Waarom er nog steeds geen pensioenakkoord is

    7
    917

    Leestijd: 3 minuten.

    Het kabinet had graag op Prinsjesdag al een pensioenakkoord willen presenteren, maar dat is niet gelukt. Toch blijft premier Mark Rutte optimistisch. Hij heeft ‘goede hoop’ dat werkgeversorganisaties en vakbonden het in de Sociaal-Economische Raad eens worden over de toekomst van het pensioenstelsel en dat ‘op korte termijn’ toch een gezamenlijk stuk gepubliceerd kan worden. De premier zei dat vrijdag tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen in de Tweede Kamer.

    Waar hij dat optimisme op baseert, maakte hij niet duidelijk, maar Rutte weet meer dan gewone stervelingen. De sociale partners overleggen al lange tijd achter gesloten deuren over een hervorming van de pensioenen, maar ze doen dat niet in totale afzondering. Minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken) staat in nauw contact met hen en brieft natuurlijk alles wat hij hoort meteen door aan de premier.

    Waarom moet er een ander pensioenstelsel komen? Die vraag is niet moeilijk te beantwoorden: het huidige stelsel is niet meer betaalbaar. Steeds minder jongeren moeten opdraaien voor de pensioenvoorziening van steeds meer ouderen. Daardoor wordt de pensioenpot kleiner. Dat effect wordt momenteel nog in de hand gewerkt door de langdurig lage rente.

    Dat betekent dat als de huidige jongeren aan de beurt zijn om met werken te stoppen, de koek op is, of althans veel kleiner dan nu. Je kunt het probleem wegredeneren en zeggen: er is geld genoeg, of: dat zien we later wel, zoals bijvoorbeeld 50PLUS doet. Maar de meeste pensioendeskundigen denken daar minder makkelijk over. Ook werkgevers en vakbonden (die samen de pensioenfondsen besturen) zijn doordrongen van de noodzaak van een hervorming, anders zouden ze niet al zo lang met elkaar daarover in overleg zijn.

    Het nieuwe stelsel waar zij over praten houdt in dat er individuele pensioenpotjes komen, waardoor iedereen voor zichzelf spaart en niet meer voor de hele groep. Het systeem wordt dan financieel beter te behappen, ofwel ‘robuuster’, zoals dat in de boeventaal van de pensioenwereld heet.

    Maar hoewel ze in principe vinden dat de bestaande pensioenregeling op de schop moet, slagen de sociale partners er vooralsnog niet in het eens te worden over de details. Een belangrijk struikelblok wordt verder gevormd door de stijging van de AOW-leeftijd die de overheid heeft afgesproken.

    Het vorige kabinet maakte er een begin mee de pensioenleeftijd, die decennia lang op 65 jaar lag,  geleidelijk op te trekken. Inmiddels moet je tot je 66e werken voor je recht hebt op AOW en die limiet verschuift steeds verder. In 2022 ligt de pensioenleeftijd op 67 jaar en daarna stijgt hij met de levensverwachting.

    Het probleem is dat het almaar verhogen van die grens niet meer gepikt wordt in de samenleving. Steeds minder mensen zijn bereid almaar langer aan de slag te blijven en gezien de nog steeds vrij hoge werkloosheid onder ouderen wordt ook de noodzaak van de maatregel in twijfel getrokken. Kan de pensioenleeftijd niet worden bevroren op het huidige niveau van 66 jaar? Vooral de vakcentrale FNV maakt hier een groot nummer van en zou bij de werkgevers inmiddels op begrip kunnen rekenen.

    Tijdens de Algemene Beschouwingen hield Rutte de boot af. Hij wil vasthouden aan de afspraken over de stijging van de pensioenleeftijd, zei hij in de Tweede Kamer. Maar volgens ingewijden is dit alleen het officiële kabinetsstandpunt. Koolmees zou inmiddels genegen zijn zich wat soepeler op te stellen. In elk geval zou het wat langzamer verhogen van de pensioenleeftijd voor hem bespreekbaar zijn, suggereren bronnen rond het overleg. In de Tweede Kamer lijkt de steun hiervoor ook steeds verder te groeien.

    Je moet je alleen afvragen of het voor de vakbeweging voldoende is als werknemers niet al in 2022 maar pas enkele jaren later tot hun 67e aan de slag moeten blijven. Als veel meer dan een pleister op de wonde zal die concessie niet worden ervaren. En bovendien: ook het geleidelijker verhogen van de pensioenleeftijd kost geld, veel geld. Waar moet het kabinet dat vandaan halen? De ruimte die er was is al voor een belangrijk deel opgesoupeerd door het afschaffen van de dividendbelasting.

    7 REACTIES

    1. jaarlijks gaat er 50 miljard euro van oud naar jong volgens het Tontineelemnt .
      dat is het restvermogen wat oud heeft gespaard maar niet heeft uitgekeerd gekregen .

