Waarom de PVV niet de grootste werd

    9
    1667

    Leestijd: 3 minuten.

    De rook van de verkiezingsstrijd is opgetrokken en termen als radiostilte maken zich meester van het Binnenhof. Een populistische revolte is uitgebleven en de “gevestigde orde” haalde hierover opgelucht adem na 15 maart. Nederland deed geen Trumpje of Nexit, de “kwartfinale in de strijd tegen het verkeerde populisme”, zoals Mark Rutte het met het oog op de aankomende verkiezingen in Frankrijk en Duitsland omschreef, is gewonnen. Maar waarop ging het nu eigenlijk fout voor Geert Wilders?

    Hoe anders had Nederland er momenteel uitgezien als de PVV van Geert Wilders de grootste was geworden bij de afgelopen verkiezingen? Bij de huidige kabinetsformatie had hij het initiatief gekregen. Dat hij erin was geslaagd een kabinet bij elkaar te krijgen is onwaarschijnlijk, maar dat hij nationaal en internationaal in de spotlight had gestaan is zeker. Hoewel de PVV zetels won en zich de tweede partij van Nederland mag noemen, bleef de ultieme PR van “de grootste zijn” daarmee uit.

    De PVV als grootste partij was geenszins ondenkbaar. In de aanloop naar de verkiezingen stond de partij van Wilders lange tijd in elke peiling bovenaan. Pas in de slotfase van de verkiezingsstrijd slonk zijn voorsprong, werd hij ingehaald en zakte vervolgens hard weg. Hoe komt het toch dat Geert Wilders het zo heeft laten liggen?

    Het lijkt een combinatie van factoren die de PVV parten hebben gespeeld. In de eerste plaats bleef de PVV-leider onzichtbaar in de eindfase van de verkiezingsstrijd door een hele reeks debatten en tv-optredens af te zeggen. Zijn devies dat hij prima in staat is via zijn eigen social media-kanalen de mensen te bereiken en dat de traditionele media geen belangrijke rol meer spelen, ging niet op. Zijn onzichtbaarheid speelde hem wel degelijk parten. Dat hij wegens een lek in zijn beveiliging ook minder de straat op kon, hielp hem niet.

    Een tweede reden dat hij de veelbelovende peilingen niet heeft kunnen waarmaken, is dat hij hopeloos geïsoleerd is geraakt. Bijna alle partijen in de Tweede Kamer sluiten hem uit, omdat ze standpunten van de PVV nogal extreem vinden. VVD en CDA zijn de enige partijen die met Wilders hebben samengewerkt, in het gedoogkabinet van 2010. Maar nu sloten ook zijn voormalige partners hem uit. De kiezer zag: Wilders is geïsoleerd. Een stem op hem is zinloos.

    Dat nutteloze ligt ook besloten in een ander kenmerk van ons kiessysteem: het meerpartijenstelsel. Het politieke landschap in Nederland is gefragmenteerd, ook omdat wij geen kiesdrempel kennen. Bij het referendum over de Brexit waren er twee smaken: ja of nee. En bij de verkiezing van the Donald betrof het een exclusieve tweestrijd tussen Republicans en Democrats. Had in Nederland ook het systeem van “winner takes all” gegolden, dan had Wilders wellicht betere kansen gehad om te verrassen.

    Wilders zwakte is verder dat kiezers weten dat hij niet kan leveren. Te vaak denkt de PVV-leider dat hij zich altijd moet afzetten tegen de gevestigde orde, omdat hem dit het meeste zou opleveren. Maar dat lijkt een misrekening. Een deel van het electoraal voelt zich niet serieus genomen als hij zijn volledige verkiezingsprogramma op één A4’tje zet en de wereld in-twittert. En dat hij zijn verkiezingsprogramma niet laat doorrekenen door het Centraal Planbureau zal hij zelf zien als lekker rebels, maar het wekt tegelijk argwaan bij veel kiezers.

    In dezelfde lijn zou je ook kunnen zeggen dat de PVV als puntje bij paaltje komt wegzakt omdat de partij een geloofwaardigheidsprobleem heeft. Wilders legt niet of te weinig uit hoe hij zijn vaak extreme ideeën eigenlijk denkt uit te voeren. Als je al een partij bent met weinig bestuurlijke ervaring, dan trekt Wilders wat dat betreft steevast de verkeerde kaarten.

