Wie gaat er voor het kabinet in het koffiedik turen?

    1
    546

    Leestijd: 2 minuten.

    Laura van Geest vertrekt bij het Centraal Planbureau (CPB) om voorzitter van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) te worden. Dat betekent dat er een vacature komt bij het CPB. Wie gaat die vervullen?

    Ongetwijfeld betreft het een zeer gewilde post, waarvoor tal van kandidaten in de markt zijn. Het planbureau geldt als een van de belangrijkste adviseurs van het kabinet en de directeur ervan heeft dus grote invloed op het bestuur van dit land.

    Maar tegelijkertijd ligt ook geen enkel adviesorgaan van de overheid zo vaak en zo hevig onder vuur als juist het CPB. Want de taak van het instituut is uiterst ondankbaar. Het moet de toekomst voorspellen, iets wat per definitie onmogelijk is. Niemand weet immers wat er morgen, of zelfs over een uur, zal gebeuren. Hoe zou je dan betrouwbare prognoses kunnen maken voor een jaar, of nog langer?

    Uiteraard kan geen enkel kabinet zonder een taxatie van wat het land te wachten staat. Wie regeert moet kunnen inspelen op ontwikkelingen die in het soms verre verschiet liggen. Daarbij is een organisatie die zo betrouwbaar mogelijk in het koffiedik tuurt onmisbaar. Een begroting voor volgend jaar opstellen is anders onmogelijk. Laat staan een regeerakkoord, dat in principe vier jaar goed moet blijven.

    Maar het probleem van het CPB is dat zijn ramingen beschouwd worden als feiten. “Volgend jaar bedraagt de economische groei 1,5 procent.” “De koopkracht neemt met 2 procent toe.” Met dergelijke krantenkoppen is iedereen vertrouwd. Je moet het bericht meestal helemaal doorlezen om de nuanceringen tegen te komen. Als ze er al in staan.

    Dat kun je de journalistiek verwijten, die niet veel opheeft met nuanceringen. Maar het komt ook doordat het kabinet in zijn presentatie veel te weinig duidelijk maakt dat het hier om hoogst onzekere aannames gaat, die zo goed als nooit precies uitkomen. En vaak helemaal niet.

    Ook het CPB zelf treft blaam. Zeker, in rapporten van het planbureau staat altijd wel ergens dat er sprake is van een ‘scenario’. Als er allerlei dingen gebeuren die niemand kan voorzien – en die dingen zúllen gebeuren – pakt de werkelijkheid heel anders uit. Maar in persberichten en mediaoptredens krijgt dit allemaal weinig nadruk. Terwijl het toch een overduidelijke hoofdzaak betreft.

    Het gevolg is dat het hele land in woede ontsteekt als de koopkrachtplaatjes van het kabinet (dus van het CPB) weer eens niet uitkomen. “We worden voorgelogen in Den Haag,” roept Jan met de Pet dan. Strikt genomen is het geen liegen, het is alleen het vertellen van de halve waarheid. De hele waarheid zou luiden: wij denken dat het zo zal lopen, maar zeker weten doen we het absoluut niet.

    Hier zou een mooie taak moeten liggen voor de nieuwe CPB-directeur. Maar te vrezen valt dat het tijdens de sollicitatiegesprekken alleen over zijn of haar financieel-economische competentie zal gaan. Ook heel belangrijk natuurlijk.

    1 REACTIE

    1. Statistiek kan alle kanten op. vb: gemiddelde en mediaan (de middelste waarde in een reeks getallen die gerangschikt zijn naar grootte) worden vaak door elkaar gehaalt. En je kan goochelen met andere waarden. Ideaal voor een politikus. Financieel-economisch heeft er niks mee te maken.

    Comments are closed.