Waar stopt de neergang van het socialisme?

    7
    553

    Leestijd: 3 minuten.

    Heeft het klassieke socialisme afgedaan, of is er nog een wederopstanding mogelijk?  Het ziet er duister uit. Bij ons is de PvdA weggevaagd. In Frankrijk, toch een klassiek bolwerk van communisten, socialisten en vakbonden, ging het mis door de opmars van Emmanuel Macron. In Duitsland lijkt het aanvankelijke optimisme over de kansen van oud-voorzitter van het Europees parlement Martin Schulz te vroeg, bondskanselier Angela Merkel stevent af op een vierde zege.

    En zelfs bij onze zuiderburen in Wallonië, sinds de tijden toen Vincent van Gogh zich inleefde bij de mijnwerkers in de Borinage een absoluut bolwerk van het socialisme, gaat het mis. Voor het eerst in bijna 30 jaar staat de Parti Socialiste buiten de regering van het Waalse gewest. Het christen-democratische Centre Democrate Humaniste (cdH) en de liberale partij Mouvement Reformatoire (MR, die van de federale premier Charles Michel) bereikten een akkoord over een nieuwe Waalse regering.

    De CdH stapte in juni uit alle regeringen waar de Franstalige socialisten (PS) in zaten, omdat daar schandaal op schandaal stapelde. De PS-kopstukken bleken allerlei mooie bijbaantjes te hebben waar ze niets voor deden, maar wel fraaie salarissen voor opstreken. Onder hen ook de Brusselse burgemeester Yvan Majeur, die moest aftreden.

    Als er nu verkiezingen zouden zijn in Wallonië zou de PS worden gehalveerd. Dat is dan nog netjes in vergelijk met de PvdA bij ons, maar we hebben het dan ook over het bolwerk der bolwerken bij onze zuiderburen.

    De algemene deler is snel gevonden. Kiezers verwachten van een socialistische partij dat die zich inzet voor de minder bedeelden, de sociaal zwakkeren en de kansarmen op de arbeidsmarkt. In de mangel met de VVD heeft de PvdA enorm veel terrein moeten prijsgeven en heeft daarvoor de rekening gekregen. In Duitsland gaat het gewoon te goed, de kiezers belonen de partijen die voor méér kunnen zorgen. Met alleen frictiewerkloosheid is minder niet meer ‘im Frage’.

    De Franse kiezer heeft na jaren van ‘sur place’ alle hoop verloren en gaat blind voor een nieuwe en schone toekomst, wat die dan ook brengen mag. In België, ook wel het lelijke broertje van Italië genoemd, lijkt nu toch een opruimactie aan de gang van jaren van corruptie en zelfverrijking op het pluche.

    De traditionele arbeider bestaat ook niet meer, de wereld is breder geworden. Mensen van vele nationaliteiten met diverse vaardigheden verdringen zich en helaas zijn buitenlanders wel eens slimmer, vaardiger en beter opgeleid dan de autochtone bevolking en dat geeft frictie en onverwachte concurrentie.

    De ‘survival of the fittest’ en over het algemeen is echte armoede ook uitgebannen. Er komen steeds meer robots en productie verplaatst zich razendsnel als daar maar even aanleiding voor is. Daar kunnen de Britten van meepraten die na de Brexit nu al te maken krijgen met een ‘Brexodus’ van bedrijven die het Verenigd Koninkrijk verlaten richting continent.

    Op die enorme veranderingen op de arbeidsmarkt heeft het traditionele socialisme geen antwoord, nog niet tenminste. En alleen als dat komt, is er nog hoop op een wederopstanding. Anders doen de huidige PvdA’ers, die allemaal een mooi heenkomen zoeken, het goed.

    Over wederopstanding gesproken, een decennium terug leek het CDA ook afgeschreven, maar er kwam een revival. Al kwamen de aloude cijfers van 40 0f 50 zetels niet meer op het bord. Ook de PvdA hoeft niet meer te rekenen op de beste tijden onder Joop den Uyl. De wereld ligt open voor de meer pragmatische partijen, want de wereld is pragmatischer, pluriformer en complexer geworden. PvdA-leider Lodewijk Asscher wil nu een periode van reflectie om de partij op een nieuwe leest te schoeien, maar dat is bepaald geen eenvoudige klus.

    Alles bij elkaar lijkt de huidige moeizame formatie een voorbode van de toekomst te worden, grote en makkelijke meerderheden liggen niet zo maar meer voor de hand.

    7 REACTIES

    1. Het socialisme is er al lang niet meer voor de arbeider en derhalve overbodig geworden. Desalniettemin stemt er nog altijd zo’n 25% van de bevolking op socialistische partijen.

    2. Is echte armoede uitgebannen? Dus voedselbanken zijn er voor de show? Daklozen zijn kampeerders die willen wild kamperen? De rijen bij de schuldhulpverlening komt alleen door dom gedrag?
      Daarvoor heb ik teveel mensen gesproken die bijvoorbeeld door arbeidsongeschikt te worden alles zijn kwijtgeraakt! Het vangnet leek vroeger misschien op een hangmat maar nu zitten er doodgewoon gaten in het net!
      In Frankrijk hebben de kiezers sowieso het vertrouwen in de politiek verloren zoals het hier gebeurde door de – voor de aanhangers – onbegrijpelijke stappen die de PvdA in hun regeerperiode namen en door het graaigedrag van voormalige bewindslieden. De geloofwaardigheid van links verdween door mensen zoals Wim Kok die ineens van tegenstander van bonussen, zelf aanschoof bij de topinkomens.

