Rechtstreeks het ravijn in

    2
    391

    Leestijd: 4 minuten.

    Wie wil zien hoe een oude, eerbiedwaardige partij zichzelf ten gronde richt, hoeft maar een blik over de grens te werpen. Ten oosten van Lobith heeft de sociaal-democratische SPD zich weer eens in een crisis gestort. En dat raakt niet alleen de partij maar ook de coalitie in Berlijn. Het voortbestaan van de regering van bondskanselier Angela Merkel zou zo maar op het spel kunnen staan.

    De crisis van de SPD is de onderhand klassieke van de sociaal-democratie in West-Europa, de PvdA ondanks de recente opleving in de peilingen niet uitgezonderd. Niemand weet nog waar de sociaal-democraten voor staan. De kiezer niet en zij zelf al helemaal niet. De oude aanhang, de klassieke arbeider, bestaat niet meer of stemt op de populisten. Voor de beter opgeleiden is er concurrentie, vooral van Groen. De grote historische prestatie van de sociaal-democratie, de opbouw van de verzorgingsstaat, is sinds jaar en dag een algemeen erkende verworvenheid. Daar kun je je als SPD of PvdA allang niet meer mee profileren. Zeker, er zal van tijd tot tijd nog wel eens een opleving komen, afhankelijk van een aantrekkelijke lijsttrekker. En daar zal weer valse hoop uit worden geput, maar eigenlijk heeft de partij zich overleefd.

    Dat verval kan diverse vormen aannemen. Het kan langzaam gaan, de partij wordt steeds kleiner en verschrompelt uiteindelijk tot een splinter.  En er kan een plotselinge versnelling optreden, waarbij de ene nederlaag na de andere volgt. En misschien ten overvloede, dat proces heeft natuurlijke allerlei nationaal getinte variaties. In het ene land, Frankrijk, is het sneller gegaan dan in een ander, Zweden.

    De SPD moet hopen op de tweede variant en vrezen voor de eerste. De oudste sociaal-democratische partij in Europa vertoont de verschijnselen van beide. De SPD heeft de afgelopen jaren het ene verkiezingséchec na het ander beleefd. De partij is bij de Europese verkiezingen van vorige maand voor het eerst overvleugeld door de Groenen. Met nog geen 16 procent van de stemmen incasseerde ze de grootste nederlaag in haar geschiedenis.

    En de beker is nog lang niet leeg. In het najaar vinden er verkiezingen plaats in drie oostelijke deelstaten. En de prognoses zijn alarmerend. De SPD zal dramatisch verliezen en de rechts-populistische Alternative für Deutschland fors winnen. Als machtsfactor zou de SPD daar wel eens de genadeklap kunnen krijgen.

    Een partij in nood doet vaak twee dingen. Ze gaat op zoek naar een zondebok en een nieuw profiel. De zondebok is vrijwel altijd de dienstdoende partijleider. En ja hoor, Andrea Nahles, krap een jaar in functie, moet het veld ruimen. Ze hield afgelopen weekend de eer aan zichzelf, vooral om een putsch te voorkomen. Volgens Duitse media had de anti-Nahles stemming zulke vileine vormen aangenomen, zelfs voor sociaal-democratische begrippen, dat een aantal kopstukken daarvoor hun excuses aanboden.

    Met het vertrek van Nahles zijn de problemen uitreraard niet opgelost. De kans is groot dat er een richtingenstrijd uitbreekt die voorlopig het einde betekent van de partij als stabiele partner. Want voor veel, vooral linkse sociaal-democraten, is de oorzaak van de misère te vinden in de jarenlange coalitie met de CDU/CSU van Angela Merkel. Voor de instandhouding van die grosse Koalition, GroKo in de wandeling, heeft de SPD een te hoge prijs betaald. Merkel schreef de prestaties op haar naam en de zeperds kwamen op rekening van de SPD. Het is een analyse die in hoge mate klopt.