    Tot slot heeft Wilders in Rutte een lastige tegenstander gehad. De VVD mikte opzichtig op een tweestrijd met Wilders, zodat Rutte gepositioneerd kon worden als het “redelijke alternatief”. Hoewel die tactiek er ook toe leidde dat er stemmen naar CDA en D66 stroomden, bleek deze afdoende om kort voor de verkiezingen een instorting in de peilingen te veroorzaken bij de PVV.

    Daarnaast profiteerde de VVD optimaal van de juist nu aantrekkende economie en mocht Rutte ook nog eens op een cruciaal moment zijn premierbonus incasseren. Want toen kort voor de verkiezingen de Turkije-rel uitbrak, had dit koren op de molen kunnen zijn van Wilders. Echter door hard en kordaat op te treden richting de Turkse president Erdogan, brak Rutte het laatste verzet.

    9 REACTIES

    1. De PVV heeft zichzelf buitenspel gezet!
      Logisch, want zowel Geert als zijn ” fractie”, realiseren zich dat er, buiten het parlement, géén baan-opties meer voorhanden zijn. Dus handhaaft de PVV het gebruik van de roeptoeter om de inkomsten vanuit het blauwe leder veilig te stellen. Steeds meer PVV-aanhang haakt af. Waarom zou je stemmen op een partij die alléén maar schreeuwt, maar niets voor je doet….
      Waarom heeft Geert de normale dialoog niet gezocht; praten met gelijkgestemden zoals VVD en anderen… Waarom heeft Geert zijn kiezers voor de zoveelste keer belazerd? Waarom moet de belastingbetaler opdraaien voor Geert c.s. en zijn miljoenen kostende beveiliging, met een nul-rendement…..

      • Ik ben fel tegenstander van de PVV, maar hecht wel aan de feiten, want daar kom je veel verder mee. De PVV-aanhang neemt helemaal niet af, maar is juist sterk gegroeid (plm. 40% in stemmen), als je tenminste naar de vorige verkiezingen kijkt en dat lijkt me het meest zinvol. Tussentijdse peilingen zijn maar momentopnames. Volgens hetzelfde uitgangspunt hebben VVD en PvdA verloren, de een meer dan de ander. Als tegenstander van de PVV is er voor mij dus alle reden om daar bezorgd over te zijn.

        En natuurlijk heeft de PVV het aan zichzelf te danken dat deze uitslag is zoals hij is, namelijk lager dan de peilingen van de laatste maanden. Maar een veel zinvoller en boeiender vraag is de volgende: “Hoe is het mogelijk, dat een partij die zich drukt voor interviews, debatten, etc. toch nog zo’n winst kan boeken? Is de PVV-strategie onder de NL-omstandigheden misschien toch een sterke strategie? Dat zou heel treurig zijn, want dan moet je je juist niet laten zien of horen om gekozen te worden en dat lijkt me minder passen in een democratisch systeem.

        Is de PVV-strategie juist de houding van de afgelopen jaren geweest: Veel lawaai maken, alle anderen dwarsbomen en juist niet willen samenwerken. En als op het laatst iedereen van samenwerking afziet, jezelf presenteren als de goedwillende en coöperatieve partij die alleen het landsbelang voor ogen heeft. En vervolgens elke dialoog uit de weg gaan (want dan moet je met de billen bloot) en de aanhang in de waan laten dat de anderen niet willen.

        Ik denk, dat Wilders zijn keizers niet heeft belazerd, maar heeft gegeven wat ze nodig hebben: gedurende vier jaar een stem in de NL-politiek.” Die laatste maand breekt dat zorgvuldig opgebouwde imago kennelijk niet zo snel af, zeker niet als jezelf in de relatieve anonimiteit blijft.

        Je laatste opmerking over de beveiliging van Wilders begrijp ik, maar ik ben het er niet mee eens. Ik vind, dat het de beschaving van Nederland laat zien, dat je iedereen beschermt, ongeacht wat hij betekent voor Nederland en ongeacht of je het met hem eens bent. Het zou mooi zijn als Wilders zelf die gedachte ook eens toeliet als hij het heeft over vluchtelingen: iedereen heeft recht op bescherming!

