Wie zit te wachten op weer een burgemeestersreferendum?

    3
    292

    Leestijd: 2 minuten.

    Burgemeesters worden nu nog door de regering aangewezen, maar er is politieke overeenstemming om de zogeheten kroonbenoeming uit de grondwet te halen. Dat maakt de weg vrij om burgemeesters te laten kiezen. Door de gemeenteraad (zoals in feite eigenlijk nu ook al het geval is, want het kabinet legt zich sinds een aantal jaren vrijwel altijd neer bij de keuze van de raad), of rechtstreeks door de bevolking. Maar omdat grondwetswijzigingen altijd flink wat tijd in beslag nemen, duurt het nog even voordat tussen die twee mogelijkheden een keuze gemaakt kan worden.

    Er zijn altijd mensen die niet zo lang kunnen wachten. Niesco Dubbelboer bijvoorbeeld, oud-Kamerlid van de PvdA en een initiatiefnemer van de stichting Meer Democratie. Dubbelboer is al sinds jaar en dag een fervent voorstander van meer directe zeggenschap voor de bevolking. Hij was een stuwende kracht achter het referendum over de Europese grondwet uit 2005 (die door een ruime meerderheid van de kiezers werd afgewezen, maar die uiteindelijk in licht gewijzigde vorm gewoon doorging).

    Dubbelboer is niet alleen een hartstochtelijk aanhanger van referenda, hij zweert ook bij de gekozen burgemeester. Nu heeft Amsterdam na het overlijden van Eberhard van der Laan een nieuw hoofd van de gemeente nodig en Dubbelboer laat er geen gras over groeien. Hij heeft een plan gelanceerd om de kiezer te laten bepalen wie de nieuwe burgemeester wordt. Het komt erop neer dat de gemeenteraad de sollicitanten naar die post selecteert en daarbij eist dat zij zich bekendmaken en campagne voeren, waarna de Amsterdamse bevolking kan kiezen wie de voorkeur geniet. De gemeente draagt de winnaar voor bij de minister, die vervolgens de kandidaat officieel benoemt.

    Dubbelboer hoopt 1200 handtekeningen te verzamelen, zodat de gemeenteraad zijn voorstel moet bespreken. Wijst de raad het af, dan wil hij er een – u raadt het al – referendum over organiseren.

    Het plan van Dubbelboer komt erop neer dat hij al voordat de kroonbenoeming uit de grondwet is gehaald, en nog voor er een politieke keus is gemaakt over hoe het daarna verder moet, zijn zin wil doordrukken. Dat lijkt mij niet democratisch. De vraag is bovendien wie er op zijn initiatief zit te wachten. In het tv-programma Buitenhof ging Dubbelboer zondag in debat met CDJA-voorzitter Lotte Schipper. Zij hield hem voor dat er tussen 2001 en 2008 in diverse gemeenten burgemeestersreferenda zijn georganiseerd. De opkomst zou telkens onder de 10 procent zijn gebleven. Die bewering klopt niet, de opkomst bedroeg gemiddeld 37,3 procent. Ook dat blijft laag. De alternatieve burgemeestersverkiezingen werden in 2008 dan ook wegens de geringe opkomst afgeschaft. Waarom dan nu weer voor de muziek gaan uitlopen?

    3 REACTIES

    1. “De opkomst bleef telkens onder de 10 procent.”

      Wellicht eerst checken wat de opkomst van die burgemeestersreferenda echt was? Slechts één van die acht referenda met een opkomst rond de 10%. Namelijk de Eindhovense “tweestrijd” tussen PvdA’er Rob van Gijzel en PvdA’er Leen Verbeek. Niet veel keuze dus. De helft zat boven de 40%, met een uitschieter naar 60% als er een echte keuze was.

      Overigens is het huidige voorstel weinig vergelijkbaar met de burgemeestersreferenda. Toen was de keuze beperkt tot 2 door de Raad uitgekozen kandidaten. In het voorstel van Meer Democratie kan er uit meerdere kandidaten gekozen worden: van verschillende partijen, dezelfde partij of partijlozen. Door een goed doordachte methode (Alternative Vote) kunnen Amsterdammers hun volgorde van voorkeur aangeven. Een echte keuze dus.

      Voor een overzicht van de burgeneestersreferenda, zie hier:
      https://t.co/hKIepFdrj5?amp=1

      NASCHRIFT REDACTIE: Blijft staan dat het burgemeestersreferendum in 2008 wegens te lage opkomst is afgeschaft

      • “NASCHRIFT REDACTIE: Blijft staan dat het burgemeestersreferendum in 2008 wegens te lage opkomst is afgeschaft”

        Niemand ontkent dat het burgemeestersreferendum is afgeschaft wegens de lage opkomst, maar de bewering dat de opkomst rond de 10% lag is simpelweg onjuist. Feit is dat de gemiddelde opkomst bij de burgemeestersreferenda 37,34% was. Het zou de auteur sieren als hij zijn stuk op dat punt zou corrigeren.

        De opkomst van de burgemeestersreferenda (37,34%) – wel met flinke fluctuaties – was overigens iets hoger dan de recente Europese Parlementsverkiezingen (sinds ’94: 35,81%), maar die schaf je toch ook niet zomaar af omdat de opkomst te laag is?

        Nog een kleine rectificatie wat betreft mijn vorige reactie: ik had het over de Eindhovense tweestrijd tussen Rob van Gijzel (PvdA) en Leen Verbeek (PvdA), maar dat had de Utrechtse tweestrijd tussen Aleid Wolfsen (PvdA) en Ralph Pans (PvdA) moeten zijn.

        NASCHRIFT REDACTIE: Het onjuiste cijfer is inmiddels aangepast, met excuses. Dat verandert overigens niets aan de strekking van het stuk.

        • Dan kan dus de Europese Parlementsverkiezing ook rustig worden afgeschaft.
          Te beginnen in Nederland.

    Comments are closed.