet te werken. Uitvoerende organen, lagere overheden als gemeenten of instanties als het UWV,  moeten de scherven opvegen van wat ze op het Binnenhof in elkaar hebben geknutseld. Dat gaat regelmatig ten koste van de effectiviteit van hun dienstverlening waarvoor ze dan weer, en niet altijd terecht, de hoon van het publiek oogsten.

    Eén van de hoofdtaken van een nieuwe regering is een rangorde opstellen van de problemen die ze moet aanpakken. Dat gebeurt meestal tijdens de kabinetsformatie. Het aan het slot van dat tegenwoordig eindeloze ge-onderhandel gesloten regeerakkoord geldt als handleiding. Het hangt aan elkaar van moeizame, ingewikkelde compromissen en werkt soms wel en vaker niet. Regeren wordt uiteindelijk permanent improviseren, voortmodderen en reageren op incidenten en onvoorziene gebeurtenissen (stik- en fijnstof) die vaak afleiden van het in het regeerakkoord voorgenomen echte werk.

    Veel hangt dan af van de kwaliteit van de individuele bewindslieden. Daar kun je bij de formatie op letten en zwakke broeders en zusters proberen weg te houden van zware posten. Maar dat lukt niet altijd. Dat is de soms (te) hoge prijs van coalitievorming. En dan nog, een qua reputatie sterke kandidaat kan in werkelijkheid tegenvallen. Op het ministerie van justitie, of hoe dat nu heten mag, hebben ze dat in de loop der jaren aan den lijve mogen ondervinden.

    De combinatie van deze factoren bepaalt het vertrouwen in de politiek. Met slordig tot slecht beleid en matige tot zwakke bewindslieden krijgt dat onherroepelijk een optater. De meeste burgers verwachten waarschijnlijk niet overdreven veel van de politiek. Op het Binnenhof heerst soms de gedachte dat veel, zo niet alles draait om wat daar gebeurt. Maar voor veel mensen is politiek voornamelijk een achtergrondgeruis waarvan de volumeknop niet te vaak opengedraaid moet worden. Ze hebben andere dingen aan hun hoofd en willen er niet te veel last van hebben.

    Niettemin, als de overheid direct dreigt in te grijpen in hun leven, moeten ze er vanuit kunnen gaan dat met hen rekening wordt gehouden en dat de lasten eerlijk verdeeld worden. Zo niet, dan gooien ze de beuk erin. Dat zag je aan de protesten bij de migratiecrisis van vijf jaar geleden en je moet oppassen dat het bij de klimaatcrisis niet opnieuw gebeurt. Een groeiend aantal burgers weet onderhand dat de klimaatverandering realiteit is. Nu moet de politiek hen voorbereiden op de geweldige veranderingen, inclusief kosten, die voor de deur staan. Dat vereist behoedzaam en verstandig opereren.

    De klimaatcrisis is de, zoals dat eufemistisch heet, ‘grootste uitdaging’. Maar die andere problemen uit de opsomming kunnen evenmin wachten. Als ze te lang blijven liggen gaan ze broeien en dan hoef je er maar een klein populistisch vlammetje bij te houden. De polder moet gauw aan de slag.

    10 REACTIES

    1. @Eric,
      Helemaal mee eens, ik heb al eerder verkondigd: Dat er bij de eeste signalen van de Banken&Economischecrisis, volgens mijn vermoedens? Afspraken zijn gemaakt? door machtige Kapitalistische Nederlandse bonzen van het bedrijfsleven (ook met bepaalde partij bonzen?) om met de crisis als excuus het arbeidende gepeupel en hun vakbonden met hun looneisen: Eens stevig terug te dringen naar jaren 30 tijden en daarbijpassende beloningen, die arbeiders en vakbonden moeten weer allemaal netjes en braaf in het rijtje lopen en dankbaar hun handje ophouden voor een aalmoes en hun mond houden, dan zullen wij wel de dienst uitmaken. Lonen omlaag, werdruk omhoog en alle werkenden financieel zo schraal zetten dat ze niet durven protesteren omdat ze dan hun baan en inkomen kwijtraken, verdeel, heers en melk ze uit, de horigen moet maar weer ‘ns naar de pijoen van de machtigen gaan dansen! Ik noem geen namen, maar als je Rutte goed volgt en beluistert dan weet ik genoeg!

    2. Commissie Borstlap (arbeidsmarkt)
      Ja hoor daar gaan we weer!
      Er dienen aanpassingen te komen mbt de arbeidsmarkt. Ook ‘de Zorg’ diende, nog niet zo lang geleden, aangepast te worden. Welnu, dat hebben wij gemerkt. Echt ‘n geweldige verbetering, maar niet heus. Het was ,’n noodzakelijke ingreep maar op de gebezigde wijze, onzorgvuldig ingevoerd, ‘n fiasco. n.l. Zonder enig vangnet! voor event. (vanwege de te overhaaste en slecht doordachte invoering) dus veel onvoorziene, doch wel te verwachten, probleemgevallen. (Met veel en grote menselijke ellende!)
      Hetzelfde zie ik, met deze
      Regering, nu ook weer aankomen bij invoering van arbeidsmarkt aanpassingen.
      Het zou toch asociaal zijn, als er in dit rijke en ontwikkelde land met hard werkende mensen en nauwelijks stakingen! of protesten, juist vanwege arbeidsmarkt aanpassingen (Verbeteringen!) Alweer: Mensen (volledige gezinnen) overboord zouden vallen en volledig stuk gaan, vanwege Overheidsmaatregelen.

