Politieke debatten moeten gaan over politiek verantwoordelijken

    21
    621

    Leestijd: 1 minuten.

    De toeslagenaffaire bij de Belastingdienst heeft niet alleen staatssecretaris Menno Snel (Financiën) de kop gekost, ook zijn directeur-generaal Jaap Uijlenbroek moest vertrekken. En mogelijk volgen er nog meer topambtenaren. Maar die hoge medewerkers hoeven in het algemeen niet lang naar ander werk te zoeken. De meesten zijn zo weer onder dak.

    Een deel van de Kamer spreekt daar schande van. Ze vindt het niet kunnen dat gezinnen die door de fiscus ten onrechte van fraude zijn beschuldigd jaren in de ellende zitten, terwijl de betrokken ambtenaren meteen elders een dikke baan krijgen. Vooral SP-Kamerlid Renske Leijten maakte daar gisteravond een groot nummer van tijdens het zoveelste debat over de toeslagenaffaire.

    Dat was tegen het zere been van premier Mark Rutte. Hij noemde het ‘uiterst schadelijk’ dat Kamerleden ‘ambtelijk Nederland collectief bij de vuilnisbak’ zetten en daarbij ook nog eens onbekommerd namen noemen.

    Hoewel het pleidooi van Leijten sympathiek klinkt, heeft Rutte gelijk. Bij politieke debatten hoort het te gaan over de politiek verantwoordelijken, niet over mensen die zich niet kunnen verdedigen. En dat laatste geldt voor (top)ambtenaren.

    In een Kamerdebat zit de minister of staatssecretaris in vak K. Hij (of zij) moet het gevoerde beleid verdedigen. Lukt het niet de Kamer te overtuigen, dan volgt de sanctie: aftreden. Of de bewindspersoon zich al dan niet met de juiste ambtenaren heeft omringd is zijn zaak, niet die van de Kamer.

    Natuurlijk kan er twijfel ontstaan over de kwaliteit van de ambtelijke top van een ministerie. De Kamer kan daar vragen over hebben, maar die kan ze alleen stellen aan het politieke aanspreekpunt. Bevalt het antwoord niet, dan kan ze de minister of staatssecretaris aanpakken, nooit de ambtenaren zelf.

    Het beschuldigen van ambtenaren door politici brengt nog een ander gevaar mee, zoals Rutte in het toeslagendebat onderstreepte. Het wordt dan steeds lastiger om geschikte figuren te vinden die het werk willen doen. Nu al kun je je afvragen waarom iemand topambtenaar zou willen worden. Iemand die over voldoende capaciteiten daarvoor beschikt, kan doorgaans ook makkelijk in het bedrijfsleven aan de slag. De salarissen liggen daar gemiddeld aanzienlijk hoger.

    Je kunt je dat overigens ook afvragen over bewindslieden. Degenen die geschikt zijn voor dat harde vak kunnen in de marktsector meestal veel beter verdienen dan als minister of staatssecretaris.

    21 REACTIES

    1. In het artikel “Rol van topambtenaren moet duidelijk zijn” dat V.d. Berg en Ferwerda op 27 februari in de Volkskrant plaatsten, nemen genoemde hoogleraren het op voor de falende topambtenaar, die slechts “adviseur en uitvoerder” zou zijn van politieke beslissingen. Ik denk dat de praktijk toch anders is. Weliswaar wisselen topambtenaren regelmatig van functie, maar omdat ministers nog sneller van ministerie wisselen, hebben deze topambtenaren een kennisvoorsprong op hun ministers. Omdat veel beleid vanuit Brussel bepaald wordt door ongekozen Eurocraten, is de speelruimte voor beleid in Nederland beperkt en ik maak me sterk dat dat resterende beleid veelal wordt ingefluisterd door partijgenoten in de ambtenarij die meer kennis van zaken hebben dan de minister. De huidige schandalen bij Justitie, Financiën en Defensie kun je moeilijk toeschrijven aan de zittende ministers. Als Rijkman Groenink van ABM te schande mag worden gemaakt in de pers wegens apert mismanagement, waarom zouden dan topambtenaren ontzien moeten worden? Aan het einde van de 20ste eeuw zijn zij qua beloning uit de ambtenarenschalen geheven, juist omdat zijn zich meer als managers zouden moeten gedragen met de risico’s van dien.