    2. @ Johan Als ik jou was zou ik toch op D66/GL stemmen in het vervolg want enig nadeel dat jij in je leven ondervindt is zonder twijfel toe te te dichten aan een falen van het scholingsysteem. Ik durf zelfs te beweren dat het gros van de migranten hier in Amsterdam beter Nederlands schrijft dan jij. Ik heb met je te doen, zo veel kans als jij en zo weinig resultaat. Gelukkig heb jij je zondebokken in deze wereld blijkbaar al gevonden…en je bent het in ieder geval niet zelf.

      • Is het niet constructiever en boeiender voor de andere lezers om inhoudelijk te reageren en niet opmerken dat iemands schoolopleiding niet deugt, de haarkleur fout is, of het taalgebruik beter kan. Je kent Johan waarschijnlijk niet en komt nu niet veel verder dan iemand zwart maken om wat onbenulligheden. En als je Johan toevallig wel kent, zou ik hem persoonlijk aanspreken en niet via dit forum.
        Ik ben oprecht benieuwd naar je inhoudelijke reactie op de opmerking van Johan.

    3. Volgens het artikel: “… bij de verkiezing van the Donald betrof het een exclusieve tweestrijd tussen Liberals en Democrats.” Ik dacht dat het in Amerika (zoals altijd) tussen de Republicans en de Democrats ging. De republikeinen zijn van alles, maar zeker geen “liberals”, wat in het Amerikaanse taalgebruik juist een term is voor links-progressieve politiek.

      Maar goed. Een grotere fout in deze analyse is wat mij betreft de stelling dat Wilders in Nederland (wellicht) baat zou hebben gehad bij een “winner-takes-it-all” systeem. Op welke feiten is dit gebaseerd? Wilders heeft nu nog geen 15% van de stemmen gehaald, en uit veel peilingen bleek toch dat veel kiezers van andere partijen een grote afschuw van Wilders hebben. Hoe kun je dan met droge ogen beweren dat Wilders in een twee-partijen stelsel een absolute meerderheid zou halen?

    4. De tegen partijen waren sneller in hun uitspraken richting Geert Wilders. Dat neemt niet weg dat mark Rutte en Buma nog lang klaar zijn met die PVV, want de strijd zal kei hard zijn, en nadrukkelijk op feiten en wat men laat liggen de regering. De vluchtelingen aanpak blijft en steeds gefaald, en als er nieuwe komen dat zal de VVD-CDA_ GroenLinks en D66 falen, want dat krijgen ze zekere de opinie niet meer mee.
      Het best voor het land is VVD-CDA-Forum van Democratie en de PVV , anders zullen er géén harde noten worden gekraakt. Met D66 en GroenLinks zal het steeds weer erger worden en zullen de mensen het gaan merken dat men meer moet gaan betalen….zelfs over hun eigen spaar centen.

      De tijd zal het leren, de voor uitkijk dagen zijn somber.

      • Hoe kan een combinatie waarvan de ene helft (VVD en CDA) beslist niet met de ander (PVV) wil regeren toch de beste zijn? En hoe kun je er zo zeker van zijn, dat regeren met GL en D66 slecht is voor de mensen terwijl dit nog nooit is geprobeerd? VVD en CDA hebben wel geprobeerd om met de PVV te regeren; de afloop daarvan kennen we allemaal. De combinatie die nu wordt verkend is een reële mogelijkheid, gezien de verkiezingsuitslag en ervaringen uit het verleden. Een combinatie met CU is iets om achter de hand te houden. Alle andere combinaties zijn kansloos. Jammer voor de PVV, maar ook een beetje eigen schuld, toch?

      • Ik weet dat feiten er tegenwoordig er weinig toe doen, en alles waar pvv niet meedoet meteen slecht is, maar tot 103.000 bruto inkomen ga je er bij groenlinks het meest op vooruit volgens het CBP. En ja, daar zijn die “enge” milieumaatregelen meegerekend. Alleen klinkt dat niet leuk, want groenlinks is natuurlijk alleen voor de geitenwollen sok en niet voor de gewone man. Dus gaan we maar weer zonder argumenten groenlinks (en co) bashen. Maar goed, ik hoop dat u ook een fijne dag heeft gehad

    Comments are closed.