    2. Ik weet niet waar werkgevers en werknemers zo lang over moeten praten. Het is duidelijk dat als we ouder worden, steeds meer verdienen en het rendement de inflatie niet kan compenseren, dat we dan méér moeten betalen of minder pensioen ontvangen. Dat is geen rocket science. Een collectief stelsel heeft het voordeel dat langlevers gebruik kunnen maken van het overschot van kortlevers. Waar gaat het overschot van kortlevers naar toe in een individueel pensioenstelsel? Ik heb een hard hoofd in een individueel stelsel. Een oom van me die in 1900 geboren was en een levensverzekering had gesloten bij de voorloper van de Nationale Nederlanden, kon daar in 1965 een pakje sigaren van kopen. Ik ben bang dat niemand de kosten wil dragen van het huidige stelsel en dat men druk bezig is elkaar de hete aardappel toe te schuiven.

      • @Holleman,
        De regering wil gewoon van al dat geld profiteren. Vraag mij niet waarom maar het is bedoeld om de banken te helpen. Want die willen van hun hypotheken af omdat volgens de nieuwste Baselregels daarvoor buffers moeten aanhouden en da’s dan geld dat ze niet kunnen uitlenen…
        En het eerste wat er wordt voorgesteld – als de pensioenpotjes persoonlijk zijn – is om de mensen dan ‘hun’ geld te laten opnemen om als ‘hypotheek’ in hun huizen te stoppen. Het probleem daarvan is dat zoals u aangeeft de solidariteit verdwijnt. Want als je dood gaat wat dan? Gaat dat geld (i.p.v. erfenis) terug naar de pensioenpot? En dan het redement dat een pensioenfonds mist over dat geld – want het kan niet belegd worden. Dus ook die indexering komt in gevaar. En wat als de huizenmarkt instort? Een compleet onzalig idee dus. Die eigen potjes…
        Verder sluit ik mij aan bij wat S.Anker zegt op 23 september at 11.31…
        Dat er voor de jeugd straks geen geld is een farce.

      • @Haasnoot
        Ze gaan dus een redelijk systeem vervangen door een slecht systeem?
        Waar bemoeit de overheid zich mee?

        • @Holleman,
          Geld! Veel geld… Da’s heel interessant voor ze!
          Als ze een collectiefsysteem kunnen veranderen in een persoonlijk systeem op naam, dan is er geen grote anonieme pot waar je niet aan kan komen maar een persoonlijke pensioenrekening op naam waar je wel aan kan komen.
          Een voorbeeld: mensen moeten ‘gedwongen’ worden straks pakweg 20.000 euro per huis in de energie-transitie te steken. Als banken dat lenen verhoogd dat weer de hypotheken op hun balansen en daarvoor moeten ze weer meer geld opzij zetten (kost geld) voor buffers volgens de nieuwe Baselregels. Een persoonlijke pensioenrekening kan ineens als een soort bankrekening gebruikt worden…
          Dus: ‘of je even verplicht je pensioen wilt stoppen in de energie-transitie’…
          Zie zo… Slim toch? Is dat mooi geregeld??
          Als ik het – als leek – kan verzinnen reken maar dat de regering dat al lang gedaan heeft. Dat laat onverlet dat gepensioneerde huurders daaraan niets hebben.
          En da’s maar een maatregel. Ze zullen er wel meer verzonnen hebben. En dat kan alleen als je een pensioenrekening op naam hebt.
          Vandaar…
          Het solidariteitsprincipe zal dan heel snel kapot gaan….

    3. Zoals zo velen gaat de heer Kockelmans grotelijk de fout in als hij stelt dat er voor de huidige jeugd zo meteen geen of weinig pensioen meer zou zijn. Ook zijn aanname dat de huidige extreem lage rente hiervoor mede verantwoordelijk is klopt niet. Hij neemt namelijk in zijn stukje niet mee dat de pensioenfondsen zeer grote vermogens hebben en ze daar jaarlijks een rendement van minstens 5% tot 8% op maken. Het geld wat daardoor binnenkomt is veel meer dan wat er nodig is om het tekort tussen de premieopbrengsten en de (huidige) pensioenuitgaven op te vangen. Dat is geen aanname maar en feit wat blijkt als je kijkt naar de jaarverslagen van de pensioenfondsen. Het vermogen stijgt ieder jaar! Dat de huidige rente en daarmee ook de rekenrente voor de pensioenfondsen laag is, is nadelig voor de huidige gepensioneerden. Er wordt niet geïndexeerd, zelfs wordt gedreigd met pensioenverlaging. Dat is voordelig voor de jeugd, er komt daardoor steeds meer geld in kas!

      • Juist, er is geld genoeg. Ik heb wel eens begrepen dat ook als er de komende 40 jaar geen enkele premie wordt ingelegd er nog genoeg geld is om alle pensioengerechtigden te betalen.

        Europa kijkt likkebaardend naar onze pensioenpotten want 1400 tot 1800 miljard, daar kun je leuke dingen mee doen. Wat er ook gebeurt: het is uw en mijn geld, niet dat van de overheid, dus handen af van onze centen!!

    Comments are closed.