    2. @Eric, Goede tekst!
      ook leuk dat je bepaalde delen van mijn tekst zelf ook nog even aannstipt in uw schrijven, voor mij een teken dat het allemaal toch wel overkomt bij een verstandig denkend mens.
      Overigens ben ik van mening dat de kwaliteit van een regering niet word bepaald door de delnemende partijen, maar word bepaald door maatschappelijk inzicht en betrokkenheid en de ernstige wil om in samenwerking net andere beleidmakers de maatschappij echt vooruit te helpen. Dus geen komma n krs.

    3. Mij is duidelijk geworden dat je maar beter geen kritiek op de overheid kunt hebben op deze site.

    4. De huidige situatie in Nederland begint steeds meer te lijken op de grote crisisjaren van de vorige eeuw, die uiteindelijk ontaarde in een grote wereld oorlog. W.O. 3 staat voor de deur let maar op. Pas daarna kan men weer met een schone lei beginnen. Oorlogen moeten soms gebeuren. Helaas ! Mensen wordt wakker.

      • Bert ik geloof niet meer in een wereldoorlog. Tijden zijn veranderd. Misschien door de media, misschien door de belangen over de hele wereld. Er is een tweedeling overal. Al doet Rutte het nog zo slecht, 50% ongeveer ziet hem nog wel zitten. Trump, de helft van Amerika is voor, de andere helft is tegen. Kijk wat er gebeurt in Iran, we gaan een raketaanval plegen, maar we bellen eerst de Amerikanen dat de raketten er aankomen en waar ze gaan vallen….
        Nee ik denk dat de nieuwe wereldoorlog allang begonnen is en dat die bestaat uit Ciberaanvallen en het ontwrichten van elkaars economieën en het ontstaan van anarchie overal geholpen door de massamedia….
        Let eens op, waar is het nog wat we vroeger normaal noemden??? Vluchtelingen uit Afrika via Zuid Amerika naar de VS en wat zoeken ze daar?? In sommige steden is het nog minder dan delen van Afrika. Allemaal aangewakkerd door valse plaatjes en beloftes via de mobieltjes, want die hebben we allemaal…!!

    5. Mogen tweede Kamerleden ambtenaren aanspreken op hun fouten? FOUTEN! FOUTEN? Nee niet op kleine foutjes hoor, maar WEL OP ONBEHOORLIJK GEDRAGen PERSONEN SCHADEND FUNCTIONEREN!
      Of staan die mensen helemaal BOVEN DE WET! Of hebben zij ‘n VRIJBRIEF ? Nu, dan staan we er mooi op, wat gaan wij dan nog meemaken, in de toekomst, met deze: Almachtigen ?

    6. MANAGEMENT by ACCIDENT !
      Iets anders kan ik er niet langer meer bij constateren, Wilders zou zeggen: Weg wezen!
      De vraag mag gesteld: Wilen we meer of minder Ellende op ons nek van deze Coalitie,
      het verlossende antwoord ligt bij de Kiezers.

      De huidige Coalitie, wederom aangstuurd! en gedicteerd! door Rutte (de Premier voor alle Multi Nationals) Dringt aan alles en Iedereen zijn Normen en Waarden op behalve aan het eigen Gedrag en Functioneren of dat van de ONTSPOORDE ambtenaren. Die ambtenaren dus: Die helemaal van het padje af zijn.
      De goede zeker ‘NIET te na gesproken’!
      Zij plaatsen zichzelf echter bij veelvuldige herhaling boven de algemeen en dus voor elke Burger geldende! fatsoenlijke Normen en Waarden, hiermede Disqwalifiseren en plaatsen zij zichzelf op grote afstand van de Nederlandse Bevolking!
      De vrije Pers en Media moeten stelselmatig op vele Maatschappelijke en Bestuurlijke terreinen de waarheid (via W.O.B.) boven water halen en de WAARHEID, bijsturing en Excuses afdwingen.
      Wie? CORRIGEERT nu eigenlijk nog de gedragsnormen en het Politieke Beleid en het Fatsoens gedrag van deze personen??
      OF, HEBBEN ZIJ EEN VRIJBRIEF !?
      Dit is toch heel eenvoudig: Onbehoorlijk Bestuur?