      De grote vraag moet luiden: wat gaat er gebeuren met een volk als het niet meer gelooft in de gevestigde politiek?

      Bij ons maken sommigen de stap naar Thierry Baudet maar iedereen die de moeite neemt echte vragen te sturen naar de PvD komt bedrogen uit. Mooie dingen willen ze realiseren en dat gaan ze betalen door… geen idee. In ieder geval verlagen ze de belasting voor de hoogste inkomens, dus daarvan wordt de schatkist niet gevuld. Ik vrees het ergste voor de toelagen van de armste laag van de bevolking.

    3. Ach Rob, het socialisme is toch een politieke stroming
      uit de vorige eeuw. We leven nu in de wereld van het
      neo-liberalisme. Een wereld waar “sterkeren” het steeds
      beter krijgen en “zwakkeren” steeds beroerder.
      En de zwakkere groep wordt ook nog eens bevolkt door
      al dan niet terecht aanwezige “asylzoekers”. Deze mensen
      worden de socialistische partije gewoon liefderijk geknuffeld.
      Denk maar eens aan de opvattingen van Groen Links over
      de immigratie uit Islamitische landen, nu en in de toekomst.
      Het is dan toch ook geen wonder dat zowel de sterkere als de
      zwakkere autochtonen in Nederland zeker niet meer op een
      socialistische partij zullen gaan stemmen. Socialisme is gewoon
      een stille dood gestorven aan het begin van deze eeuw.
      Bert.

      • Boeiende redenering, maar juist de zeer linkse partij GL heeft onwaarschijnlijk veel gewonnen, procentueel en absoluut. En bovendien speelde de immigrantenkwestie daarbij, naast milieu, een grote rol. Dat past toch niet in je redenering? En een partij die zich voortdurend richt op belangen van minderbedeelden, de SP, heeft niet verloren. Die aantrekkingskracht ven het neo-liberalisme valt volgens mij wel mee.

        • Beste Piet,
          Leuk jouw reactie. Dank. Toch even reageren.
          Neen, het neo-liberalisme is wel van deze tijd.
          Maar waarom heeft de linkse partij GL zeer veel
          gewonnen. Je weet zelf ook het antwoord:
          overloop uit de PvdA door hun neo-liberale beleid,
          de laatste kabinetsperiode, samen met de VVD.
          En wie stemmen dan op GL? De arbeiders in Neder-
          land? Neen dus! Vaak hoog opgeleide Nederlandse
          vrouwen; die Jesse Klaver wel een leuke vent vinden,
          geen last hebben van het immigratievraagstuk en het
          wel erg fijn modieus vinden op te komen voor de grote
          milieuvraagstukken. Een socialistische achterban: neen!
          En hoeveel winst heeft onze SP gemaakt door de teloor-
          gang van de PvdA. Helemaal niets dus: geen zetel winst.
          Ik blijf bij mijn mening: het socialisme is van vroeger en
          een stille dood gestorven begin deze eeuw. En de idealen,
          die ik best onderschrijf, zijn weg. En ik zie ze ook niet meer
          terugkomen. En dat is best een groot probleem voor Asscher.
          Bert.

          • Bert, een paar opmerkingen. Ik heb de indruk, dat je mijn analyse op hoofdlijnen bevestigt. Ik heb GL niet socialistisch genoemd, wel zeer links. En het neo-liberalisme is voor mij niet een stroming die er niet toedoet of niet bestaat, maar een stroming waarvan het belang wordt overschat. Beweren, dat jonge vrouwen om allerlei niet-politieke redenen Klaver steunen, vind ik niet correct naar vrouwen. Alsof die geen goed doordachte keuze kunnen maken. Bovendien heeft elke partij een duidelijk beeld van de doelgroep en past daar de presentatie van de lijsttrekker op aan. Kun je je een SGP-leidster in een minirok en naveltrui voorstellen, of de SP-leider in een Maffeis shirt, of Rutte in een “Spekman”-trui?
            De SP heeft geen winst behaald uit de teloorgang van de PvdA, maar ook niet veel verloren. Dat socialistische verhaal blijft kennelijk toch een groep trekken. Blijft dus over, dat van de linkse partijen alleen de PvdA heeft verloren, en dan ook nog historisch veel. Want de winnende D66 mag je toch ook wel links noemen. Hoe je dit PvdA-verlies moet duiden vind ik iets voor degelijke studie.
            In je stelling, dat GL weinig socialistische achterban heeft, kan ik me wel vinden. Ze hebben zeker wel een linkse achterban, wat dat begrip vandaag dan ook nog maar inhoudt; zie mijn eerdere opmerkingen daarover. Maar de grote milieuvraagstukken modieus noemen, gaat me, zachtjes uitgedrukt, weer veel te ver.
            En verder hoop ik, als PvdA-stemmer, dat het dogmatische socialisme van de vorige eeuw zal verdwijnen. Als dat niet zou gebeuren, zijn we stil blijven staan. De socialisten hebben hun bijdrage geleverd, met succes, en zouden zich nu moeten richten op een nieuwe opdracht. Ik heb de indruk, dat men daar rond Asscher ook mee bezig is, gezien zijn terughoudendheid om nu al weer in ‘s lands regering mee te doen. Heel verstandig, ontwikkel een nieuwe visie.

    Comments are closed.