‘Strategisch stemmen geeft gevoel dat je wél invloed hebt’

    0
    76

    Leestijd: 2 minuten.

    Het Nederlandse kiessysteem is zó indirect, dat veel kiezers het gevoel hebben niet veel invloed uit te oefenen met hun stem. Een strategische stem uitbrengen wordt dan heel aantrekkelijk, omdat de kiezer daarmee wél het gevoel heeft het gevoel heeft dat zijn stem ertoe doet.

    Dat heeft peiler Maurice de Hond gezegd in een toelichting op zijn peiling van zondag, georganiseerd door bkb Campaign Watch.

    ,,Het Nederlandse systeem is zó indirect. We stemmen niet direct op de premier, of op de burgemeester, er is geen referendum, partijen zeggen niet met welke andere partijen ze in een regering willen etcetera. Het is zó indirect, dat kiezers het gevoel krijgen dat ze bijna geen invloed hebben. Bij strategisch stemmen krijg je wél het gevoel dat je invloed hebt. Want daar denk je; ik kan met mijn stem iemand premier maken, of juist niet premier maken. Dat geeft het gevoel dat je invloed hebt. Dat zie je dus ook meer gebeuren.”

     

    ‘In feite heeft de PvdA zich in tweeën gesplitst, waarbij de grootste van de 2 nu de SP heet’

     

    Eind juli constateerde De Hond al dat de kans dat kiezers strategisch gaan stemmen, op Emile Roemer of Mark Rutte, groter is dan ooit tevoren. Als dat massaal gebeurt dan kan de SP uitkomen op 42 zetels en de VVD op 41 zetels.

    De Hond rapporteerde gisteren 37 zetels voor de SP, de hoogste stand voor de socialisten ooit in zijn peiling. Nog opvallender, aldus de Hond, is het gigantische verloop van kiezers van de PvdA naar de SP.

    De Hond: ,,Niet alleen zegt slechts 39 procent van de PvdA-stemmers uit 2010 weer op de partij te gaan stemmen, maar een even zo groot percentage zegt nu SP te stemmen. Dat is niet alleen heel hoog, maar ik heb het ook nog nooit eerder gezien bij een traditionele middenpartij. Het CDA is ook wel eens fors ingezakt, maar stemmen verdwenen dan meer verspreid naar andere partijen.”

    De Hond weet uit onderzoek dat de SP vooral lager opgeleiden en mensen met lagere inkomens trekt. De partij heeft daarbij de rol van de PvdA deels overgenomen. ,,Als je de zetelaantallen van de twee partijen in de peiling bij elkaar optelt, dan kom je op 52 zetels. Dat is ongeveer de hoogste stand ooit voor de PvdA. Dus in feite heeft de PvdA zich in tweeën gesplitst, waarbij de grootste van de 2 nu de SP heet.”

    De Hond merkte op dat de exacte uitslag van verkiezingen behalve van de campagnes en media ook van andere dingen afhangt. Zo is Nederland een van de weinige landen waar op woensdag gestemd wordt, terwijl bij stemmen op zaterdag of zondag mogelijk meer werkenden opkomen.

    Een ander voorbeeld is het weer, weet De Hond. ,,In 1994 stond het CDA ‘s morgens nog op een voorsprong, maar de PvdA haalde dat pas in de avonduren in. Als er om 17.00 uur een enorme stortbui over het land was getrokken, was Wim Kok nooit premier geworden.”

    Bekijk hier alle peilingen en mogelijke coalities