Terug naar af?

    2
    527

    Leestijd: 2 minuten.

    Tot laat in de twintigste eeuw kende Nederland het Staatsbedrijf der Posterijen, Telegrafie en Telefonie, kortweg PTT. Het bedrijf werd door velen gezien als een trage ambtelijke molog en een monopolist waar de burger niet omheen kon. Berucht waren de verhalen over mensen die tot een half jaar na een verhuizing moesten wachten op de aansluiting van een vaste telefoon.

    Het maakte de geesten rijp om het staatsbedrijf eerst zelfstandig te maken en vervolgens te privatiseren. Het nieuwe KPN kon als bedrijf inspelen op nieuwe ontwikkelingen als mobiele telefonie en internet. Het bedrijf werd opgesplitst in een telecombedrijf en een postbedrijf. De gevolgen waren merkbaar. De consument hoefde niet meer te wachten op een telefoonaansluiting, maar kon in de supermarkt een mobieltje kopen en bellend de zaak uitlopen.

    Bij het postbedrijf was het een heel ander verhaal. Van meet af aan was duidelijk dat het bedrijf moest opboksen tegen e-mail en dat de markt sterk zou krimpen. In 1998 ging het bedrijf verder als TNT Post Groep. Dat bedrijf moest als voormalig monopolist gaan concurreren met nieuwkomers in de markt. De concurrentie zou moeten leiden tot lagere kosten en betere dienstverlening aan de consument.

    Van meet af aan was er kritiek. In een krimpende markt dreigde de concurrentie uit te draaien op verlaging van de kosten met als gevolg steeds slechtere arbeidsvoorwaarden. Postbode was geen beroep meer, maar werd een simpel bijbaantje, te vergelijken met de krantenbezorger. Dit tot woede van de vakbonden en kritiek van de politiek.

    Die politiek bleef zich bemoeien met de post. Een wettelijk regiem moest, en moet nog steeds waarborgen, dat tot in de verste uithoeken van het land tegen een redelijk tarief brieven bezorgd zouden worden. TNT Post Groep, de voorloper van het huidige PostNL, kreeg de concessie voor deze zogeheten universele dienstverlening. Het leidde tot veel geharrewar over de positie van PostNL ten opzichte van de concurrenten. Van die concurrenten bleef uiteindelijk alleen Sandd over met een markt aandeel van 30 procenten tegenover PostNL zeventig procent.

    Nu PostNL die laatst overgebleven concurrent overneemt, ontstaat dus weer een monopolie. Nu niet van een staatsbedrijf, maar van een beursgenoteerde onderneming. De vakbonden zijn blij dat er een einde komt aan moordende concurrentie die wordt uitgevochten over de rug van postsorteerders en postbezorgers. En ook de aandeelhouders zijn blij met het monopolie, getuige de stijgende koers op de effectenbeurs.

    PostNL en Sandd spiegelen de aandeelhouders voor dat de fusie leidt tot kostenbesparingen. De voordelen die eerst werden verwacht van concurrentie worden nu verwacht van een monopolie. Het lijkt op een terugkeer naar de tijden van voor het neo-liberalisme, toen nog niet alle heil verwacht werd van concurrerende bedrijven. Het gaat nu echter niet om een staatsbedrijf, maar wel om een particulier bedrijf dat door de concessie voortdurend ligt aan de leiband van de politiek. De prijs van de postzegel en de dienstverlening, zoals besteldagen en brievenbussen op straat, zijn nog altijd gereguleerd en worden met argusogen gevolgd door Kamerleden.

    2 REACTIES

    1. We moeten meer vertrouwen hebben in mensen met macht of het nu politici zijn of de bazen van machtige bedrijven. Bij hun staat het dienen van gewone eenvoudige en simpele mensen centraal. De zegeningen van de vrije markt zijn dan ook legio, of je het nu hebt over de post, gezondheidszorg, NS. De prijzen zijn gekelderd als nooit tevoren, de service is wel met 90% toegenomen. Terug naar af betekent hier nog goedkoper en nog meer service. Ik snap dan ook niet dat wij eenvoudige lieden straks niet massaal stemmen op VVD, D66, CDA, Partij van de Arbeid, de Christen Unie en de SGP de redder en trooster van de Dienaresse Gods.

    2. Voor de klanten zal het wel duurder worden. Een postzegel snel naar de euro en er overheen. Als een dorp 2 supermarkten heeft. Bijvoorbeeld Albert Hein en Jumbo. En AH neemt de concurrent over. Dan worden de producten ook duurder.

    Comments are closed.