Staat verlies van de VVD bij de volgende verkiezingen vast?

    1
    796

    Leestijd: 1 minuten.

    Het is een bekend verschijnsel: politieke partijen die regeren lopen een enorm risico bij de verkiezingen te worden afgestraft. Maar dat geldt in de eerste plaats voor de kleinere coalitiepartners. Een partij die de premier levert, gaat er soms wel op vooruit.

    Dat gebeurt vooral als die premier nog niet zo lang aan het bewind is. In 1986 won het CDA onder premier Ruud Lubbers (‘Laat Lubbers zijn karwei afmaken’)  9 Kamerzetels en steeg tot het in de huidige verhoudingen onvoorstelbaar hoge aantal van 54. In 1998 kreeg de PvdA met premier Wim Kok als lijsttrekker er 8 zetels bij. En in 2012 ging de VVD met premier Mark Rutte 10 zetels omhoog. Allemaal dankzij de premierbonus blijkbaar.

    Ook Jan Peter Balkenende hielp bij zijn eerste verkiezingsdeelname als premier het CDA aan zetelwinst, al was die bescheiden (1 zetel in 2003). Daarna kwam de klad erin: in 2006 – Balkenende zetelde nog steeds in het Torentje – gingen 3 zetels verloren, in 2010 maar liefst 20.

    De premierbonus, zo leert de geschiedenis, is slechts tijdelijk. Zodra de faam van de kabinetsleider begint te verbleken, daalt het aantal zetels dat deze weet binnen te slepen. Bij Lubbers viel het nog mee. In 1989, de laatste verkiezingen waarbij hij als de nummer 1 van het CDA fungeerde, handhaafde de partij haar 54 zetels. Het ging pas mis in 1994, toen Lubbers was vervangen door Elco Brinkman (min 20). Ook bij de PvdA kwam de klap nadat Wim Kok was afgezwaaid. Onder diens opvolger Ad Melkert leden de sociaaldemocraten in 2002 een verlies van 22 zetels.

    Mark Rutte was in 2017 opnieuw lijsttrekker van de VVD, voor de tweede maal als premier. En deze keer werd er verloren: 8 zetels, een aantal dat overigens in het niet zonk vergeleken met de monsternederlaag van 29 zetels die coalitiepartner PvdA te verwerken kreeg.

    Als we de geschiedkundige lijn doortrekken, is de VVD bij eerstkomende verkiezingen onherroepelijk de klos. Of premier Rutte dan is vervangen (door Klaas Dijkhoff?) of dat hij nog een keer zelf de lijst aanvoert, een goed verkiezingsresultaat kan zijn partij wel op haar buik schrijven. Al zal Rutte als afgestudeerd historicus ongetwijfeld kunnen uitleggen dat historische wetmatigheden helemaal niet bestaan.

    1 REACTIE

    1. Het verlies van de VVD is een neergaande patroon dat zich al een tijdje ontwikkelt. Dat het gepresenteerd kan worden als overwinning en als zodanig ook beloond wordt heeft te maken met de versnippering van het politieke landschap. Immers, hoe ver ze ook elke ronde krimpt, ze blijft met kop en schouders boven de rest uitsteken…
      Tot nu toe…

    Comments are closed.