Partijleiders die lang zitten, zijn niet zomaar te vervangen

    3
    536

    Leestijd: 2 minuten.

    Het doek valt voor Alexander Pechtold. Tijdens het partijcongres begin oktober zal hij zijn vertrek aankondigen. Dat althans is de verwachting van allerlei D66’ers die NRC Handelsblad gesproken heeft. Jammer genoeg vertellen deze bronnen er één vrij wezenlijk ding niet bij: wie Pechtold gaat opvolgen. Wordt dat minister Kajsa Ollongren? Haar collega Wouter Koolmees? Tweede Kamerlid Jan Paternotte misschien, of een van de andere fractieleden? Hierover bestaat binnen de partij geen spoor van overeenstemming. Er is zelfs nog geen discussie over gevoerd, of hooguit door een klein groepje partijprominenten in een lekvrij achterkamertje.

    Pechtold leidt D66 al sinds 2006, twaalf jaar dus. In die lange periode is hij zodanig het gezicht van de partij geworden dat hij niet zomaar te vervangen is. De politieke geschiedenis is vol voorbeelden van hoe leiderswisselingen steeds ingewikkelder worden naarmate ze langer op zich laten wachten. Aan de opvolging van PvdA-leider Joop den Uyl gingen in de jaren tachtig tal van kroonprinsendrama’s vooraf. De wisseling van de wacht bij het CDA na het vertrek van Ruud Lubbers leidde in 1994 tot een gigantische verkiezingsnederlaag. En er zijn nog heel wat meer gevallen te noemen.

    De opvolgingskwestie speelt de komende tijd overigens niet alleen bij D66. Ook de VVD krijgt ermee te maken. Partijleider Mark Rutte zit daar eveneens sinds 2006 aan het roer. Mocht hij ermee ophouden – bijvoorbeeld omdat volgend jaar een interessante functie in Brussel vrijkomt – dan beschikken de liberalen weliswaar met fractievoorzitter Klaas Dijkhoff over een logische opvolger, maar er zal niettemin sprake zijn van een cultuurschok. Dijkhoff is een heel ander persoon dan Rutte, hij heeft een andere stijl en deels ook andere opvattingen. Het blijft afwachten of hij door iedereen in de partij geaccepteerd zal worden. Bovendien is het nog helemaal niet gezegd dat Dijkhoff automatisch de plaats van Rutte zal innemen. Ex-minister Edith Schippers zou – mocht zij dat willen – ook een goede mogelijkheid zijn.

    Ook de opvolging van Geert Wilders in de PVV wordt een heidense klus. Wilders is niet alleen de baas in die partij, hij heeft haar ook opgericht (in 2006, hetzelfde jaar waarin Pechtold en Rutte hun loopbaan als partijleider begonnen). Geert Wilders ís de PVV, kun je zonder overdrijving zeggen, al was het maar omdat hij ook het enige lid is. Mocht Wilders de politiek om wat voor reden dan ook verlaten (en dat moment zal ooit komen), dan zal de PVV waarschijnlijk snel in elkaar bestrijdende delen uiteenvallen.

    Om nog even terug te komen op Pechtold: diens reputatie is in de voorbije maanden danig besmeurd geraakt. Toen hij twaalf jaar terug voor het eerst als lijsttrekker fungeerde, was D66 een zieltogend splinterpartijtje, goed voor niet meer dan 3 Kamerzetels. Onder leiding van Pechtold groeide de partij uit tot een coalitiepartner met 19 zetels. Maar zoals het zo vaak gaat: regeren betekende inleveren. D66 moest inhoudelijke compromissen sluiten over zaken als het referendum en de dividendbelasting, die aan het electoraat niet uit te leggen vielen. Tegelijk werd Pechtold zelf achtervolgd door affaires (het ‘penthouse’, en nu de harde beschuldigingen van zijn ex-vriendin). Dat hij zijn uiterste houdbaarheidsdatum begon te overschrijden was al eerder duidelijk en de privébesognes versnellen dat proces alleen maar. Hij zou dus ruimte moeten maken voor een ander. De vraag blijft alleen welke ander. Zou dat echt al over een maand duidelijk zijn?

    3 REACTIES

    1. Hoe kan een partij met EEN lid (Wilders) voor een opvolger gaan zorgen ?
      Heeft hij zich misschien laten klonen gelijk het schaap Dolly ?
      Wat zou wijlen Wim Kan hier van genoten hebben !

    2. Persoonlijk hoop ik dat Paternotte de opvolger zal zijn van Pechtold. Hij werkte in Amsterdam goed samen met de SP en was ook zo eerlijk te melden dat er heel goed viel samen te werken met de SP.

      • Maar dan moet ik mijn houtkachel weg doen ?
        Nee voor het voortbestaan van deze partij lijkt mij Rob Jetten een betere keus ,een veredelde kloon van Pechtholt.

    Comments are closed.