    7. De minister-president heeft gelijk, zo is een en ander vastgelegd. Topambtenaren dienen bij disfunctioneren ontslagen te worden; zij kunnen ook ontslagen worden wanneer een minister/staatsecretaris niet met een topambtenaar door een deur kan. Het feit dat topambtenaren mensen valselijk mogen beschuldigen (ongestraft) onder verantwoordelijkheid van minister/staatssecretaris en de minister/staatssecretaris geen aanklacht in stelt (de wet negeren door onschuldige mensen die zich niet kunnen weren valselijk beschuldigen) zodat een rechter tot een uitspraak kan komen zegt wel hoe een en ander functioneert. Maar niet getreurd de minister-president en de minister zijn zeer warm en oprecht betrokken bij de slachtoffers, het schijnt dat ook zij een traantje moesten weg pinken, of de slachtoffers met deze show ook maar iets geholpen zijn is maar de vraag. Ik vind het een show omdat deze mensen nog steeds niet allemaal ruimschoots schadeloos zijn gesteld. Een traantje wegpinken kost geen rooie cent.

    8. Als weldenkend mens moet je tegenwoordig 113 bij de hand hebben.
      Een premier die mensen verdedigd die zo fout zijn, dat alle op en aanmerken zwart gelakt moesten worden. Die net doet of hij ook nog emoties heeft, voor de kiezers….
      Een onderzoekscommissie die eerst luistert naar Boeiing en dan zijn rapport opstelt…
      Een minister die zich bemoeit met de rechtsgang, zodat een politici een rechtszaak aan z’n broek krijgt van meer dan 5 jaar, voor wat nu blijkt, gewoon de politieke waarheid…..
      Een hele foute CEO die €60.000.000,= meekrijgt terwijl er drie vliegtuigen en ik weet niet hoeveel lijken uit de lucht zijn gevallen door zijn toedoen…..enzovoort.
      De wereld is niet rechtlijnig meer het systeem is gewoon verrot!!!!
      We hebben geen goeie capabele mensen meer, we gaan het verliezen. Er is zo’n grote tweespalt in de samenleving ontstaan dat ik denk wel eens dat we hier ook niet meer uitkomen zonder een dictator…..

    9. Als het beeld van Rutte klopt, dat de Rijksoverheid alleen gecontroleerd wordt door langsfladderende ministers; er zijn immers geen belanghebbende aandeelhouders en het Parlement en het volk moeten hun mond houden; dan is de positie van topambtenaren veel rianter dan die van de directeur van, zeg, Unilever. Wie doet hen wat? Als ministers lastig worden, stuur je ze met onvolledige informatie naar de kamer, zodat ze vanwege de institutionele “doodzonde” moeten vertrekken. Bevangen door hun gevoel van importantie nemen de sukkels ook nog eens de schuld op zich.

      In “Yes Minister” zei Sir Humphrey Appleby het al: “We run this country”.

    10. Elise, Ik heb heb debat gevolgd gisterenavond. Ik geef Mevr. Leijten groot gelijk dat zij namens ons burgers eens de waarheid heeft vertolkt. Naar mijn mening bij debatten waarbij moties van “wantrouwen” soms door de Premier worden afgewezen, kan ik me nu voorstellen dat er eens ondanks veel emoties eens de waarheid gezegd mag worden!”chapeau Renske”. Als namen van beambten niet genoemd mogen worden, waarom geen regels hiervoor worden opgesteld? Met verwondering heb ik daarom waargenomen waarom wel de personen (slachtoffers)zittend op de tribune wel voor heel NL gefilmd zijn. Bovendien de MP mag n.m.m. de premier mevr. Leyten niet publiekelijk schofferen, daar zijn wel regels voor! Dit behoort te gebeuren onder 4 ogen!Ik ben begaan met de slachtoffers die zo’n lange tijd moesten wachten op hun gelijk!

    11. Dit lees ik net in de media: https://www.telegraaf.nl/nieuws/1836144699/nieuw-rapport-toeslagenaffaire-commissie-donner-wederom-vertraagd

      Moet het rapport soms eerst worden gescreend door belanghebbende ambtenaren en verantwoordelijke ministers om er zeker van te zijn dat er geen “lastige” passages in staan?
      Dat is eerder vertoond door de Onderzoeksraad voor de Veiligheid die in 2009 een compleet belastend rapport voor Boeing reduceerde tot 1 onschuldig velletje.

    12. Rutte ging wel af toen hij de falende topambtenaren in bescherming nam tegen Renske Leijten, die er terecht op wees dat gewone werknemers bij falen gewoon ontslag krijgen en bij ernstig falen zelfs zonder handdruk.