    De roep om uit de GroKo te stappen zal nu weer in veel afdelingen aanzwellen. Het opblazen van de regering zou de partij weer de gelegenheid geven om zich voor de zoveelste keer opnieuw uit te vinden. Zich weer links van het midden te positioneren om in de oppositie de concurrentie met de triomferende Groenen aan te gaan. Na de onvermijdelijke herbronning en herijking natuurlijk.

    Een blik op de peilingen zal de partijtop voorlopig wel van drastische avonturen weerhouden. En helemaal als het bij die deelstaatverkiezingen in het najaar het voorspelde debacle wordt. Maar het punt is dat de SPD nauwelijks leiders heeft met voldoende gezag om de muitende basis in toom te houden. Want dat hoort ook bij een partij in verval, aansprekende, gezaghebbende leiders zijn zelfs met de stormlamp niet te vinden. Nahles was geen succes, in tegendeel,  maar er is geen enkele garantie dat een opvolger het beter doet.

    Met de SPD op drift zijn de vooruitzichten van de GroKo niet rooskleurig. Want ook Merkels CDU staat er allesbehalve florissant voor. De christen-democraten zitten eveneens in de zwakste fase van hun naoorlogse geschiedenis. Bij de laatste verkiezingen zijn ook bij hen steeds meer kiezers afgehaakt. De toestand is nog niet zo beroerd als bij de SPD maar het scheelt niet veel. Ook bij de CDU dreigt een leidersschapsprobleem. De gedoodverfde opvolgster van Merkel, Annegret Kramp-Karrenbauer (AKK), kampt met grote aanloopproblemen. Ze is bij lange na niet de nieuwe Merkel.

    Dit zou allemaal nog tot daar en toe zijn, elk land heeft van tijd tot tijd zijn politieke crises. Maar Duitsland is verreweg het belangrijkste land in de EU en een zwalkende regering in Berlijn is momenteel wel het laatste dat we kunnen gebruiken. En dan hebben we het niets eens over de huidige internationale situatie, met Trump, Poetin, de opkomst van China, handelsoorlogen, enz. De EU moet de komende maanden een nieuwe Commissie krijgen, de Europese Centrale Bank (ECB) een nieuwe president. Dat is sowieso al een lastige klus maar met ‘Chaostage’ in Berlijn, wordt het helemaal een harde dobber. De crisis van de SPD komt wel erg ongelegen.

     

     

    2 REACTIES

    1. Er is een land waar de sociaaldemocraten duidelijk weer in opkomst zijn: Denemarken. Die hanteren een heel streng asiel- en integratiebeleid. En als er ‘nep’ asielzoekers, de veiligelanders, vervelend zijn dan lossen ze het probleem voor haar bevolking tenminste op: ze worden op een bewaakt eiland gezet. Kijk dat is het antwoord in een notendop, daar kan zelfs de VVD wat van leren.
      Merkel moest tegen alle Schengenregels en Europese verdragen in, zo nodig met grote steun van de SPD de grenzen open gooien. Van de 1,5 miljoen ‘vluchtelingen’ was de helft helemaal geen vluchteling. En uitzetten ho maar. Dat Schaffen ze niet! Met alle vervelende gevolgen van dien voor de burgerbevolking. Je ziet dit overal in West-Europa. In het oosten beginnen ze er wijselijk niet aan.
      Merkel werd voor het overtreden van heuse Europese verdragen niet gestraft, noch aangesproken.
      Maar de Duitse bevolking is echter een ander verhaal. Die antwoordde met duidelijke kiezerstaal. De AfD is er groot geworden en Merkel en de SPD zitten met electorale brokstukken die ze wellicht nooit te boven komen. In Denemarken hebben de sociaal-democraten het begrepen…
      Vreemdelingen zomaar binnenlaten… Er zijn grenzen… Die moet je stellen en bewaken.

    2. De SPD regeert mee in de GroKo plus in 7 deelstaten, zo minimaal is SPD dus niet.

    Comments are closed.