      • @Pieter 23/1 21:43
        Je moet je bij deze regering altijd afvragen wat haar ware motieven zijn. Niet zo lang geleden waren VVD, CDA en D66 voorstanders van flexibilisering van de arbeidsmarkt. We werden een “voorbeeld” voor de rest van Europa. De economie bloeide. Maar ambtenaren gunden zelfstandigen niet de belastingvoordelen die hun risico’s moesten compenseren. Nu blijken veel zelfstandigen geen partij te zijn in onderhandelingen met werkgevers, omdat er door immigratie een overschot aan “zelfstandigen” is. Hun bestaan is onzeker; ze kunnen geen huizen kopen en dreigen Zelfstandigen Zonder Pensioen te worden. De staat, die al een ader moest laten vanwege Groningen, ziet zijn belastinginkomsten verschrompelen, de sociale uitgaven stijgen en klaagt nu dat “we onze welvaart op het spel zetten”. In plaats van zelf haar uitgaven te matigen (Rutte zag dat de marktlonen niet stegen, maar verhoogde de salarissen bij de overheid met 8%), wil ze bedrijven weer op kosten jagen en zzp-ers hun belastingvoordelen afpakken. Ze realiseert zich niet dat ze dan toch weer de kip met de gouden eieren slacht: de overheid leeft van de uitbuiting van werknemers met een zwakke sociale status.

      • @Pieter- vervolgd
        Iedereen zal er aan moeten wennen dat onze welvaart op zijn retour is en andere landen ons qua welvaart inhalen. Linkse mensen gaan beseffen dat ontwikkelingshulp, immigratie, klimaatverbetering en welvaartsgroei niet samengaan. Sterfte in Afrika verminderen en op deze voet doorleven kan niet. Op de grachtengordel kan men de keuze nog even uitstellen.

        • @Holleman,
          Vergeet ook niet VVD & CDA te benoemen.
          Deze fan’s van de eurozone streven een financiële vervlechting na die voor’t volk een ramp kan worden zonder weerga. De crisis van de jaren 30 met de crash van 1929 lijkt mij torenhoog aanwezig. De vlucht naar voren om alle burgers van de eurozone dan juridisch tot borg te stellen voor bank- en landenschulden zal voor ons volk zwaar wegen. Dat laat onverlet dat VVD en CDA de regeringspartijen zijn die daar in EU-verband juist voor tekenen…
          Is men ondertussen de weg kwijt?
          Of ziet/schept men een crisis waarvan de oplossing straks maar een richting kan zijn: een Verenigde Staten van Europa met een centrale bank die net zoveel geld mag bijdrukken als nodig is. Een monetaire financiering zoals de Duitse regering tijdens de Weimarrepubliek deed. Waarschijnlijk doet USA en China dat (dan) ook. Ergo: dat zal de oplossing en reden (b)lijken om dan ook als politieke unie gezamenlijk dan ook zo’n macht te vormen.
          Welkom tot de nieuwe (financiële) wereldorde.
          Is er – met de bankenunie – waarvoor VVD en CDA tekenen nog een weg terug? Of volgt dan ‘automatisch’ de politieke unie waarnaar de federalisten immer streven?

        • @Holleman,
          Overigens: maar dat terzijde, u zegt dat dat iedereen er aan moet wennen dat onze welvaart op retour is…
          Nou dat geldt dan allang voor heel veel mensen aan de ‘onderkant’ van onze maatschappij. Daar is het beleid van de VVD debet aan: steeds onzekerder arbeidscontracten en tijdens economische voorspoed gigantische kostenstijgen veroorzaken. Ik noem alleen al de huren en energie-rekening…
          En natuurlijk het overhevelen van Rijkskosten naar de gemeenten waardoor de ‘indirecte’ belastingen verder stijgen…
          Maar u heeft gelijk hoor: bepaalde linkse hobby’s (hoewel de VVD er net zo hard aan meedoet/deed) worden in een land met woningnood (immigranten) en steeds meer onzekerheid en armoede steeds moeilijker te betalen…
          https://www.limburger.nl/cnt/dmf20200124_00144440/sociaal-economisch-raad-waarschuwt-zodra-economie-afkoelt-komen-huishoudens-in-problemen

    3. Ja het is wat. De FvD en de PVV moeten nog een boel rotzooi opruimen van deze jankende homo’s (krokodillen tranen) bij de volgende verkiezingen. En er moet nog een boel terug gedraaid worden.

    4. De polder moet gauw aan de slag. Die slotopmerking kan helemaal niet. Dat betekent dat men in Den Haag moet stoppen met elkaar vliegen afvangen; moet stoppen met zoveel mogelijk kiezers om zich heen verzamelen, maar gezamenlijk opkomen voor het landsbelang door over eigen schaduw heen te springen. En wat te doen mer het volk dat geen belangstelling heeft voor het hele en eerlijke verhaal, maar bedelt om mooie sprookjes ook al weet men dat die nooit uitkomen. De kiezers en gekozenen houden elkaar liever in de houdgreep dan dat de gekozenen eindelijk eens eerlijk vertellen wat er aan de hand is en daar gezamenlijk mee aan de slag gaan. maar ja vliegen afvangen en sprookjes vertellen is voor alle betrokkenen toch fijner, boeiender, spannender dan het hele en eerlijke verhaal en daar mee aan de slag gaan. Met dat laatste win je echt geen kiezers.

    Comments are closed.