      Voor Pieter is veertig jaar geleden in de buurt van de dinosauriërs, maar ik heb nog meegemaakt dat topambtenaren zichzelf vergeleken met directeuren in het bedrijfsleven. Hun salaris ging flink omhoog, want het waren geen ambtenaren meer en ze liepen het risico van ontslag, net als in het bedrijfsleven. Zoals gewoonlijk, bleven de voordelen van de nieuwe status overeind en na 40 jaar is men de negatieve consequenties vergeten.

      Ooit hoorde ik de opmerking dat het versoberen van de wachtgeldregeling voor ambtenaren tot het WW-niveau de staat veel te veel geld zou kosten. Van zo’n bewering zakt mijn broek echt af. In Den Haag leeft men in een roze wolk en is men de voeling met de maatschappij totaal kwijt. Door goede automatisering verdwijnen banen in het bedrijfsleven. Door slechte automatisering blijft de overheid inefficiënt. Maar topambtenaren blijven zich vergelijken met efficiënt werkende tandartsen en directeuren van efficiënt geleide ondernemingen.

    13. Eerzame mensen gevraagd, ervaring gewenst, genn 9 mentaliteit, wel graag ‘n rechte rug!
      AUB, Geen mensen op belangrijke posten die ZWIJGEN juist op die momenten dat zij zich uit dienen te SPREKEN!
      Personen/ambtenaren die (gemakshalve/veiligheidshalve, en bang voor schade aan de eigen positie en/of eigen carriere) steeds GEEN mening hebben! en zwijgen op die momenten dat het Maatschappelijk vereist is, die maken zich met hun stilzwijgen SCHULDIG en ook MEDEVERANTWOORDELIJK voor het ONTSTAAN van grotere Maatschappelijke/Menselijke/Financielle ELLENDE EN SCHADE voor de Nederlandse BURGERS.

    14. Fons verwoordt precies de onaantastbaarheid van ambtenaren; een staat binnen de staat! Nederland is verre van een democratie.
      Ik wil alle gedupeerde Nederlanders op het hart drukken om aangifte te doen tegen betrokken ambtenaren van de belastingdienst. Kunnen we zien of ons land een rechtsstaat is.

    15. Naturlijk heeft Renske Leyten ‘n duudelijk punt!
      Zij vertegenwoordigd het Nederlandse Volk, zij is ‘n Oprechte stem van het Nederlandse Volk!
      Rutte verdedigd terrecht! de f”FALENDE” ambtenaren,MAAR daarmede tevens het FIAT van het hele VEROTTE SYSTEEM!
      DOORSCHUIF POLITICI.
      Een kind weet het:
      ‘n kwaadaardig gezwel moet je wegsnijden voor het nog meer en grotere schade aanricht!
      In Politiek de Haag negeert men deze wijsheid, het gezwel word met veel allure elders in het ‘zieke systeem’ geinstalleerd in de heilloze verwachting dat het daar wel omslaan naar ‘n genezende status.
      Ondertussen word de hardwerkende Burgerij Gekastijdt en Kortgehouden met Belasting Boete’s Intrekking van Toeslagen en opzegging van de werkplek, verlagen van het Pensioen bedrag, Ongehoord onredelijk hoge Belastingaanslagen op het spaargeld!
      Maar straks! Als er weer verkiezingen zijn, dan staan ze er weer hoor, met hun grote Belofte Worsten en valse Partijprogramma’s die nooit uitgevoerd gaan worden! EENMAAL VERKOZEN! dan blazen zij weer op de eigen Loftrompet hun EIGEN LIEDJE.
      Nederlanders ONTWAAKT

      • @Pieter 22 jan 13:24
        Als u kritiek heeft op de huidige regering, dan wordt uw betoog niet overtuigender als u woorden in hoofdletters zet, maar wel als u uw bijdrage nog eens naleest en eventueel door “spell” haalt. Zinnen lopen niet en van werkwoordsvormen maakt een potje, wat erg afleidt van wat u wilt beweren. U geeft tegenstanders van Forum voor Democratie alle gelegenheid de aanhangers als gefrustreerde tokkies weg te zetten en dat zou jammer zijn. Helaas is het taalonderwijs behoorlijk afgezakt sinds 40 jaar geleden en daar wil FvD wat aan doen. U zit dus wel bij de goede partij…

    Comments are closed.