Selectieve verontwaardiging

    2
    328

    Leestijd: 1 minuten.

    De ergernis in Brussel over de recente politieke ontwikkelingen in Polen is volkomen begrijpelijk. Het parlement van dat land heeft ingestemd met een wet die de regering mogelijk maakt leden van het Hooggerechtshof te benoemen. Daarmee wordt de bijl gelegd aan de wortel van de rechtsstaat, concludeert eurocommissaris Frans Timmermans terecht. Immers: waar blijft op deze manier de scheiding der machten die de kern vormt van de westerse democratie?

    Polen handelt in strijd met de Europese waarden, aldus Timmermans, die er niet voor terugschrikt met de zwaarste sanctie te dreigen waarover Brussel beschikt: het ontnemen van het stemrecht aan de Poolse regering bij Europese besluitvorming.

    Heel goed van Timmermans dat hij zijn tanden laat zien nu zulke essentiële Europese waarden in het geding zijn. Maar toch wringt de verontwaardiging van Brussel een beetje. Want er is een heel belangrijk, nauw bevriend westers land waar politieke benoemingen van rechters aan de orde van de dag zijn, en waarover je Timmermans en andere EU-kopstukken nooit hoort. Ik heb het over de Verenigde Staten. Daar worden leden van het Hooggerechtshof voorgedragen door de president en vervolgens aangesteld door de senaat. Dat is geen praktijk die onder het populistische warhoofd Donald Trump is ingevoerd, ze bestaat al sinds jaar en dag. Ook Barack Obama en zijn voorgangers zorgden voor politieke benoemingen in het hoogste juridische orgaan van het land en wisten zo aanzienlijke invloed uit te oefenen op de rechtsgang. Niks geen scheiding der machten dus.

    Zoals gezegd: hierover hoor je Brussel nooit. En je kunt je afvragen waarom niet. Of eigenlijk hoef je je dat helemaal niet af te vragen. Want de EU kan het zich gewoon niet permitteren de VS de les te lezen over het functioneren van de rechtsstaat aldaar. Daarvoor is de regering in Washington een ietsjepietsje te belangrijk. Ook als het om de doodstraf gaat, geeft Europa steeds blijk van selectieve verontwaardiging. Turkije dreigt in de ban gedaan te worden als het deze straf wil herinvoeren (zeer terecht wat mij betreft), maar de Amerikanen kunnen gewoon doorgaan met het executeren van (niet zelden vermeende) misdadigers. Want Europa kan wel zonder Polen en desnoods zonder Turkije. Maar het kan nooit zonder de VS.

    2 REACTIES

    1. Leuk artikel – deze gedachte zweefde ook al enige weken door mijn hoofd.
      Overigens vind ik het geen uitgemaakte zaak, dat de zgn “scheiding der machten” zoveel beter zou zijn – laat staan “democratischer”. Het is juist minder democratisch dan het Amerikaanse systeem, waarin de president en de senaat invloed hebben. Zowel president als senaat zijn door de burgers gekozen. Maar in de EU heeft het woord “democratisch” intussen een wat andere betekenis gekregen.

    2. Beste Fons,
      Weer een goed artikel van jou. Ik ben het zeker met
      jou eens, maar wil wel wat nuances aanbrengen.
      In de wereld zijn vele landen waar de “scheiding
      der machten”, de “trias politica” niet goed geregeld
      zijn. Daar kunnen landen hun politieke afkeur over
      uitspreken, en dat gebeurt ook best wel.
      Maar Amerika behoort niet tot de EU-landen, waar de
      trias politica tot een van de basisfundamenten behoort.
      Daarom moest president Duda van Polen zijn veto wel
      uitspreken. Brussel zou het stemrecht van Polen in de
      EU ontnemen. Brussel moest dit wel dreigen; anders
      valt een belangrijk fundament van normen en waarden
      totaal weg. Gevolg: een volledig geïsoleerd Polen. Wat
      nu gebeurd is stemt mij tot tevredenheid. Ook Turkije
      kan nu zien dat hun “rechtspraak” en mogelijke herin-
      voering van de doodstraf, elke mogelijke toetreding tot
      de EU blokkeert. Ik zeg het niet vaak: proficiat Brussel.
      Toch een beetje de “melktanden” kwijtgeraakt. Hoera!
      Bert.

    Comments are closed.